Theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ thuộc diện được sử dụng trong tuyển sinh có thể dùng chứng chỉ để quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng để tính điểm khuyến khích. Một chứng chỉ không được sử dụng đồng thời cho cả hai mục đích.
Đáng chú ý, việc có được dùng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hay không do từng cơ sở đào tạo quyết định. Trường có thể không sử dụng chứng chỉ hoặc có thể xây dựng phương án quy đổi chứng chỉ sang điểm môn ngoại ngữ để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Các phương án này phải được công bố trong đề án tuyển sinh.
Với chứng chỉ tiếng Anh, bảng quy đổi kết quả chứng chỉ sang điểm môn ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch. Bảng quy đổi cũng phải được rà soát, điều chỉnh ít nhất hai năm một lần trên cơ sở đối sánh với kết quả học tập thực tế của sinh viên trúng tuyển.
Bên cạnh quy đổi điểm, chứng chỉ ngoại ngữ còn có thể được sử dụng để tính điểm khuyến khích. Mức điểm khuyến khích dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định là từ 0 đến 1,5 điểm trên thang điểm 30. Tuy nhiên, cách áp dụng cụ thể vẫn phải căn cứ đề án tuyển sinh của từng trường.
Như vậy, cùng sở hữu một chứng chỉ IELTS nhưng lợi thế khi xét tuyển có thể khác nhau tùy trường, ngành và phương thức mà thí sinh lựa chọn. Một mức điểm IELTS chỉ thực sự có ý nghĩa trong tuyển sinh khi thí sinh biết trường mình đăng ký sử dụng chứng chỉ theo cách nào và quy đổi ra sao.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với học sinh trong quá trình chuẩn bị hồ sơ xét tuyển. Thay vì chỉ quan tâm đến việc đạt một mức IELTS nhất định, thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của những trường, ngành dự kiến đăng ký, đối chiếu điều kiện sử dụng chứng chỉ và tính toán phương án xét tuyển phù hợp.
Ở góc độ phát triển năng lực, chứng chỉ ngoại ngữ cũng không nên được xem đơn thuần như một công cụ để tăng điểm xét tuyển. Ngoại ngữ còn là phương tiện giúp người học tiếp cận tài liệu chuyên ngành, mở rộng khả năng học tập và chuẩn bị cho môi trường làm việc ngày càng đòi hỏi khả năng kết nối với tri thức và thị trường lao động quốc tế.
Vì vậy, việc học và thi IELTS hay các chứng chỉ ngoại ngữ khác cần được đặt trong mục tiêu dài hơn một mùa tuyển sinh. Chứng chỉ có thể là một căn cứ để ghi nhận năng lực tại thời điểm xét tuyển, nhưng khả năng sử dụng ngoại ngữ trong học tập, công việc và quá trình tự phát triển mới là giá trị người học có thể mang theo lâu dài.
