Năm học 2025-2026, các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước có 16.777 người học tiến sĩ, tăng gần gấp đôi so với mức 8.606 người của năm học 2022-2023.
Số người học tập trung nhiều nhất ở nhóm kinh doanh, quản lý và pháp luật với 4.510 người. Tiếp đến là nhóm nhân văn, khoa học xã hội, báo chí, thông tin và các lĩnh vực dịch vụ với 4.045 người. Nhóm toán, công nghệ thông tin, kỹ thuật, sản xuất, xây dựng, nông nghiệp và thú y có 3.422 người.
Riêng ba nhóm này có 11.977 người, chiếm hơn 71% tổng số người đang học tiến sĩ.
So với năm học 2022-2023, số người học tiến sĩ ở nhóm kinh doanh, quản lý và pháp luật tăng từ 2.310 lên 4.510 người. Nhóm nhân văn, khoa học xã hội và các lĩnh vực liên quan tăng từ 2.007 lên 4.045 người. Nhóm kỹ thuật, công nghệ và các lĩnh vực liên quan cũng tăng từ 1.912 lên 3.422 người.
Một số lĩnh vực khác ghi nhận mức tăng đáng kể. Nhóm sức khỏe có 2.204 người học tiến sĩ, tăng từ 937 người năm học 2022-2023. Nhóm khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên tăng từ 682 lên 1.541 người.
Ở chiều ngược lại, nhóm khoa học sự sống và khoa học tự nhiên có 914 người học trong năm học 2025-2026, giảm so với 1.139 người của năm học trước. Nhóm nghệ thuật có 141 người, dù quy mô vẫn tăng so với mức 80 người của năm học 2022-2023.
Chỉ tiêu còn khoảng cách với số người học
Cùng với quy mô người học tăng, chỉ tiêu đào tạo tiến sĩ cũng được nâng lên trong những năm gần đây. Tuy nhiên, số người thực tế theo học vẫn chưa đạt toàn bộ chỉ tiêu được giao.
Năm học 2023-2024, các cơ sở đào tạo được giao 7.158 chỉ tiêu và thực hiện 3.376, đạt 47,16%. Năm học 2024-2025, số chỉ tiêu là 7.068, trong khi số người thực hiện tăng lên 4.077, đạt 57,68%.
Đến năm học 2025-2026, chỉ tiêu tăng lên 9.083, số thực hiện đạt 5.687, tương đương 62,61%. Như vậy, vẫn còn 3.396 chỉ tiêu chưa được thực hiện trong năm học này.
Dù tỷ lệ thực hiện chỉ tiêu đã tăng qua từng năm, khoảng cách giữa số lượng được giao và số người thực tế theo học cho thấy việc mở rộng quy mô đào tạo tiến sĩ vẫn đi cùng yêu cầu thu hút người học phù hợp với từng lĩnh vực.
Với người học, đào tạo tiến sĩ là quá trình đòi hỏi thời gian và năng lực nghiên cứu chuyên sâu. Quy mô tăng cũng đặt ra yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục bảo đảm điều kiện học tập, nghiên cứu và môi trường phát triển chuyên môn cho nghiên cứu sinh.
Đằng sau những con số về quy mô đào tạo là hàng nghìn người đang dành nhiều năm cho học tập và nghiên cứu. Vì vậy, cùng với việc tăng số lượng, điều quan trọng là người học sau khi hoàn thành chương trình có thể phát huy được chuyên môn và năng lực nghiên cứu trong công việc, góp phần bổ sung nguồn nhân lực trình độ cao cho xã hội.
