Một loạt yêu cầu mới đối với hạ tầng sạc xe điện sẽ được áp dụng từ ngày 1/7/2027, trong đó tập trung vào an toàn điện, phòng cháy chữa cháy, công suất, bố trí mặt bằng và quản lý dữ liệu vận hành.
Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 61/2026 kèm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện. Quy định mới áp dụng đối với cả thiết bị sạc và toàn bộ quá trình đầu tư, thiết kế, xây dựng, vận hành hạ tầng sạc.
Đáng chú ý, các trụ sạc đã được lắp đặt hợp pháp trước thời điểm quy chuẩn có hiệu lực không bắt buộc phải dừng hoạt động ngay. Chủ sở hữu và đơn vị vận hành có 6 tháng để rà soát mức độ đáp ứng các yêu cầu an toàn, đồng thời phải hoàn thành việc khắc phục những nội dung chưa phù hợp trong thời hạn 24 tháng.
Tuy nhiên, với những trường hợp được xác định có nguy cơ trực tiếp ảnh hưởng đến an toàn, việc xử lý phải được thực hiện ngay, không chờ hết thời hạn chuyển tiếp.
Đối với các trạm sạc đã đưa vào hoạt động trước ngày 1/7/2027, chủ đầu tư, chủ sở hữu và đơn vị vận hành cũng phải thực hiện việc kiểm tra, rà soát và khắc phục theo các mốc thời gian tương ứng. Nếu trạm được sửa chữa, cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi cấu hình, phần hệ thống có thay đổi phải đáp ứng các yêu cầu của quy chuẩn.
Về yêu cầu kỹ thuật, trụ sạc được phân thành ba nhóm gồm trụ sạc AC, trụ sạc DC và loại kết hợp AC với DC. Thiết bị phải bảo đảm các yêu cầu liên quan đến chống điện giật, bảo vệ quá tải, ngắn mạch, tương thích điện từ, truyền thông, ghi nhãn và hướng dẫn sử dụng.
Không chỉ yêu cầu đối với bản thân thiết bị, quy chuẩn còn đặt ra nhiều tiêu chí đối với toàn bộ trạm sạc. Các nội dung được kiểm soát gồm an toàn điện, phòng cháy chữa cháy, hệ thống cấp điện, đo đếm điện năng, quản lý phụ tải, khoảng cách an toàn và cách tổ chức mặt bằng.
Một yêu cầu đáng chú ý là tổng công suất tiêu thụ của trạm không được vượt quá khả năng của điểm đấu nối và hệ thống phân phối điện nội bộ. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng hạ tầng sạc sử dụng công suất vượt khả năng cung cấp của hệ thống điện tại khu vực.
Việc lựa chọn vị trí cũng phải tính đến mục đích sử dụng đất, công năng của khu vực và sự phù hợp với hạ tầng giao thông. Trụ sạc cần được đặt ở vị trí thuận tiện cho người sử dụng nhưng không được gây cản trở lối đi, đường thoát nạn hoặc giao thông nội bộ.
Tại khu vực sạc phải có biển nhận biết, cảnh báo về an toàn điện và hướng dẫn thao tác. Các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy cũng được đưa vào nhóm tiêu chí bắt buộc đối với trạm sạc.
Bên cạnh phần hạ tầng vật lý, quy chuẩn mới còn yêu cầu tăng cường khả năng giám sát và quản lý dữ liệu. Hệ thống giám sát phải có khả năng theo dõi trạng thái hoạt động, hiển thị các thông số điện và đưa ra cảnh báo khi xảy ra sự cố.
Dữ liệu liên quan đến vận hành, sự cố, đo lường, thanh toán và phản ánh của người sử dụng phải được quản lý, lưu trữ, bảo vệ và có khả năng truy xuất theo quy định. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống quản lý vận hành của các trạm sạc.
Thông tư 61/2026 cũng phân định trách nhiệm cho nhiều chủ thể trong chuỗi cung ứng và vận hành hạ tầng sạc, từ nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu, phân phối đến chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, thi công, vận hành và đơn vị cung cấp điện. Các bên có trách nhiệm bảo đảm thiết bị, hệ thống được kiểm tra, bảo trì và vận hành an toàn, đồng thời xử lý kịp thời khi phát sinh sự cố.
Quy chuẩn sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1/7/2027, tạo khung yêu cầu thống nhất hơn đối với việc phát triển và vận hành hệ thống trạm sạc xe điện.
