Theo số liệu theo dõi trong 9 tháng đầu năm 2026, chất lượng không khí tại Hà Nội có dấu hiệu cải thiện so với cùng kỳ năm trước. Từ ngày 1/1 đến 29/9, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 74,42%. Nồng độ PM2.5 trung bình ngày ở mức 37,89 µg/m³, thấp hơn giới hạn 45 µg/m³ theo QCVN 05:2023/BTNMT.
Tuy nhiên, các tháng cuối năm vẫn được xem là giai đoạn cần lưu ý. Những năm gần đây, ô nhiễm không khí tại Hà Nội thường diễn biến phức tạp từ khoảng tháng 10 và gia tăng trong mùa khô, đặc biệt từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Bụi mịn PM2.5 là một trong những yếu tố đáng quan tâm nhất.
Trước nguy cơ này, thành phố đang tăng cường kiểm soát các nguồn phát sinh bụi trong hoạt động giao thông, xây dựng và đốt mở. Đây cũng là những nguồn phát thải có thể tác động trực tiếp đến chất lượng không khí tại các khu vực dân cư và những tuyến đường có mật độ phương tiện cao.
Trong lĩnh vực giao thông, Hà Nội chú trọng kiểm soát bụi cuốn từ mặt đường, đồng thời yêu cầu các đơn vị tăng cường vệ sinh, tưới và rửa đường phù hợp với điều kiện thực tế. Trong mùa khô, các biện pháp này sẽ được điều chỉnh về tần suất tại những khu vực có nguy cơ phát sinh bụi cao.
Với hoạt động xây dựng, yêu cầu được đặt ra đối với chủ đầu tư và đơn vị thi công là thực hiện đầy đủ các biện pháp che chắn, phun nước, vệ sinh công trường và phương tiện vận chuyển vật liệu. Việc kiểm soát bụi được xem là cần thiết trong bối cảnh nhiều công trình xây dựng, phá dỡ và vận chuyển vật liệu vẫn diễn ra trên địa bàn.
Hoạt động đốt mở, nhất là việc đốt phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch, cũng được tăng cường giám sát. Chính quyền cơ sở được yêu cầu kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm, cùng với việc vận hành hệ thống theo dõi hoạt động đốt ngoài trời.
Song song với kiểm soát nguồn phát thải, Hà Nội tiếp tục triển khai các giải pháp giảm phát thải trong giao thông. Thành phố đã thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm từ ngày 1/7 và đang từng bước mở rộng các giải pháp giao thông xanh.
Từ ngày 1/3, Hà Nội thực hiện kiểm định khí thải ô tô. Hạ tầng phục vụ phương tiện điện cũng được phát triển với 2.313 vị trí trạm sạc, 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin.
Đối với xe buýt, toàn thành phố hiện có 156 tuyến với 1.977 phương tiện. Trong số này, 875 xe đã được chuyển đổi sang phương tiện điện và CNG, gồm 736 xe điện và 139 xe CNG, tương đương 44,3%.
Tuy vậy, quá trình chuyển đổi vẫn cần thêm thời gian. Tại khu vực Vành đai 1, xe máy sử dụng xăng vẫn chiếm tỷ lệ rất lớn, trong khi ô tô chạy xăng cũng chiếm phần lớn số phương tiện lưu thông. Điều này cho thấy việc giảm phát thải giao thông không chỉ phụ thuộc vào thay đổi phương tiện mà còn liên quan đến hạ tầng, thói quen đi lại và khả năng tiếp cận các phương thức giao thông thay thế của người dân.
Ngoài giao thông và xây dựng, thành phố tiếp tục rà soát các cơ sở sản xuất, khu công nghiệp, làng nghề có nguy cơ gây ô nhiễm. Qua rà soát đợt 1, Hà Nội xác định 53 cơ sở gây ô nhiễm cần xử lý hoặc di dời. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành việc xử lý các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng trước ngày 31/12/2030.
Hà Nội cũng tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành phố trong vùng để chia sẻ dữ liệu và phối hợp ứng phó với tình trạng ô nhiễm không khí. Kế hoạch tăng cường kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn dự kiến được thành phố ban hành trong tháng 10/2026.
Việc kiểm soát các nguồn phát thải vì vậy không chỉ là nhiệm vụ quản lý môi trường, mà còn gắn trực tiếp với chất lượng không khí mà người dân hít thở mỗi ngày, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và những người phải thường xuyên di chuyển, làm việc ngoài trời.
