Người thầy “gieo nắng” giữa trùng khơi

Rời giảng đường với những điều kiện giảng dạy quen thuộc, Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu, Chủ nhiệm bộ môn Lý thuyết tiếng, Khoa Tiếng Trung Quốc, giảng viên Học viện Khoa học Quân sự, mang những bài học tiếng Trung đến với cán bộ, chiến sĩ tàu CSB 4032 giữa biển khơi.

Hơn 20 năm gắn bó với nghề giáo, người Thầy ấy vẫn bền bỉ với một tâm niệm: Dù ở đâu, trong hoàn cảnh nào, tri thức phải đến được với người học, góp phần giúp người lính Cảnh sát biển thêm vững vàng, tự tin thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và thực thi pháp luật trên biển. Giữa mênh mông biển trời Tổ quốc, nơi những con tàu Cảnh sát biển ngày đêm thực hiện nhiệm vụ, có một lớp học đặc biệt. Ở đó, không có giảng đường rộng rãi, không có những điều kiện giảng dạy đầy đủ như trên đất liền. Thay vào đó là không gian hạn chế của con tàu, những trang giáo án, cuốn sổ ghi chép và tinh thần học tập nghiêm túc của những người lính biển.

1795061726252-2549141624814727640-2549141624814727640-021c06a9fe7b3457570a62296d72433e-1795161954.jpg
Đại tá, TS Quách Văn Đẩu - Chủ nhiệm bộ môn Lý thuyết tiếng, Khoa Tiếng Trung Quốc, Học viện Khoa học Quân sự hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ tàu CSB 4032 sử dụng tiếng Trung trong thực hiện nhiệm vụ trên biển

Người đứng lớp là Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu, Chủ nhiệm bộ môn Lý thuyết tiếng, Khoa Tiếng Trung Quốc, Học viện Khoa học Quân sự. Hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề giáo, ông đã quen với những giảng đường, những chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy được chuẩn bị bài bản. Nhưng chuyến công tác trên tàu CSB 4032, thuộc Hải đội 212, Hải đoàn 21, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, lại mang đến một trải nghiệm nghề nghiệp khác biệt. Bởi ở đây, lớp học không thể tách rời nhiệm vụ của con tàu, nên thời gian học tập phải được bố trí phù hợp với lịch công tác, điều kiện sinh hoạt và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Mỗi bài giảng vì thế đòi hỏi người thầy không chỉ vững chuyên môn mà còn phải linh hoạt, thấu hiểu người học và thích ứng với hoàn cảnh.
Không gian có thể chật hẹp, phương tiện có thể thiếu thốn, nhưng khát vọng học tập của những người lính và trách nhiệm của người thầy thì không vì thế mà vơi đi. Chính trong hoàn cảnh ấy, phẩm chất của một nhà giáo càng được thể hiện rõ nét: Không lựa chọn nơi thuận lợi để cống hiến, mà tìm cách mang tri thức đến những nơi đang cần tri thức. Với Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu, giảng dạy trên con tàu đang thực hiện nhiệm vụ dài ngày không đơn thuần là thay đổi địa điểm công tác. Đó còn là sự thay đổi trong cách tiếp cận người học, tổ chức bài giảng và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi trực tiếp giảng dạy trên tàu đang thực hiện nhiệm vụ dài ngày trên biển. Điều kiện giảng dạy thật sự rất khác đất liền, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn nhưng tôi rất ấn tượng với tinh thần học tập nghiêm túc, ý thức cầu thị và sự quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ Tàu CSB 4032.”

picture2-1-1795162149.jpg
Bài học ngoại ngữ được gắn với môi trường công tác thực tế ngay tại buồng lái tàu CSB 4032

Điều khiến người thầy có nhiều năm kinh nghiệm ấy xúc động không phải là những điều kiện vật chất, mà chính là sự tiến bộ của học viên qua từng buổi học, là tinh thần giúp đỡ nhau cùng tiến bộ của cán bộ, chiến sĩ. Trong lớp học đặc biệt này, Thầy giáo không chỉ truyền đạt kiến thức theo giáo trình, mà còn hướng dẫn học viên rèn luyện phát âm, thực hành giao tiếp, nhận biết các phương tiện hoạt động trên biển bằng tiếng Trung và vận dụng ngôn ngữ vào những tình huống gắn với nhiệm vụ thực tế. Từng từ vựng, từng mẫu câu, từng nội dung trao đổi đều hướng đến mục tiêu thiết thực: Giúp người lính có thêm khả năng giao tiếp, xử lý thông tin và phối hợp công tác trong môi trường quốc tế.
Một người thầy tận tâm không chỉ được nhận biết qua những bài giảng hay, mà còn ở khả năng khơi dậy trong người học ý thức tự học và khát vọng tiến bộ. Ở Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu, điều đáng trân trọng chính là tinh thần ấy, người Thầy mang theo kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm sư phạm và trách nhiệm của người sĩ quan quân đội đến với lớp học giữa biển khơi, nơi mỗi giờ học đều phải được chắt chiu từ quỹ thời gian thực hiện nhiệm vụ.
Thực hiện Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ cho Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam giai đoạn 2022–2030”, việc tổ chức các lớp học ngoại ngữ trên tàu là một hướng đi thiết thực, phù hợp với đặc thù hoạt động dài ngày trên biển. Đối với cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển, ngoại ngữ không chỉ là một kỹ năng bổ trợ, bởi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ còn góp phần nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, đối ngoại, hợp tác quốc tế và phối hợp thực thi pháp luật trên biển.

1795061726217-2549141624814727640-2549141624814727640-d24ae5faca2897e5b365a80ec2f1c869-1795162149.jpg
Cán bộ, chiến sĩ tàu CSB 4032 chăm chú luyện tập tiếng Trung trong điều kiện đặc biệt của giảng đường được tổ chức ngay trên boong tàu

Đại úy Ngô Bảo Quyền, Thuyền trưởng tàu CSB 4032, cho biết, mặc dù thường xuyên hoạt động dài ngày trên biển, cường độ công việc cao, điều kiện sinh hoạt còn nhiều khó khăn, cán bộ, chiến sĩ trên tàu luôn xác định việc học tập, nâng cao trình độ ngoại ngữ là yêu cầu thiết thực để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới. Một bên là người thầy sẵn sàng vượt qua những giới hạn của điều kiện giảng dạy thông thường. Một bên là những người lính tranh thủ thời gian giữa các nhiệm vụ để tiếp nhận kiến thức mới.
Không có khoảng cách giữa người truyền đạt và người tiếp nhận tri thức khi cả hai cùng hướng đến một mục tiêu: Nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, phục vụ Tổ quốc. Với người lính biển, mỗi kiến thức được tích lũy hôm nay có thể trở thành hành trang hữu ích trong những tình huống công tác ngày mai. Và với người thầy, sự tiến bộ của học viên chính là thước đo có ý nghĩa nhất cho những nỗ lực của mình.
Có lẽ, giá trị cao quý của nghề giáo không nằm ở việc người thầy đã đứng trên bao nhiêu bục giảng, mà ở những gì còn đọng lại trong tâm trí và hành trang của người học. Với Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu, hơn hai mươi năm gắn bó với sự nghiệp giáo dục, đào tạo là một hành trình bền bỉ. Chuyến đi cùng những người lính Cảnh sát biển tiếp tục mở rộng ý nghĩa của hành trình ấy, khi tri thức được mang ra khỏi giảng đường để đến với những người đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ nơi biển xa.
Hình ảnh người Thầy trong bộ quân phục xanh, đứng giữa các học viên trên boong tàu, phía sau là biển trời rộng lớn, gợi lên cho chúng ta nhiều suy ngẫm về tấm lòng tận tuỵ, tâm huyết với nghề mộc mạc mà giản dị vượt qua những điều kiện giảng dạy trong đất liền. Ở đó, ranh giới giữa bục giảng và thực tiễn dường như được xóa nhòa. Người Thầy vừa là nhà giáo truyền thụ tri thức, vừa là người sĩ quan quân đội ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình đối với nhiệm vụ chung.
Sự tận tụy ấy không cần được diễn tả bằng những lời lớn lao. Nó hiện diện trong cách người thầy kiên nhẫn hướng dẫn từng nội dung, trong sự chăm chú của học viên trước trang vở, và trong quyết tâm duy trì việc học tập giữa những chuyến công tác dài ngày.
Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, câu chuyện về Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu mang đến một góc nhìn đẹp về những người Thầy trong quân đội. Họ không chỉ góp phần đào tạo những con người có tri thức, mà còn bồi đắp bản lĩnh, trách nhiệm và khả năng thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Nếu người lính Cảnh sát biển là những người ngày đêm hiện diện trên các vùng biển của Tổ quốc, thì những người thầy như Đại tá, Tiến sĩ Quách Văn Đẩu đang âm thầm góp phần chuẩn bị hành trang tri thức để họ thêm tự tin, vững vàng trên mỗi hải trình.
Có những hạt giống được gieo xuống đất để mùa sau nảy mầm, có những hạt giống tri thức được gieo giữa biển khơi, lặng lẽ lớn lên trong ý chí và bản lĩnh của những người lính. Rồi những chuyến hải trình sẽ tiếp nối, người Thầy có thể trở về với giảng đường quen thuộc, còn các học viên lại tiếp tục nhiệm vụ trên những con tàu giữa biển xa, nhưng những kiến thức được truyền trao, tinh thần học tập được khơi dậy và trách nhiệm nghề nghiệp được lan tỏa sẽ còn ở lại. Bởi người Thầy chân chính không chỉ dạy học trò cách hiểu một ngôn ngữ, mà còn giúp họ có thêm năng lực để thực hiện tốt trách nhiệm của mình với đất nước. Giữa trùng khơi, những bài giảng ấy như những tia nắng được trao đi, không ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ góp thêm ánh sáng tri thức cho người lính biển. Và có lẽ, đó chính là vẻ đẹp sâu xa của nghề “gieo nắng”: Dẫu bục giảng ở nơi đâu, điều người thầy để lại vẫn là tri thức, niềm tin và những giá trị tốt đẹp tiếp tục đồng hành cùng học trò trên hành trình phụng sự Tổ quốc.

Hoàng Cường