Theo dự thảo, chương trình giáo dục ở cấp tiểu học được điều chỉnh theo hướng tăng cường vai trò của ngoại ngữ, đồng thời mở rộng khả năng lựa chọn ngoại ngữ cho học sinh.
Cụ thể, các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc gồm Tiếng Việt, Toán, Đạo đức, Ngoại ngữ 1, Tự nhiên và Xã hội, Lịch sử và Địa lý, Khoa học, Tin học và Công nghệ, Giáo dục thể chất, Nghệ thuật và Hoạt động trải nghiệm.
Trong đó, Ngoại ngữ 1 được xác định là môn học bắt buộc. Học sinh có thể lựa chọn tiếng Anh hoặc một ngoại ngữ khác tùy theo điều kiện tổ chức dạy học của cơ sở giáo dục.
Nếu chọn tiếng Anh là Ngoại ngữ 1, học sinh sẽ học môn này từ lớp 1 đến lớp 5. Trường hợp lựa chọn ngoại ngữ khác, môn Ngoại ngữ 1 được tổ chức từ lớp 3 đến lớp 5.
Điểm này cho thấy dự thảo không đặt tiếng Anh thành ngoại ngữ duy nhất mà vẫn duy trì sự lựa chọn đối với các ngoại ngữ khác. Cách thiết kế này nhằm vừa tăng cường việc học tiếng Anh trong trường phổ thông, vừa bảo đảm cơ hội tiếp cận các ngoại ngữ khác.
Mở rộng cơ hội học ngoại ngữ
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc sửa đổi quy định về ngoại ngữ được đặt trong định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Cùng với đó là yêu cầu tăng cường dạy và học ngoại ngữ, đồng thời bảo đảm sự bình đẳng giữa các ngoại ngữ trong nhà trường.
Dự thảo xác định môn Ngoại ngữ có vai trò hình thành và phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ cho học sinh, phục vụ học tập, giao tiếp, phát triển nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế.
Nội dung giáo dục ngoại ngữ được xây dựng theo hướng phát triển toàn diện bốn kỹ năng nghe, nói, đọc và viết. Chương trình được thiết kế liên thông từ giai đoạn giáo dục cơ bản đến giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, trên cơ sở tham chiếu các khung trình độ ngoại ngữ của Việt Nam và quốc tế.
Theo định hướng này, học sinh phổ thông bắt buộc học một ngoại ngữ, được gọi là Ngoại ngữ 1. Bên cạnh đó, học sinh có thể làm quen với ngoại ngữ khác ngay từ cấp tiểu học.
Từ lớp 6, học sinh được lựa chọn học thêm Ngoại ngữ 2 theo nguyện vọng, khả năng của bản thân và điều kiện đáp ứng của nhà trường. Ngoại ngữ 2 là môn học tự chọn, có thể được tổ chức từ lớp 6 và kết thúc ở bất kỳ lớp nào.
Việc tổ chức Ngoại ngữ 2 không áp dụng cứng cho tất cả học sinh mà phụ thuộc vào nhu cầu học tập và khả năng đáp ứng của từng cơ sở giáo dục. Điều này cho phép các trường chủ động hơn trong tổ chức dạy học, đồng thời học sinh có thêm lựa chọn phù hợp với định hướng học tập của mình.
Nhà trường được lựa chọn ngoại ngữ phù hợp
Một nội dung đáng chú ý khác là cơ sở giáo dục có thể lựa chọn các ngoại ngữ phù hợp với khả năng đáp ứng để tổ chức dạy học Ngoại ngữ 1, trong đó có tiếng Anh.
Quy định này nhằm tránh cách hiểu rằng khi tăng cường tiếng Anh, học sinh sẽ không còn cơ hội học các ngoại ngữ khác. Việc lựa chọn ngoại ngữ vẫn được đặt trong điều kiện thực tế của từng nhà trường, từ đội ngũ giáo viên đến khả năng tổ chức dạy học.
Đối với học sinh, nếu đề xuất được giữ trong quy định chính thức, việc học Ngoại ngữ 1 từ sớm sẽ tạo thêm thời gian để hình thành năng lực ngoại ngữ ngay từ những năm đầu tiểu học. Tuy nhiên, việc triển khai cũng đặt ra yêu cầu về đội ngũ giáo viên, chương trình, phương pháp dạy học và điều kiện tổ chức tại các trường.
Đây cũng là vấn đề được phụ huynh và nhà trường quan tâm, bởi việc đưa ngoại ngữ vào chương trình bắt buộc cần đi cùng điều kiện bảo đảm chất lượng, tránh tạo thêm áp lực học tập cho học sinh hoặc sự chênh lệch giữa các cơ sở giáo dục.
Hiện các nội dung trên mới nằm trong dự thảo thông tư và đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến xã hội. Sau quá trình góp ý, các quy định có thể tiếp tục được điều chỉnh trước khi được ban hành chính thức.
