Năm 2023, sau nhiều trăn trở, Lịch quyết định rời thành phố, trở về quê lập nghiệp với cây sầu riêng loại cây trồng nhiều thử thách nhưng giá trị kinh tế cao. Với nền tảng tri thức được đào tạo bài bản và sự hỗ trợ của gia đình, anh mạnh dạn xây dựng mô hình trồng sầu riêng theo hướng công nghệ cao: Hệ thống tưới nhỏ giọt thông minh, bón phân hữu cơ, quản lý sâu bệnh bằng phương pháp sinh học.
Hiện vườn sầu riêng hơn 2 ha của anh đạt năng suất trên 20 tấn/năm, thuộc nhóm vườn tiêu biểu được thương lái đặt mua trước mỗi vụ. Lịch đang hướng tới phát triển vùng nguyên liệu ổn định, kết nối hợp tác xã và đạt chứng nhận OCOP.
Giữa bộn bề công việc nhà nông, ít ai nghĩ người kỹ sư nông nghiệp ấy lại là một nghệ sĩ dân tộc thực thụ đam mê đàn Tính và hát Then. Từ thời sinh viên, anh đã tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa Tày - Nùng tại TP.HCM, tổ chức hội trại truyền thống, giữ lửa văn hóa giữa cộng đồng người dân tộc xa quê.
Trở về Đắk Lắk, anh thành lập Câu lạc bộ Hát Then Đàn Tính tại địa phương, tích cực biểu diễn trong các chương trình văn nghệ, lễ hội, hội thi nông dân trẻ ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Giai điệu Then do anh thể hiện mộc mạc, truyền cảm, chạm đến trái tim người nghe.
Tại Liên hoan hát dân ca Lễ hội Sầu riêng Krông Pắc 2024, anh gây ấn tượng mạnh với ca khúc tiếng Tày “Krông Pắc giàu đẹp” sáng tác của cha mình. Hình ảnh chàng nông dân trẻ khoác áo chàm, ôm đàn Tính, cất giọng then giữa lễ hội quê nhà đã trở thành biểu tượng đẹp của một thế hệ trẻ trân quý văn hóa nguồn cội.
Không chỉ giỏi nghề và yêu văn hóa, Nguyễn Công Lịch còn là gương mặt tiêu biểu trong nhiều hoạt động thanh niên, nông dân và công tác xã hội. Anh tích cực tham gia các chương trình của Hội Nông dân huyện Krông Pắc, giành giải cao tại Hội thi Nông dân đua tài – Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột 2025, được UBND huyện tặng giấy khen. Anh cũng đại diện thanh niên dân tộc thiểu số tham dự các hội thi tìm hiểu pháp luật, công tác dân tộc cấp tỉnh.
Với lối sống giản dị, gần gũi, anh được xem là cầu nối giữa tri thức – bản sắc – cộng đồng, đặc biệt trong các hoạt động lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc và truyền cảm hứng khởi nghiệp cho thanh niên nông thôn.
Là một trong những đại biểu trẻ dự Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Đắk Lắk năm 2024, Nguyễn Công Lịch mang đến câu chuyện đầy cảm hứng bỏ phố để gieo trồng ước mơ trên mảnh đất quê hương. “Người trẻ dân tộc thiểu số ngày nay không chỉ làm kinh tế giỏi, mà còn phải giữ được tiếng nói, văn hóa và truyền thống. Đó là cách để chúng ta không bị lạc lõng giữa thời đại mới” – anh chia sẻ.
Câu chuyện của Nguyễn Công Lịch là hình mẫu sống động về thế hệ trí thức trẻ dân tộc thiểu số hiện đại – hội tụ giữa kiến thức, lòng yêu quê hương và bản lĩnh văn hóa. Anh đã gieo trồng không chỉ mùa vàng trên đất đỏ, mà còn vun đắp niềm tin, lòng tự hào dân tộc và tinh thần hội nhập cho những người trẻ vùng cao đang từng ngày vươn lên cùng đất nước./.
Lý Văn Lợi
