Hiện nay, hệ thống xe buýt của Thủ đô đã phủ rộng với hàng trăm tuyến, đảm nhận vai trò xương sống trong vận tải công cộng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy lượng người lựa chọn xe buýt vẫn chưa tương xứng với quy mô đầu tư khi thói quen sử dụng xe máy cá nhân vẫn chiếm ưu thế.
Thông tin từ Sở Xây dựng cho biết, thành phố đang trong giai đoạn rà soát, tính toán nhiều kịch bản khác nhau trước khi đề xuất phương án chính thức với việc miễn phí xe buýt cho người dân. Trước đó, thành phố đã áp dụng chính sách miễn vé cho một số đối tượng như người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật, hộ nghèo… Đây được xem là nền tảng để mở rộng thêm các nhóm thụ hưởng trong tương lai. Nếu được triển khai, chính sách mới không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ chi phí đi lại mà còn hướng đến thay đổi hành vi di chuyển của người dân.
Tuy vậy, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc “miễn phí toàn bộ” mà là làm sao để hệ thống xe buýt thực sự tiện lợi và đáng đi. Nhiều ý kiến cho rằng nếu chỉ miễn phí nhưng xe chạy không đúng giờ, kết nối kém hoặc chất lượng phục vụ chưa cao thì khó tạo ra chuyển biến rõ rệt. Vì vậy, cùng với chính sách giá vé, Hà Nội sẽ phải đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ, từ hạ tầng điểm dừng, tần suất chuyến đến trải nghiệm hành khách.
Một yếu tố khác cũng đang được cân nhắc là nguồn lực tài chính. Việc mở rộng diện miễn phí chắc chắn kéo theo chi phí trợ giá tăng mạnh, đòi hỏi thành phố phải tính toán kỹ để đảm bảo cân đối ngân sách lâu dài. Đây là bài toán không dễ, nhất là trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng đô thị ngày càng lớn.
Ở góc độ rộng hơn, xu hướng khuyến khích người dân chuyển sang phương tiện công cộng đang được nhiều đô thị lớn theo đuổi. Không chỉ giảm áp lực giao thông, việc này còn góp phần cải thiện chất lượng không khí và hướng tới phát triển bền vững.
Với Hà Nội, nếu chính sách miễn phí xe buýt được triển khai hợp lý, kết hợp cùng các giải pháp như tăng xe buýt điện, kết nối với metro và ứng dụng công nghệ, đây có thể trở thành cú hích đáng kể cho hệ thống giao thông đô thị trong những năm tới./.
