Ngày 1/4/2021, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 11 của Quốc hội khóa XIV, Quốc hội tiến hành các thủ tục bầu một số Phó Chủ tịch Quốc hội. Các đại biểu thông qua nghị quyết bầu Trần Thanh Mẫn làm Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội với tỷ lệ tán thành 94,79%. Ông đảm nhiệm vai trò mới, là Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
100% tổng số đại biểu Quốc hội có mặt tán thành
Hội nghị Trung ương 9 khóa XIII thống nhất rất cao giới thiệu đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội để Quốc hội khóa XV bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội. Chiều 20/5, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV đã bầu đồng chí Trần Thanh Mẫn giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Tiếp đó, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021 - 2026 bằng hình thức biểu quyết điện tử.
Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, đã có 475/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 100% tổng số đại biểu Quốc hội có mặt tán thành.
Chiều 20/5, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV đã bầu đồng chí Trần Thanh Mẫn giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
"Dưới cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội và đồng bào cử tri cả nước, tôi - Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - xin tuyên thệ: "Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó".
Với cương vị Chủ tịch Quốc hội
Đồng chí Trần Thanh Mẫn đã tập trung chỉ đạo đổi mới hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng, nổi bật là chuẩn bị cho các kỳ họp Quốc hội (như Kỳ họp thứ 10), hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng đại biểu, và đẩy mạnh ngoại giao nghị viện, đặc biệt trong năm 2025-2026, gồm: Tập trung nâng cao chất lượng lập pháp, rà soát hệ thống pháp luật, sắp xếp bộ máy. Đặc biệt, chú trọng chuẩn bị kỹ lưỡng cho Kỳ họp thứ 10 (lịch sử) và xây dựng định hướng lập pháp cho khóa XVI; Chủ trì hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, chỉ đạo công tác chuẩn bị Đại hội Đảng bộ Quốc hội; Tăng cường quan hệ, hợp tác Nghị viện...; Nâng cao chất lượng và phát huy hơn nữa vai trò của đại biểu Quốc hội, tăng tỉ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách....
Trả lời báo chí, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: Thời gian qua (đặc biệt là nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV), công tác lập pháp của Quốc hội đã có những đổi mới mạnh mẽ, chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển", không chỉ giải quyết các vấn đề cấp bách trước mắt mà còn để lại những bài học kinh nghiệm quý báu, góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Các bài học kinh nghiệm đó là:
Thứ nhất, sự lãnh đạo của Đảng là yếu tố then chốt bảo đảm thành công của hoạt động lập hiến, lập pháp. Trong mọi hoàn cảnh, việc giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, đảm bảo hoạt động lập hiến, lập pháp luôn vì lợi ích của nhân dân và phù hợp với chiến lược phát triển đất nước. Là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, Quốc hội cần kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật của Nhà nước, thể hiện sự đồng thuận, thống nhất cao giữa ý Đảng và lòng dân, tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Thứ hai, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa pháp luật với thực tiễn đời sống xã hội. Quốc hội đã xem xét, thông qua số lượng rất lớn các luật, nghị quyết, với nhiều quyết sách mang tính lịch sử, phản ứng kịp thời với những tình huống mới, đáp ứng yêu cầu thực tiễn cuộc sống. Các chính sách luôn lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, tích cực tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, góp phần giải phóng sức sản xuất, huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho sự nghiệp phát triển đất nước.
Thứ ba, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể trong hoạt động lập pháp. Công tác phối hợp giữa Chính phủ và Quốc hội ngày càng đồng bộ, hiệu quả hơn trong chuẩn bị các dự án, đề án từ sớm, từ xa; trong thẩm tra, hoàn thiện dự án, đề án, trình Quốc hội xem xét quyết định. Sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ, hiệu quả giữa Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan, tổ chức có liên quan; sự tham gia tích cực, hiệu quả, tâm huyết của các đại biểu Quốc hội là nhân tố quyết định để các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua với tỉ lệ tán thành cao.
Thứ tư, tính chuyên nghiệp, khoa học là cơ sở nâng cao chất lượng pháp luật. Tinh thần trách nhiệm, tận tâm, tận lực của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Văn phòng Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân, các bộ, ngành, cơ quan có liên quan, các cơ quan thông tấn, báo chí và các địa phương. Hoạt động lập pháp được thực hiện theo quy trình chặt chẽ cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ là yếu tố hỗ trợ mạnh mẽ, góp phần đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp của Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: Hoạt động lập pháp cần xác định là công tác “đột phá của đột phá”, phải đi trước, mở đường, khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức lao động, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, nâng cao năng lực hội nhập; chú trọng những lĩnh vực mới như quản trị số, kinh tế số, năng lượng tái tạo, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, biến đổi khí hậu, các vấn đề quốc phòng và an ninh phi truyền thống.
Hoạt động giám sát cần tập trung vào những vấn đề như quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường, phòng chống tham nhũng, lãng phí, bảo vệ quyền con người, quyền công dân...; gắn chặt với thực tiễn và ý kiến phản ánh của người dân, tăng cường nắm bắt các vấn đề phát sinh trong thực tiễn, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, từ cử tri và cộng đồng doanh nghiệp để xác định đúng điểm nghẽn của xã hội, từ đó có phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời và sát thực tế.
Việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước cần bảo đảm khách quan, công tâm, mọi quyết định cần phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của Nhân dân lên trên hết, trước hết, kiên quyết ngăn chặn và loại bỏ mọi sự chi phối của lợi ích nhóm, mọi tác động tiêu cực từ bên ngoài.
Tiếp tục nghiên cứu cải tiến, đổi mới cách thức hoạt động của Quốc hội, các cơ quan Quốc hội, bảo đảm hiệu quả, giảm tính hình thức, tăng tính thực chất. Trọng tâm là tiếp tục cải tiến việc xây dựng chương trình kỳ họp, phương thức thảo luận, tranh luận, chất vấn và trả lời chất vấn, quy trình thẩm tra, tổ chức giám sát, tiếp xúc cử tri…
Tăng cường chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động của Quốc hội, xây dựng “Quốc hội số”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, coi nhiệm vụ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là khâu đột phá trong tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.
Đại biểu Quốc hội giữ vị trí trung tâm trong hoạt động của Quốc hội, do đó cần tiếp tục phát huy vai trò, đề cao trách nhiệm của mỗi đại biểu, thể hiện khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, làm thật tốt vai trò là người đại diện trung thành cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.
