Khi một cuộc gọi trở thành áp lực với Gen Z
Theo The Korea Times, dẫn lại nội dung từ Hankook Ilbo, khác biệt trong cách sử dụng điện thoại đang tạo ra những va chạm ngày càng rõ giữa lao động trẻ và cấp quản lý tại Hàn Quốc. Nhiều người ở độ tuổi 20 cho biết họ thích nhận yêu cầu công việc qua tin nhắn hoặc ứng dụng nội bộ vì có thể đọc lại, kiểm tra thông tin và phản hồi sau khi đã suy nghĩ kỹ.
Ngược lại, một cuộc gọi bất ngờ buộc người nhận gần như phải lập tức dừng công việc đang làm và đưa ra câu trả lời trong thời gian thực. Với những nhân viên chưa có nhiều kinh nghiệm, điều này dễ tạo áp lực vì họ lo trả lời thiếu chính xác hoặc chưa hiểu đầy đủ vấn đề.
Một khảo sát năm 2024 với 765 người Gen Z tại Hàn Quốc được The Korea Times dẫn lại cho thấy 73,9% ưu tiên nhắn tin hoặc sử dụng ứng dụng nhắn tin, trong khi chỉ 11,4% thích gọi điện. Có 40,8% người tham gia cho biết các cuộc gọi khiến họ cảm thấy lo lắng hoặc căng thẳng.
Sự thay đổi này phần nào bắt nguồn từ cách Gen Z trưởng thành trong môi trường số. Nhiều hoạt động từng cần gọi điện như đặt đồ ăn, gọi taxi, đặt dịch vụ hay liên hệ doanh nghiệp nay đều có thể thực hiện qua ứng dụng. Vì vậy, một số người bước vào thị trường lao động mà chưa từng thường xuyên sử dụng điện thoại cho những trao đổi mang tính công việc.
Tin nhắn giúp chủ động hơn nhưng cũng dễ gây hiểu lầm
Với người trẻ, ưu thế lớn của tin nhắn là khả năng lưu lại thông tin. Người lao động có thể kiểm tra lại thời điểm giao việc, yêu cầu cụ thể và những thay đổi sau đó, thay vì phụ thuộc vào trí nhớ sau một cuộc gọi. Trong môi trường phải xử lý nhiều nhiệm vụ cùng lúc, việc có lịch sử trao đổi rõ ràng cũng giúp hạn chế hiểu sai và xác định trách nhiệm dễ hơn.
Sự phổ biến của AI càng củng cố thói quen này. Một số lao động trẻ đã quen kiểm tra thông tin, điều chỉnh cách diễn đạt hoặc sắp xếp nội dung trước khi trả lời. Giao tiếp bằng văn bản vì thế phù hợp với quy trình “đọc – kiểm tra – suy nghĩ – phản hồi” hơn so với cuộc gọi trực tiếp.
Tuy nhiên, tin nhắn cũng có điểm yếu. Những yêu cầu ngắn từ cấp trên có thể tạo cảm giác lạnh lùng hoặc nặng nề nếu thiếu ngữ điệu. Trong khi đó, một cuộc gọi hoặc trao đổi trực tiếp giúp người nghe cảm nhận rõ hơn thái độ, mức độ khẩn cấp và sắc thái của người nói.
Mâu thuẫn lớn nhất nằm ở việc mỗi thế hệ có thể hiểu khác nhau về một phản hồi chuyên nghiệp. Với nhiều quản lý, nhân viên cần trả lời rõ ràng rằng đã nhận và hiểu nhiệm vụ. Trong khi đó, một số người trẻ cho rằng trạng thái “đã xem”, biểu tượng xác nhận hoặc việc bắt tay vào xử lý công việc đã đủ để thể hiện sự tiếp nhận. Khi không có chung quy ước, những khác biệt nhỏ rất dễ bị diễn giải thành thiếu chủ động hoặc thiếu tôn trọng.
Doanh nghiệp cần một “luật giao tiếp” rõ ràng hơn
Câu chuyện tại Hàn Quốc cho thấy doanh nghiệp khó có thể tiếp tục mặc nhiên coi một phương thức giao tiếp là chuẩn chung cho mọi thế hệ. Những nội dung cần lưu vết, giao việc phức tạp hoặc không khẩn cấp có thể ưu tiên email và tin nhắn; trong khi các tình huống cần xử lý nhanh, dễ hiểu nhầm hoặc đòi hỏi trao đổi nhiều chiều vẫn phù hợp hơn với điện thoại và giao tiếp trực tiếp.
Doanh nghiệp cũng có thể xây dựng những quy ước đơn giản, chẳng hạn nhắn trước khi gọi nếu vấn đề không khẩn cấp, yêu cầu người nhận xác nhận rõ đã tiếp nhận công việc, đồng thời đào tạo nhân viên trẻ kỹ năng giao tiếp qua điện thoại thay vì coi đó là năng lực họ mặc nhiên phải có.
Việc một người trẻ ngại nghe điện thoại chưa chắc phản ánh thái độ làm việc kém, nhưng sở thích cá nhân cũng không thể thay thế yêu cầu chuyên nghiệp. Người lao động vẫn cần khả năng giao tiếp linh hoạt qua nhiều hình thức, còn doanh nghiệp cần tạo ra nguyên tắc đủ rõ để các thế hệ hiểu nhau.
Vì thế, câu chuyện không chỉ nằm ở việc Gen Z thích nhắn tin hay gọi điện. Đằng sau chiếc điện thoại là sự thay đổi rộng hơn trong cách người lao động nhìn nhận phản hồi, sự gián đoạn và tính chuyên nghiệp trong một môi trường công sở ngày càng số hóa.
