Sáng 5/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Đại tướng Lương Tam Quang trình Quốc hội chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 với tổng vốn hơn 63.000 tỷ đồng, quyết tâm đẩy lùi tội phạm và phấn đấu 50% xã phường không có ma túy đến năm 2030.
Tích hợp hai chương trình, tối ưu hóa nguồn lực
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, việc xây dựng chương trình được thực hiện nghiêm túc theo Kết luận số 56-KL/TW ngày 24/6/2026 của Bộ Chính trị về chủ trương hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) nhằm bảo đảm công tác quản lý, tổ chức thực hiện được thống nhất, đồng bộ và hiệu quả. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã xây dựng hồ sơ Chương trình MTQG phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026–2035 bằng cách kế thừa, giữ nguyên Chương trình MTQG phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt trước đó, đồng thời tích hợp và bổ sung toàn diện các nội dung về phòng, chống tội phạm.
Hồ sơ chương trình đã trải qua quy trình thẩm định chặt chẽ. Hội đồng thẩm định Nhà nước đã hoàn thành công tác thẩm định và kết luận thông qua. Chính phủ cũng đã chính thức ban hành Nghị quyết 346, kèm theo Tờ trình 971 và Báo cáo số 973 trình Quốc hội xem xét.
Đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn diễn biến phức tạp
Phân tích về cơ sở thực tiễn, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh tình hình tội phạm và ma túy ở cả trong nước lẫn quốc tế hiện nay đang diễn biến hết sức phức tạp. Nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, có tính chất xuyên quốc gia và chưa từng có tiền lệ liên tục xuất hiện.
Bên cạnh đó, các thách thức an ninh phi truyền thống gia tăng nhanh chóng, tác động trực tiếp và sâu sắc đến hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống ma túy và tội phạm. Thực tế này đòi hỏi phải có một giải pháp mang tầm chiến lược quốc gia, được đầu tư nguồn lực tương xứng cùng cơ chế vận hành hiệu quả.
Lấy người dân làm trung tâm, kéo giảm bền vững tội phạm
Nêu bật định hướng chỉ đạo của chương trình, Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định: "Mục tiêu của chương trình là phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm.
Lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã là nền tảng, ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư trang thiết bị, thực hiện đồng bộ giải pháp nâng cao hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm. Lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy."
Về quy mô tài chính, Chương trình MTQG phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026–2035 được thiết kế theo 2 giai đoạn với tổng kinh phí kiến nghị là 63.452 tỷ đồng:
Giai đoạn I (2026 - 2030): Tổng vốn đầu tư là 45.301 tỷ đồng. Trong số này, 22.450 tỷ đồng đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết 163; Chính phủ đề nghị bổ sung thêm 22.851 tỷ đồng để mở rộng cho các nội dung công tác phòng, chống tội phạm.
Giai đoạn II (2031 - 2035): Dự kiến nguồn vốn là 18.151 tỷ đồng. Kết thúc Giai đoạn I, căn cứ vào kết quả thực hiện thực tế, Chính phủ sẽ tổng hợp và báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định nguồn lực kinh phí cụ thể cho Giai đoạn II theo đúng quy định pháp luật.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Chính phủ đã đề ra 6 nhóm giải pháp trọng tâm: Xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về phòng, chống tội phạm. Tập trung nguồn lực, xây dựng cơ chế linh hoạt trong huy động, bố trí và phân bổ ngân sách. Tổ chức bộ máy hiệu quả, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát.
Đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng Nhân dân. Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào công tác chuyên môn. Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế.
Những chỉ tiêu đột phá đến năm 2030
Chương trình đặt ra hệ thống chỉ tiêu cụ thể và rõ ràng cho chặng đường đến năm 2030. Hằng năm, toàn quốc quyết tâm giảm số người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy. Phấn đấu đến năm 2030, đạt ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không có ma túy.
Chương trình cũng đặt mục tiêu triệt phá 100% các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, các điểm có nguy cơ, đối tượng bán lẻ ma túy, cùng 100% diện tích trồng trái phép cây có chứa chất ma túy ngay khi phát hiện.
Đặc biệt, nhằm nâng cao năng lực chiến đấu cho lực lượng nòng cốt, chương trình phấn đấu đưa trên 80% các đơn vị và cán bộ, chiến sĩ chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy thuộc Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển được trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ và phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ hiện đại.
Mặt khác, chỉ tiêu đấu tranh khám phá án hằng năm cũng được nâng cao: Số vụ phạm tội về ma túy được phát hiện, bắt giữ tại khu vực biên giới đường bộ, tuyến đường biển, đường hàng không và chuyển phát nhanh phấn đấu tăng trên 3%; số vụ phạm tội về ma túy có tổ chức xuyên quốc gia bị phát hiện, bắt giữ tăng trên 3%; và số vụ phạm tội về ma túy lợi dụng không gian mạng được phát hiện, triệt phá tăng trên 5%.
