Việc tuyển sinh lớp 10 năm 2027 có thêm những thay đổi đáng chú ý khi nhiều địa phương điều chỉnh cách lựa chọn học sinh đầu cấp THPT. Đáng chú ý, Huế dự kiến bỏ kỳ thi chung ở phần lớn trường công lập, còn An Giang phân chia phương thức tuyển sinh giữa trường chuyên và các trường đại trà.
Tại Huế, phương án mới được UBND thành phố thống nhất ngày 4/11, theo thông tin từ ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo. Theo đó, học sinh đăng ký vào phần lớn trường THPT công lập sẽ không phải tham gia kỳ thi tuyển sinh như trước mà được lựa chọn dựa trên kết quả học tập và địa bàn tuyển sinh.
Trong tổng số 37 trường, chỉ có 3 trường được áp dụng phương án tuyển sinh riêng. Hai trường THPT Hai Bà Trưng và THPT Nguyễn Huệ dự kiến tổ chức kiểm tra hai môn Toán, Ngữ văn. Đối với trường THPT chuyên Quốc Học, phương án cụ thể vẫn đang chờ công bố. Theo hình thức tuyển sinh thường được áp dụng trước đây, thí sinh vào trường chuyên phải thi thêm môn chuyên bên cạnh Toán và Ngữ văn.
Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn học sinh tại Huế sẽ không còn phải trải qua kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tập trung như năm trước. Thay đổi được thực hiện sau một quá trình chuẩn bị, khi ngành giáo dục thành phố đã duy trì việc kiểm tra định kỳ bằng đề chung tại các trường trong khoảng 5 năm. Đây cũng là cơ sở để Sở Giáo dục và Đào tạo đánh giá khả năng sử dụng kết quả học tập làm căn cứ tuyển sinh.
Một địa phương khác cũng dự kiến giảm số trường tổ chức thi là An Giang. Theo ông Huỳnh Văn Hóa, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, tỉnh định hướng chỉ giữ hình thức thi tuyển đối với các trường THPT chuyên từ năm học 2027-2028. Những trường THPT đại trà sẽ chuyển sang xét tuyển.
Theo kế hoạch dự kiến, học sinh thi vào lớp chuyên trong hai ngày 3-4/6/2027. Sau đó, các trường THPT không chuyên thực hiện xét tuyển vào cuối tháng 6. Mỗi thí sinh được đăng ký tối đa hai nguyện vọng, tạo thêm lựa chọn trong quá trình đăng ký trường học sau khi hoàn thành chương trình THCS.
Trong khi Huế và An Giang đang chuẩn bị thay đổi, Lâm Đồng và Cà Mau đã có kinh nghiệm triển khai phương thức này. Hai địa phương từng xét tuyển học sinh vào hệ THPT đại trà trong năm học trước và xác nhận tiếp tục duy trì trong năm 2027.
Như vậy, điểm chung trong phương án của cả bốn địa phương là không còn đặt kỳ thi tuyển sinh đại trà làm hình thức lựa chọn học sinh duy nhất. Tuy nhiên, việc xét tuyển không đồng nghĩa với xóa bỏ hoàn toàn cạnh tranh đầu vào. Những trường có chương trình đào tạo đặc thù, đặc biệt là trường chuyên, vẫn có thể duy trì kỳ thi riêng để lựa chọn thí sinh phù hợp.
Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh tuyển sinh lớp 10 giữa các địa phương đang có nhiều cách tổ chức khác nhau. Năm học vừa qua, 30/34 tỉnh, thành vẫn tổ chức thi tuyển. Trong khoảng 1,5 triệu học sinh tốt nghiệp THCS, có khoảng 1,2 triệu em trúng tuyển vào lớp 10. Tỷ lệ trúng tuyển tại một số địa phương đã đạt 95-97%.
Từ kết quả tuyển sinh những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận định số địa phương phải tổ chức thi tuyển có thể tiếp tục giảm. Khi tỷ lệ học sinh được tiếp nhận vào THPT ở mức cao, các tỉnh, thành có thêm cơ sở để cân nhắc những phương án tuyển sinh ít áp lực hơn, thay vì duy trì kỳ thi quy mô lớn.
Dù vậy, xét tuyển bằng học bạ cũng đặt ra yêu cầu về tính công bằng trong đánh giá học sinh. Kết quả học tập cần phản ánh đúng năng lực, có tiêu chí xét tuyển cụ thể và được thực hiện thống nhất để hạn chế chênh lệch giữa các trường THCS. Với học sinh lớp 9, việc duy trì kết quả học tập trong cả năm sẽ ngày càng có ý nghĩa, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn ôn thi cuối cấp.
