Bộ GD-ĐT vào cuộc kiểm tra khi đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh tăng tốc

Từ các trường đại học lớn đến những cơ sở đào tạo tại địa phương, chương trình văn bằng thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh đang được triển khai với nhiều hình thức khác nhau. Quy mô người học tăng nhanh trong những năm gần đây khiến công tác quản lý chất lượng chương trình này được chú ý hơn.

Người đã tốt nghiệp đại học muốn học thêm Ngôn ngữ Anh hiện có khá nhiều lựa chọn mà không nhất thiết phải theo học tập trung toàn thời gian. Các trường tổ chức chương trình chính quy, vừa làm vừa học hoặc đào tạo từ xa, với thời gian và phương thức tuyển sinh khác nhau.

Tại khu vực phía Nam, TP.HCM quy tụ nhiều đơn vị đào tạo ngành này như Đại học Mở TP.HCM, Đại học Sư phạm TP.HCM, Đại học Sài Gòn, Đại học Ngân hàng TP.HCM, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Hoa Sen, Đại học Văn Lang, Đại học Công nghệ TP.HCM, Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM, Đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM và Đại học Quốc tế Hồng Bàng.

Mạng lưới đào tạo còn mở rộng đến các tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long với sự tham gia của Đại học Cần Thơ, Đại học An Giang, Đại học Đồng Tháp, Đại học Trà Vinh và Đại học Cửu Long. Ở miền Bắc, khoảng 35 trường đại học đang tổ chức đào tạo văn bằng hai Ngôn ngữ Anh. Trong đó, đào tạo từ xa và vừa làm vừa học là những lựa chọn phổ biến hơn so với hệ chính quy.

Chẳng hạn, Đại học Công đoàn, Đại học Công nghiệp Hà Nội và Đại học Thành Đô triển khai chương trình từ xa. Người học tại Đại học Công đoàn có thể hoàn thành chương trình trong khoảng 2 năm, thông qua phương thức xét tuyển hồ sơ. Với Đại học Công nghiệp Hà Nội, thời gian học được rút xuống từ 1,5 năm, phụ thuộc vào văn bằng đã có của ứng viên. Trường không tổ chức thi tuyển đầu vào.

vanbang-1793956182.webp
Nở rộ đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh tại các trường đại học (Ảnh internet)

Một số trường khác như Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Thủy lợi và Trường Đại học Ngoại ngữ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội lựa chọn hình thức vừa làm vừa học. Riêng Trường Đại học Ngoại ngữ có chương trình khoảng 130 tín chỉ, thời gian đào tạo tối đa 3 năm. Ứng viên được xét tuyển dựa trên kết quả học tập toàn khóa ở bậc đại học trước đó, lấy từ mức điểm cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu. Việc giảng dạy chủ yếu diễn ra trực tiếp, phần học trực tuyến chiếm tối đa 30%.

Trường Đại học Mở Hà Nội cũng có hai phương án cho người học. Với hệ vừa làm vừa học, chương trình kết hợp lớp trực tiếp và trực tuyến; còn hệ từ xa chủ yếu sử dụng nền tảng học tập online. Ở nhóm trường tuyển sinh chính quy, số lượng đơn vị không nhiều. Trường Đại học Hà Nội và Đại học Kinh tế Quốc dân là hai ví dụ đáng chú ý. Trường Đại học Hà Nội tổ chức hai đợt tuyển sinh mỗi năm, tổng chỉ tiêu hơn 300 người. Chương trình có khoảng 131 tín chỉ, chủ yếu học trực tiếp và chỉ bố trí tối đa 30% thời lượng trực tuyến. Điểm xét tuyển căn cứ vào kết quả học tập ở văn bằng đại học thứ nhất hoặc trình độ cao hơn. Những học phần đã tích lũy trước đó có thể được xem xét công nhận nếu tương ứng với chương trình.

Trong khi đó, Đại học Kinh tế Quốc dân đã tuyển sinh văn bằng hai chính quy ngành Ngôn ngữ Anh từ năm 2018. Khối lượng chương trình khoảng 145 tín chỉ, tương tự chương trình dành cho người học văn bằng thứ nhất. Sinh viên phải đạt IELTS 6.5 hoặc chứng chỉ ngoại ngữ tương đương để đáp ứng yêu cầu đầu ra.

Sự đa dạng về cơ sở đào tạo cũng kéo theo chênh lệch về quy mô tuyển sinh. Có trường chỉ dành vài chục vị trí cho chương trình văn bằng hai như Đại học Văn Lang, Đại học Công nghệ Đồng Nai và Đại học Thủ Dầu Một. Trong khi đó, Đại học Bình Dương đăng ký 100 chỉ tiêu riêng trong đợt tuyển sinh thứ ba năm 2026.

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, năm 2023 có 10.613 người theo học văn bằng thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh theo hệ chính quy và vừa làm vừa học. Đến năm 2025, con số này đạt 17.113 người, tăng 61,2%. Ở phương thức đào tạo từ xa, mức tăng còn thể hiện rõ qua số lượng cơ sở tham gia. Từ 20 trường có người học vào năm 2023, đến năm 2025 đã có 39 trường, với tổng số người học tăng từ 32.489 lên 52.129.

Các con số đăng ký tuyển sinh năm 2026 tiếp tục cho thấy sức hút của chương trình. Toàn hệ thống có 38.224 chỉ tiêu đào tạo từ xa, 5.810 chỉ tiêu văn bằng thứ hai chính quy và 6.534 chỉ tiêu vừa làm vừa học ngành Ngôn ngữ Anh.

vanbang1-1793956182.jfif
Hơn 17.000 người học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh (Ảnh internet)

Trước diễn biến này, Bộ GD-ĐT yêu cầu tăng cường kiểm tra hoạt động đào tạo, trước mắt tập trung vào chương trình văn bằng hai theo phương thức từ xa. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân giao Vụ Giáo dục Đại học lựa chọn một số cơ sở để kiểm tra chuyên đề, sau đó mở rộng phạm vi trên cả nước, phối hợp với Cục An ninh chính trị nội bộ thuộc Bộ Công an.

Cùng với hoạt động kiểm tra, Bộ đang xây dựng chuẩn chương trình đào tạo cho khối ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Yêu cầu đặt ra là văn bằng thứ hai phải có chuẩn đầu ra tương đương chương trình chính quy.

Đối với ngành Ngôn ngữ Anh, người học chỉ được cấp bằng cử nhân khi có chứng chỉ xác nhận năng lực ngoại ngữ đạt bậc 5 theo khung năng lực ngoại ngữ, tương đương trình độ C1. Bộ GD-ĐT cũng đang xây dựng thông tư quy định chuẩn nền tảng đào tạo từ xa, hướng tới kiểm soát điều kiện tổ chức và chất lượng của phương thức đào tạo này.

Mai Ly (TH)