Một trong những vấn đề được Hà Nội tập trung xử lý là tình trạng thiếu trường, thiếu lớp và thiếu giáo viên tại những khu vực có nhu cầu học tập tăng cao. Thành phố yêu cầu ngành giáo dục phối hợp với các địa phương rà soát mạng lưới trường học, quy mô học sinh và nhu cầu phát triển trong từng năm, qua đó xác định rõ những nơi đang quá tải, có nguy cơ quá tải hoặc còn thiếu cơ sở giáo dục.
Việc rà soát không chỉ dừng ở số lượng trường, lớp mà còn tính đến sĩ số học sinh và nhu cầu giáo viên theo từng cấp học, môn học, địa bàn. Những nơi thừa, thiếu giáo viên cục bộ sẽ được xác định cụ thể để có phương án điều động, thuyên chuyển, biệt phái, hợp đồng hoặc tuyển dụng phù hợp với số biên chế được giao.
Đây được xem là một trong những khâu quan trọng để việc tổ chức dạy học không bị động trước sự thay đổi về quy mô học sinh. Khi số học sinh tăng nhanh ở một số khu vực, việc chuẩn bị trước trường lớp và đội ngũ cũng giúp hạn chế tình trạng lớp học quá đông hoặc giáo viên phải đảm nhiệm khối lượng công việc vượt quá khả năng.
Cùng với đó, Hà Nội dự kiến xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ số về trường học, học sinh, giáo viên và nhu cầu phát triển mạng lưới. Dữ liệu sẽ hỗ trợ việc xác định nơi cần đầu tư, mở rộng trường lớp và phân bổ nguồn lực sát với thực tế từng địa bàn.
Về cơ sở vật chất, ngành giáo dục được yêu cầu ưu tiên những hạng mục thiết yếu, trong đó phân định rõ những việc có thể khắc phục ngay tại đơn vị, những nội dung cần ngân sách địa phương và các dự án cần thành phố đầu tư. Cách làm này hướng tới việc giải quyết từng điểm còn thiếu thay vì đầu tư dàn trải.
Không chỉ quan tâm đến điều kiện học tập, Hà Nội cũng đặt yêu cầu nâng chất lượng giáo dục theo hướng thực chất hơn. Các nhà trường được định hướng đổi mới quản trị, xây dựng đội ngũ giáo viên, nội dung và phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; giảm tình trạng học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi.
Thay vào đó, việc dạy học cần tạo thêm cơ hội để học sinh tự học, thực hành, trải nghiệm, hình thành tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình đổi mới giáo dục, khi kết quả học tập không chỉ được nhìn qua điểm số mà còn ở năng lực của người học.
Một vấn đề khác được chú trọng là an toàn và sức khỏe học sinh, đặc biệt trong tổ chức bán trú. Công tác y tế trường học, an toàn thực phẩm, dinh dưỡng học đường và sức khỏe tâm thần được yêu cầu tăng cường kiểm tra, phối hợp giữa ngành giáo dục và y tế. Các cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp suất ăn cũng cần được hướng dẫn, tập huấn để nâng cao năng lực tổ chức bữa ăn bán trú và kiểm soát nguồn thực phẩm.
Ở cấp xã, phường, việc rà soát giáo viên sẽ tiếp tục được thực hiện gắn với điều kiện cụ thể của từng trường. Các phương án nhân sự được tính toán để bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp, hạn chế tình trạng nơi thừa, nơi thiếu trong cùng một địa bàn.
Những bài toán của trường học vì thế không chỉ nằm ở việc xây thêm bao nhiêu phòng học hay bổ sung bao nhiêu giáo viên. Điều quan trọng là các nguồn lực được đưa đến đúng nơi đang cần, để học sinh có môi trường học tập phù hợp, giáo viên có điều kiện làm tốt công việc chuyên môn và nhà trường có thể tập trung hơn vào chất lượng giáo dục.
