Thanh xuân giữa những năm tháng khói lửa
Sinh năm 1954 tại thị xã Phú Thọ (cũ), tỉnh Phú Thọ, bà Bùi Thị Yến trưởng thành trong những năm đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh. Năm 1971, khi vừa tốt nghiệp cấp III, mới tròn 17 tuổi, bà cùng bạn bè quyết định lên đường nhập ngũ, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Bà tâm sự: “Chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản lắm, khi đất nước cần, mình sẽ là người chiến sĩ góp phần bảo vệ đất nước”.
Bà được biên chế vào Trung đoàn 134, thuộc Bộ Tư lệnh Thông tin liên lạc, đảm nhận nhiệm vụ duy trì mạng lưới thông tin phục vụ công tác chỉ huy, điều hành chiến đấu. Công việc đòi hỏi sự chính xác, tính kỷ luật và tinh thần sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy, bởi bất kỳ sự gián đoạn nào của đường dây cũng có thể ảnh hưởng đến việc truyền đạt những mệnh lệnh quan trọng. Sau một thời gian, bà còn được phân công đảm nhiệm công tác quản lý tại bệnh xá của Trung đoàn, đóng ở Mễ Trì, Hà Nội, ngay sát Đài Tiếng nói Việt Nam lúc bấy giờ, cũng là khu vực liên tục bị máy bay giặc Mỹ đánh phá.
Nhắc đến ký ức sâu đậm nhất trong những năm tháng quân ngũ, bà bồi hồi nhớ lại 12 ngày đêm diễn ra chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972. Khi ấy, Hà Nội trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân Mỹ. Những loạt bom B-52 trút xuống, cày xới từng tấc đất, ngọn cỏ, để lại cảnh tượng đổ nát và những mất mát không thể nào quên. Bà vẫn nhớ rõ tiếng đất đá đổ ập cùng sức nóng hầm hập của bom đạn. “Có lúc bom Mỹ nổ xung quanh cửa hầm của chúng tôi, tưởng như mọi người sẽ hy sinh tất cả” – bà chia sẻ. Hình ảnh những người đồng đội ngã xuống ngay trước mắt cũng trở thành ký ức đau thương, ám ảnh bà suốt cuộc đời.
Bom đạn khiến nhiều khu vực bị tàn phá, hệ thống đường dây liên lạc đứt gãy, cột điện đổ xuống, việc truyền tin gặp rất nhiều khó khăn. Trong hoàn cảnh ấy, các cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị được huy động khẩn trương khắc phục sự cố, nối lại đường dây, dựng lại những cột điện bị phá hủy. Nhờ đó, thông tin liên lạc luôn được duy trì thông suốt, chính xác, bí mật và an toàn trong suốt chiến dịch.
Những nỗ lực của bà cùng tập thể Trung đoàn 134 trong những năm tháng chiến đấu đã góp phần làm nên thành tích vẻ vang của đơn vị; đơn vị được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Về phần mình, bà được trao danh hiệu “Chiến sĩ Quyết thắng” và được tham dự Đại hội Chiến sĩ thi đua của Bộ Tư lệnh Thông tin liên lạc. Năm 1975, bà vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Với người lính trẻ Bùi Thị Yến, những năm tháng ấy không chỉ là thử thách về sức lực và lòng can đảm, mà còn là hành trình tôi luyện bản lĩnh, ý thức kỷ luật, tinh thần tập thể và trách nhiệm với nhiệm vụ chung. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những trải nghiệm và ký ức về đồng đội vẫn theo bà suốt cuộc đời, trở thành hành trang giúp bà vững vàng trước những thử thách của cuộc sống.
Hành trình truyền cảm hứng trên bục giảng
Hòa bình lập lại, bà Yến lại chọn một con đường khác để tiếp tục cống hiến và phụng sự Tổ quốc. Ngay từ khi còn nhỏ, bà đã là học sinh giỏi Văn trong nhiều năm, bà cũng nuôi trong mình ước mơ trở thành một nhà giáo. Năm 1976, bà Yến chọn thi đại học và đỗ vào khoa Văn Đại học Sư phạm Việt Bắc, nay thuộc Đại học Thái Nguyên, cùng là “cái nôi” của ngành Sư phạm lúc bấy giờ. Bà bộc bạch: “Đó là niềm mơ ước tôi hằng ấp ủ, và cũng là ý thức, là suy nghĩ phải tiếp tục cống hiến cho đời sau khi chiến tranh đã kết thúc”.
Tháng 8/1980, sau khi tốt nghiệp, bà được phân công giảng dạy tại Trường Miền núi số 1 ở Phú Thọ, nơi có học sinh Lào theo học. Trong hoàn cảnh ấy, công việc của giáo viên không dừng lại ở những giờ lên lớp. Thầy cô còn phải quan tâm đến đời sống, tâm lý và sự tiến bộ của từng học sinh, giúp các em vượt qua những bỡ ngỡ trong quá trình học tập xa gia đình. Những bài học Văn vì thế không chỉ nằm ở nội dung tác phẩm hay kiến thức ngôn ngữ, mà còn có thể mở ra những suy ngẫm về con người, tình cảm và cách ứng xử trong
Năm 1983, bà chuyển về giảng dạy môn Ngữ văn tại Trường THPT Chuyên Hùng Vương. Tại đây, bà có cơ hội đồng hành cùng những học trò giàu khát vọng, ham học hỏi và mong muốn phát triển năng lực của bản thân. Bà luôn ý thức rằng phía sau mỗi bài học là những người trẻ đang từng bước hình thành nhân cách, lựa chọn hướng đi và xây dựng ước mơ cho tương lai. Vì vậy, trong công tác giảng dạy và chủ nhiệm, bà quan tâm đến việc phát hiện khả năng của từng học sinh, khuyến khích các em nỗ lực và không ngừng vươn lên. Sự nghiêm túc trong học tập phải đi cùng ý thức tự rèn luyện, bản lĩnh và trách nhiệm của mỗi người. Chính vì thế, bà không muốn học trò chỉ tiếp thu những điều có sẵn trong sách vở, mà còn biết vận dụng kiến thức, nuôi dưỡng lý tưởng và chủ động trước những lựa chọn của cuộc đời.
Thời gian trôi qua, nhiều học sinh từng được bà chủ nhiệm đã trưởng thành, tiếp tục học tập và công tác ở nhiều lĩnh vực. Có người trở thành giảng viên đại học, có người đảm nhận vị trí quản lý hoặc giữ những trọng trách trong các ngành, lực lượng vũ trang. Bà tâm sự: “Trước những học sinh như vậy, mỗi người giáo viên luôn tự hào và thấy được trách nhiệm cao cả của mình”.
Sự nghiệp dạy học của bà cũng ghi dấu bằng nhiều thành tựu đáng tự hào. Bà từng được Bộ Giáo dục nước Lào tặng Bằng khen và Huy chương Hữu nghị Việt – Lào, nhiều lần được công nhận là “Giáo viên giỏi cấp ngành”, danh hiệu “Phụ nữ giỏi việc nước, đảm việc nhà”, cùng các bằng khen, kỷ niệm chương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ và Ban Chấp hành Công đoàn Giáo dục Việt Nam.
Vững vàng giữa những biến cố
Ít ai biết rằng, đằng sau những dấu ấn trong sự nghiệp là những biến cố gia đình mà bà Bùi Thị Yến đã phải một mình đối diện và vượt qua. Năm 1995, khi công việc giảng dạy đang dần ổn định, chồng bà, một giáo viên tại Trường THPT Chuyên Hùng Vương, mắc bệnh nan y rồi qua đời. Khi ấy, con gái bà còn chưa tròn ba tuổi.
Sự mất mát đó để lại nỗi đau tinh thần sâu sắc, đặt lên vai bà gánh nặng gia đình. Bà buộc phải tự tìm cho mình điểm tựa, nén nỗi đau để đứng vững và tiếp tục bước về phía trước, vừa một mình nuôi con khôn lớn, vừa miệt mài làm tròn trách nhiệm của một giáo viên, một cán bộ công đoàn, cán bộ phụ nữ mẫu mực, luôn nỗ lực vươn lên trong cuộc sống và sự nghiệp. Hoàn cảnh cá nhân không khiến bà vơi đi tinh thần trách nhiệm với công việc, trái lại, lại là cách để bà tiếp tục hướng về những điều có ý nghĩa. Song song với sự nghiệp, bà dành hết lòng nuôi dạy con gái trưởng thành. Đến nay, con gái bà đã xây dựng được sự nghiệp và có vị trí trong xã hội. Đó có lẽ cũng là niềm an ủi, niềm tự hào lớn lao đối với bà.
Từ khi nghỉ hưu đến này, bà vẫn tích cực tham gia các hoạt động của Chi hội Phụ nữ nơi cư trú, câu lạc bộ người cao tuổi, đồng thời tìm kiếm niềm vui trong việc sáng tác văn, thơ và các hoạt động cộng đồng phù hợp với điều kiện cá nhân. Không còn những giờ lên lớp thường nhật, bà có thêm thời gian giao lưu, kết nối với mọi người, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.
Từ những trải nghiệm của cuộc đời mình, bà Bùi Thị Yến mong muốn thế hệ trẻ biết nuôi dưỡng lý tưởng sống, tin tưởng vào bản thân và kiên trì theo đuổi những mục tiêu tốt đẹp. Với bà, năng lực hay thành công cá nhân chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong mối quan hệ với lòng nhân hậu, sự sẻ chia và tinh thần trách nhiệm đối với xã hội. Đó không chỉ là những lời nhắn nhủ được đúc kết từ trải nghiệm, mà còn là những giá trị được thể hiện qua chính hành trình sống và cống hiến bền bỉ của bà./.
