Đóng góp của Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng đối với hoạt động của Quốc hội
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng (nhiệm kỳ khóa XIII, 2011-2016) đã có đóng góp to lớn trong việc đổi mới mạnh mẽ cơ chế, phương pháp hoạt động của Quốc hội, đặc biệt là trong công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Ông thúc đẩy xây dựng Quốc hội đoàn kết, trí tuệ và dân chủ.
Cụ thể các đóng góp của đồng chí Nguyễn Sinh Hùng ở các lĩnh vực sau: 1) Xây dựng pháp luật: Chỉ đạo thông qua Hiến pháp năm 2013 và hàng loạt luật quan trọng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển kinh tế - xã hội. 2) Đổi mới giám sát: Nâng cao chất lượng hoạt động chất vấn, tập trung vào các vấn đề nóng, thực tế, tăng cường hiệu quả giám sát đối với hoạt động của bộ máy Nhà nước. 3) Ngoại giao nghị viện: Thúc đẩy hoạt động đối ngoại, nâng cao vị thế của Quốc hội Việt Nam trên trường quốc tế. 4) Điều hành dân chủ: Nổi bật với phong cách điều hành phiên họp trực tiếp, quyết liệt, trí tuệ và cởi mở, khuyến khích các đại biểu tranh luận. 5) Quản lý bầu cử: Đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia, tổ chức thành công cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV và Hội đồng Nhân dân các cấp.
Theo đại biểu Cao Sỹ Kiêm (đoàn Thái Bình), vai trò của ông Nguyễn Sinh Hùng vừa qua là khá xuất sắc, thể hiện tư tưởng đổi mới trong hoạt động của Quốc hội.
Trong điều hành, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng luôn giữ được tính nguyên tắc, có những cách để khai thác sự tin tưởng, phát biểu một cách thẳng thắn, tập trung vào các nội dung chính.
“Tất cả những nội dung đã được thảo luận tập trung, tiếp thu được những vấn đề cốt lõi của cử tri, bức xúc của dân. Trong điều hành đảm bảo được hoạt động của Quốc hội có cân đối giữa các nội dung giám sát, quyết định các vấn đề lớn cũng như xây dựng luật tương đối đối hài hòa, chất lượng”, đại biểu Cao Sỹ Kiêm nhận xét và nhấn mạnh vai trò đoàn kết, nhất trí trong Quốc hội thể hiện rất rõ.
Riêng trong lĩnh vực kinh tế, với kinh nghiệm từng kinh qua các vị trí, hoạt động điều hành bên Chính phủ, từng làm công tác nghiên cứu nên ông Nguyễn Sinh Hùng có lợi thế trong hiểu, nắm bắt những vấn đề hoặc dẫn dắt nhận xét vấn đề của Quốc hội cả khi thảo luận và khi quyết định.
“Tôi là người hoạt động rất sát và nhiều thời kỳ vì cùng khối kinh tế với nhau. Tôi rất thích cách uốn nắn những vấn đề hoặc dẫn dắt nhận xét đi vào trọng tâm, trọng điểm. Qua đó tiết kiệm thời gian và cũng là cách để tạo nên sự lan toả nhận thức, chuyển biến chung. Đây là nét độc đáo và cũng là thành công của ông Nguyễn Sinh Hùng”, đại biểu Cao Sỹ Kiêm nói.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP. HCM) bày tỏ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng rất sắc sảo và có nhiều kinh nghiệm điều hành ở cương vị quản lý Nhà nước. “Tuy tuổi cao nhưng ông vẫn nhanh nhạy, thông minh. Điều hành cụ thể các phiên họp, chất vấn hoặc các công tác khác rất tốt”, đại biểu Nghĩa nhận xét.
Còn theo đại biểu Lê Như Tiến (đoàn Quảng Trị), cả nhiệm kỳ qua, ông Nguyễn Sinh Hùng đã hoàn thành tốt trọng trách của mình là Chủ tịch Quốc hội. Cách điều hành dứt khoát, linh hoạt đem lại hiệu quả cao cho hoạt động kỳ họp Quốc hội. Giữa hai kỳ họp, tại các phiên họp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, ông Nguyễn Sinh Hùng điều hoà, phối hợp hoạt động của Hội đồng Dân tộc và các Uỷ ban, nhất là hoạt động lập pháp được đánh giá cao.
Đại biểu Nguyễn Anh Sơn (đoàn Nam Định) thì đánh giá, ông Nguyễn Sinh Hùng đã hoàn thành rất xuất sắc nhiệm vụ trên cương vị Chủ tịch Quốc hội khoá XIII, là người chịu trách nhiệm triển khai thể chế hóa các đường lối của Đảng trong hoạt động của Quốc hội. “Lần đầu tiên Quốc hội ra Nghị quyết về đổi mới hoạt động của Quốc hội và Chủ tịch Quốc hội là người kiên định, quyết tâm làm và đã tạo được sự đổi mới.
Quốc hội thông qua Hiến pháp 2013, nhiều bộ luật quan trọng như: Luật Biển Việt Nam, Luật Trưng cầu ý dân là cái mà nhiều khóa trước chưa thông qua được”, ông Nguyễn Anh Sơn dẫn chứng, đồng thời nhấn mạnh thêm việc lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Quốc hội bầu, phê chuẩn và kết quả rất tốt.
“Những thành tựu ấy có sự đóng góp rất to lớn của Chủ tịch Quốc hội khóa XIII Nguyễn Sinh Hùng. Ngay trong điều hành Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng cũng thể hiện là người có bản lĩnh rất vững vàng, mềm dẻo nhưng rất cương quyết. Tất cả các nội dung kỳ họp đều đạt được nội dung như mong muốn ở mức cao”, đại biểu Nguyễn Anh Sơn nói.
Tám bài học kinh nghiệm của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XIII
Báo cáo công tác nhiệm kỳ khoá XIII của Quốc hội nêu rõ, trải qua 5 năm hoạt động, với những kết quả đáng trân trọng, tự hào, Quốc hội khóa XIII đã rút ra được 8 bài học kinh nghiệm.
Một là, kế thừa, phát huy các thành tựu, bài học kinh nghiệm của 70 năm Quốc hội Việt Nam, Quốc hội khóa XIII đã nêu cao tinh thần đoàn kết, đổi mới mạnh mẽ, dân chủ thực sự, công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động. Với Quốc hội, đoàn kết, đổi mới, trí tuệ và trách nhiệm là yêu cầu thường xuyên, liên tục, là động lực tạo nên sức mạnh, sự năng động, sáng tạo để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ;
Hai là, quán triệt tư tưởng lấy dân làm gốc, gần dân, hiểu dân, lắng nghe dân, phục vụ dân là yêu cầu hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội. Gắn bó chặt chẽ, mật thiết với cử tri và Nhân dân; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cử tri và Nhân dân góp phần tạo ra sức mạnh cho Quốc hội, bảo đảm để Quốc hội bám sát sự vận động của đời sống kinh tế - xã hội, có những quyết sách đúng đắn, kịp thời, sát thực tiễn, hợp lòng dân. Dân chủ là lựa chọn tốt nhất để đưa ý chí, nguyện vọng của Nhân dân đến với Quốc hội, kết tinh vào các quyết định của Quốc hội về lập hiến, lập pháp, các vấn đề quan trọng và giám sát tối cao. Trong quá trình này, cần phát huy vai trò của các cơ quan thông tấn, báo chí và bảo đảm sự công khai, minh bạch;
Ba là, chất lượng đại biểu Quốc hội có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội. Việc tăng số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách, tăng tỷ lệ đại biểu Quốc hội có năng lực, trình độ đã góp phần thiết thực bảo đảm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội.
Các vị đại biểu Quốc hội đã thể hiện trách nhiệm, bản lĩnh, trí tuệ; thảo luận, tranh luận với tinh thần xây dựng, tâm huyết; tích cực tham gia hoạt động của các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội. Đại biểu Quốc hội chuyên trách thực sự trở thành lực lượng nòng cốt của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội;
Bốn là, đề cao cao vai trò, trách nhiệm, đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan của Quốc hội có ý nghĩa quyết định đến việc bảo đảm chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội. Hoạt động của Ủy ban thường vụ Quốc hội được tiếp tục cải tiến, đổi mới, bảo đảm làm tốt vai trò là cơ quan thường trực của Quốc hội. Thường trực Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội được tăng cường các đại biểu Quốc hội có bản lĩnh, kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thực sự trở thành nòng cốt trong hoạt động của Hội đồng, Ủy ban;
Năm là, tăng cường quan hệ hợp tác, phối hợp có hiệu quả với Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, các cơ quan, tổ chức hữu quan là yếu tố tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần giúp Quốc hội hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao;
Sáu là, tăng cường hoạt động đối ngoại song phương và đa phương, góp phần nâng cao uy tín của Quốc hội và vị thế của đất nước trên trường quốc tế; thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế, duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác để phát triển đất nước; tiếp thu tinh hoa, kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của Quốc hội các nước trên thế giới; thúc đẩy tiến trình hội nhập quốc tế;
Bảy là, đổi mới tổ chức và hoạt động bộ máy tham mưu, giúp việc Quốc hội theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, hiện đại là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng tham mưu tổng hợp, phục vụ hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội;
Tám là, quán triệt, thực hiện sáng tạo đường lối đổi mới của Đảng, luôn vì lợi ích của đất nước, của Nhân dân là nhân tố quyết định để Quốc hội hoàn thành trọng trách được Nhân dân ủy thác. Bằng hoạt động lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng và giám sát tối cao, Quốc hội thể chế hóa kịp thời Cương lĩnh chính trị, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng. Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Quốc hội tạo ra không khí dân chủ, cởi mở, phát huy trí tuệ của đại biểu, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động Quốc hội.
Cùng với 8 bài học nêu rõ trong Báo cáo, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng cho rằng, đến thời điểm này, mỗi chúng ta có quyền tự hào được làm người đại biểu Nhân dân, mang trong mình sức mạnh của Nhân dân, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, sức mạnh được hun đúc, tôi luyện, kế thừa từ các thế hệ đại biểu suốt chặng đường kháng chiến, kiến quốc 70 năm của Quốc hội. Bài học lớn nhất mà chúng ta chia sẻ cùng nhau là bài học về tư cách làm người đại diện cho dân, với tinh thần vì Nhân dân phục vụ như sinh thời Bác Hồ đã căn dặn.
Năm năm qua, toàn bộ hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và mỗi đại biểu chúng ta đều hướng tới mục đích phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân; làm Hiến pháp, làm luật vì dân, giám sát để phục vụ dân; là đại biểu sống trong dân, được Nhân dân tin yêu, đồng tình, chia sẻ, ủng hộ, đóng góp ý kiến và giám sát mọi hoạt động. Đó chính là cội nguồn tạo nên sức mạnh của Quốc hội, là bản chất cốt lõi của chế độ dân chủ của chúng ta.
Tóm tắt quá trình công tác của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng
Tháng 9/1966 - 12/1970: Sinh viên ĐH Tài chính – Kế toán Hà Nội
Tháng 1/1972 - 12/1977: Cán bộ Ngân hàng Kiến thiết Trung ương, Bộ Tài chính
Tháng 1/1978 - 9/1982: Nghiên cứu sinh tại ĐH Kinh tế Các Mác, Bungari
Tháng 10/1982 - 10/1986: Phụ trách Phòng Tổng hợp rồi Trưởng Phòng Tổng hợp, Phó Vụ trưởng, sau là Vụ trưởng Đầu tư xây dựng cơ bản, Bộ Tài chính.
Tháng 10/1986 - 1/1990: Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy cơ quan, Chánh văn phòng Bộ Tài chính; Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ Khối Kinh tế Trung ương.
Tháng 2/1990 - 9/1992: Cục trưởng Kho bạc Nhà nước, Bộ Tài chính.
Tháng 10/1992 - 11/1996: Phó Bí thư Ban cán sự Đảng, Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 8 của Đảng được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng. Phó Bí thư Đảng ủy cơ quan Bộ Tài chính.
Tháng 11/1996 - 6/2006: Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng; Đại biểu Quốc hội khóa X, XI.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng, được Trung ương bầu vào Bộ Chính trị.
Từ tháng 7/2006: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ. Phó bí thư Ban cán sự Đảng Chính phủ; Đại biểu Quốc hội khóa XII. Trưởng Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng, được Trung ương bầu vào Bộ Chính trị; đại biểu Quốc hội khóa XIII.
Ngày 23/7/2011, được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (2011 - 2016)
Ngày 30/3/2016, được Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch Quốc hội và nghỉ chế độ.
