Chính sách miễn phí xe buýt đang tạo ra những chuyển biến tích cực đối với giao thông công cộng tại TP.HCM. Tuy nhiên, cùng với lượng hành khách tăng nhanh, bài toán duy trì chất lượng phục vụ, đặc biệt là khả năng vận hành đúng giờ, cũng trở thành ưu tiên của ngành chức năng.
Tại hội nghị sơ kết một tháng triển khai chương trình hỗ trợ người dân sử dụng xe buýt trên 134 tuyến, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết thành phố đang nghiên cứu nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác. Trong đó, phương án bố trí làn đường ưu tiên cho xe buýt được xem là một hướng đi đáng cân nhắc.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, xe buýt chỉ có thể trở thành lựa chọn lâu dài nếu người dân tin tưởng vào thời gian di chuyển. Trong khi đó, việc phải lưu thông cùng dòng xe hỗn hợp khiến phương tiện công cộng khó giữ được lịch trình ổn định, nhất là vào giờ cao điểm hoặc trên các trục đường thường xuyên ùn tắc.
Vì vậy, thành phố đang xem xét khả năng dành một phần mặt đường cho xe buýt tại những tuyến đủ điều kiện hạ tầng hoặc tổ chức theo từng khung thời gian phù hợp. Mục tiêu là rút ngắn thời gian hành trình, hạn chế tình trạng chậm chuyến và nâng cao tính cạnh tranh của vận tải công cộng.
Ý tưởng này không phải mới mà ngay từ khi xây dựng đề án miễn phí xe buýt, cơ quan quản lý đã đưa nội dung tổ chức làn ưu tiên vào phương án phát triển giao thông công cộng. Hiện việc khảo sát và đánh giá tính khả thi vẫn đang được tiếp tục trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Hai tuyến đường đang được cân nhắc gồm Nguyễn Hữu Cảnh và Nguyễn Tất Thành. Đây đều là các trục giao thông có mật độ phương tiện lớn, đóng vai trò kết nối nhiều khu vực của thành phố. Do đó, mọi phương án phân làn sẽ phải tính toán kỹ để vừa hỗ trợ xe buýt, vừa hạn chế ảnh hưởng đến các loại phương tiện khác.
Trong đó, đường Nguyễn Hữu Cảnh dài khoảng 3 km, có quy mô 10 làn xe và là tuyến kết nối khu trung tâm với khu Đông. Còn đường Nguyễn Tất Thành dài khoảng 2,5 km, nối trung tâm với khu Nam, hiện có 4 làn xe và đang được triển khai dự án mở rộng lên 10 làn.
Theo số liệu từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng, chỉ sau một tháng thực hiện chính sách miễn phí từ ngày 1/7, hệ thống xe buýt của thành phố đã phục vụ khoảng 8,5 triệu lượt hành khách, tăng hơn 2,18 triệu lượt so với cùng kỳ năm trước, tương ứng mức tăng khoảng 39%.
Ngoài lượng khách tăng cao, nhiều chỉ số vận hành cũng ghi nhận kết quả khả quan. Tỷ lệ xe xuất bến đúng kế hoạch đạt khoảng 97%, gần 70% hành khách sử dụng hệ thống vé điện tử và ứng dụng MultiGO ghi nhận hơn 105.000 lượt sử dụng trong tháng đầu tiên.
Ngành giao thông kỳ vọng, nếu kết hợp chính sách miễn phí với các giải pháp ưu tiên hạ tầng, xe buýt sẽ không chỉ thu hút thêm hành khách mà còn từng bước trở thành phương tiện đi lại thuận tiện, ổn định và đủ sức cạnh tranh với phương tiện cá nhân trong đô thị.
