Thay vì chỉ bố trí kinh phí theo cơ chế ngân sách thông thường, Hà Nội sẽ có một đầu mối chuyên quản lý và phân bổ nguồn lực dành cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố.
Quỹ được thiết kế để thực hiện các chương trình, đề án, dự án và nhiệm vụ do Hà Nội tài trợ hoặc đặt hàng. Nguồn tiền không chỉ đến từ ngân sách nhà nước mà còn có thể được bổ sung từ các khoản tài trợ, viện trợ, đóng góp tự nguyện, hiến tặng và những nguồn hợp pháp khác.
Theo cơ chế mới, việc cấp kinh phí sẽ không chỉ căn cứ vào dự toán chi mà gắn với mục tiêu, tiến độ thực hiện và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ. Hiệu quả, tác động dự kiến cũng như mức độ rủi ro của hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đưa vào quá trình xem xét.
Quỹ hướng nguồn lực vào những nhiệm vụ được Thành phố xác định có ý nghĩa đối với phát triển kinh tế - xã hội, từ nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh tế đến phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao và tăng khả năng tự chủ.
Cơ chế mới cho phép chấp nhận rủi ro có kiểm soát
Một điểm đáng chú ý trong Điều lệ hoạt động là Quỹ được áp dụng cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát đối với các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đặc thù của lĩnh vực này là không phải nhiệm vụ hay dự án nào cũng có thể bảo đảm kết quả ngay từ đầu.
Vì vậy, cơ chế của Quỹ đặt vấn đề quản lý rủi ro song song với yêu cầu xác định rõ trách nhiệm của các bên tham gia. Các nguồn lực được yêu cầu sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, tiết kiệm và hiệu quả. Thành phố cũng đặt nguyên tắc không để một nội dung hoặc nhiệm vụ đồng thời nhận hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước.
Đối với nguồn tiền do tổ chức, cá nhân tự nguyện đóng góp, tài trợ, viện trợ hoặc hiến tặng, việc tiếp nhận và sử dụng phải được công khai. Bên đóng góp không được nhận những lợi ích trái quy định trong quá trình lựa chọn, thẩm định, tài trợ hay đặt hàng nhiệm vụ.
Tách hoạt động hỗ trợ khỏi chức năng quản lý nhà nước
Quỹ được tổ chức dưới mô hình quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc UBND TP Hà Nội và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Bộ máy gồm Hội đồng quản lý Quỹ, Cơ quan điều hành Quỹ và Ban Kiểm soát Quỹ.
Quỹ có 13 nhóm nhiệm vụ, trong đó trọng tâm là quản lý và sử dụng nguồn tài chính để triển khai các chương trình, dự án, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Nguồn kinh phí cũng có thể được sử dụng để thực hiện các chính sách của Hà Nội về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Một phần kinh phí phục vụ hoạt động tư vấn, thuê chuyên gia, kiểm toán độc lập, dịch vụ công nghệ số và các hoạt động cần thiết cho vận hành Quỹ.
Tuy nhiên, Quỹ không đảm nhận thay vai trò quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vốn thuộc các cơ quan chuyên môn của UBND Thành phố.
Hoạt động quản lý được định hướng thực hiện trên nền tảng số và cơ sở dữ liệu, đi kèm các yêu cầu về công khai thông tin, kiểm tra, giám sát, kiểm toán và trách nhiệm giải trình.
Đặt hàng, tài trợ phải qua cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích
Điều lệ cũng thiết lập những giới hạn đối với các trường hợp có quan hệ lợi ích với đơn vị vận hành Quỹ. Theo đó, Quỹ không được ký hợp đồng tài trợ, đặt hàng hoặc hỗ trợ với chính cơ quan, tổ chức được giao điều hành Quỹ. Trường hợp đối tượng nhận hỗ trợ là cổ đông, tổ chức góp vốn vào Cơ quan điều hành Quỹ hoặc doanh nghiệp do cơ quan này góp vốn, hồ sơ phải được thẩm định độc lập.
Người có lợi ích liên quan cũng không được tham gia vào quá trình thẩm định, biểu quyết hoặc quyết định đối với những nội dung này.
Đơn vị điều hành Quỹ đồng thời phải cung cấp thông tin cho Hội đồng quản lý, Ban Kiểm soát và Sở Khoa học và Công nghệ về các tổ chức, doanh nghiệp có liên quan đến mình về sở hữu, đầu tư và quản trị.
Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được Hà Nội thành lập theo Quyết định 4989/QĐ-UBND ngày 14.9.2026. Cùng ngày, Chủ tịch UBND Thành phố ký Quyết định 4990/QĐ-UBND ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ.
Với mô hình này, Hà Nội hình thành thêm một kênh tài chính chuyên biệt để huy động và tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ dựa vào nguồn ngân sách được bố trí theo từng nhiệm vụ.
