UBND TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách hỗ trợ giáo dục và phát triển giáo dục toàn diện. Theo phương án đề xuất, ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ năm nhóm hoạt động giáo dục ngoài chương trình chính khóa, đồng thời từng bước mở rộng hỗ trợ bữa ăn trưa bán trú.
Năm nhóm hoạt động được đưa vào dự thảo gồm tiếng Anh; Tin học, năng lực số và trí tuệ nhân tạo; giáo dục STEM; giáo dục kỹ năng; thể thao và nghệ thuật. Đây là những nội dung được tổ chức theo kế hoạch của cơ sở giáo dục, ngoài thời lượng các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Với tiếng Anh, học sinh được hỗ trợ tham gia các hoạt động thực hành, giao tiếp, trải nghiệm và sử dụng ngôn ngữ trong môi trường học đường. Nhóm Tin học tập trung vào thực hành, rèn luyện năng lực số, sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm và bảo đảm an toàn trên không gian mạng.
Các hoạt động STEM hướng đến trải nghiệm khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghiên cứu khoa học và câu lạc bộ học thuật. Trong khi đó, giáo dục kỹ năng bao gồm kỹ năng sống, đạo đức, pháp luật, an toàn giao thông, phòng chống bạo lực, xâm hại, giáo dục tài chính cơ bản, hướng nghiệp và trải nghiệm thực tế.
Nhóm thể thao và nghệ thuật gồm các hoạt động rèn luyện thể chất, bơi an toàn, phòng chống đuối nước, câu lạc bộ thể thao, âm nhạc, mỹ thuật, văn nghệ và văn hóa đọc. Dự thảo định hướng tạo điều kiện để học sinh thường xuyên tập luyện ít nhất một môn thể thao, đồng thời làm quen hoặc học chơi một loại nhạc cụ phù hợp với độ tuổi.
Các trường được chủ động lựa chọn nội dung, hình thức và thời lượng tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế. Hoạt động có thể diễn ra trong buổi học thứ hai, ngoài giờ hoặc ngày nghỉ; tổ chức theo lớp, nhóm, câu lạc bộ, dự án hoặc liên trường. Nhà trường cũng có thể phối hợp với các thiết chế văn hóa, thể thao, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu để mở rộng không gian trải nghiệm cho học sinh.
Ba phương án hỗ trợ, kinh phí cao nhất gần 31.000 tỷ đồng
Đối với bữa ăn bán trú, dự thảo đề xuất triển khai theo lộ trình, trước mắt ưu tiên học sinh có hoàn cảnh khó khăn, con công nhân và học sinh tại xã Thạnh An, đặc khu Côn Đảo. Mức hỗ trợ dự kiến là 35.000 đồng/suất ăn trong 180 ngày của năm học.
Đáng chú ý, UBND TP.HCM đưa ra ba phương án hỗ trợ với phạm vi và mức ngân sách khác nhau.
Ở phương án cơ bản, ngân sách hỗ trợ một loại hình giáo dục là tiếng Anh hoặc Tin học. Mức dự kiến đối với học sinh mầm non, tiểu học là 150.000 đồng/tháng, tương đương 1,35 triệu đồng/năm học; học sinh THCS, THPT và học sinh tại cơ sở giáo dục dành cho người khuyết tật được hỗ trợ 200.000 đồng/tháng, tương đương 1,8 triệu đồng/năm học. Học sinh tại xã Thạnh An và đặc khu Côn Đảo được áp dụng mức cao hơn.
Với phương án này, kinh phí dự kiến khoảng 4.533 tỷ đồng mỗi năm. Riêng bữa ăn bán trú, chính sách vẫn ưu tiên các nhóm học sinh thuộc diện hỗ trợ, chưa áp dụng miễn phí đại trà.
Phương án nâng cao mở rộng hỗ trợ ba loại hình, gồm tiếng Anh, Tin học - năng lực số - trí tuệ nhân tạo và một loại hình khác trong các nhóm giáo dục toàn diện. Mức hỗ trợ dự kiến là 4,05 triệu đồng/học sinh/năm học đối với mầm non, tiểu học và 5,4 triệu đồng đối với THCS, THPT. Bữa ăn bán trú được hỗ trợ 50% giá suất ăn cho học sinh thuộc diện bán trú. Tổng kinh phí ước tính khoảng 17.426 tỷ đồng mỗi năm.
Ở phương án đầy đủ, học sinh được hỗ trợ cả năm nhóm hoạt động giáo dục toàn diện. Mức hỗ trợ dự kiến là 6,75 triệu đồng/học sinh/năm học đối với mầm non, tiểu học và 9 triệu đồng đối với THCS, THPT. Toàn bộ học sinh ăn bán trú được hỗ trợ bữa ăn trưa. Kinh phí thực hiện ước tính khoảng 30.890 tỷ đồng mỗi năm.
Theo đề xuất, trong năm đầu triển khai, thành phố sẽ căn cứ khả năng cân đối ngân sách năm 2027 để lựa chọn phương án, trước mắt có thể áp dụng mức cơ bản. Từ năm học 2028-2029, việc nâng dần lên phương án nâng cao và đầy đủ sẽ được xem xét theo nguồn lực thực tế. Riêng hỗ trợ bữa ăn bán trú cũng được mở rộng từng bước sau khi xác định được số lượng học sinh thụ hưởng và khả năng ngân sách.
Năm học 2026-2027, TP.HCM có khoảng 2,54 triệu học sinh, học viên tại các cơ sở giáo dục công lập. Tỷ lệ lớp học hai buổi mỗi ngày đạt 86,9% ở tiểu học, 75,2% ở THCS và khoảng 94,8% ở THPT công lập. Tuy nhiên, thành phố vẫn còn khoảng 3.350 lớp tiểu học và 4.600 lớp THCS học một buổi mỗi ngày, tập trung tại các khu vực đông dân cư.
Quy mô người học lớn khiến việc triển khai chính sách hỗ trợ cần gắn với điều kiện tổ chức dạy học, cơ sở vật chất và khả năng ngân sách. Nếu được thông qua và thực hiện theo lộ trình, chính sách không chỉ góp phần giảm chi phí học tập cho gia đình mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận các hoạt động phát triển năng lực, thể chất và kỹ năng cho học sinh.
