Vụ cháy chung cư mini ở phường Khương Hạ, quận Thanh Xuân, Hà Nội xảy ra vào ngày 12/09 khiến 56 người thiệt mạng. Nếu không có lực lượng chức năng triển khai các biện pháp cứu nạn cứu hộ (CNCH), đặc biệt là sơ cấp cứu kịp thời thì số ngườ tử vong còn nhiều hơn số đó. Suốt cả đêm hôm ấy, những tia hy vọng cuối cùng đã được thắp lên, 12 nạn nhân đã được cứu sống trong đống đổ nát, trong mịt mù khói lửa của đám cháy kinh hoàng. Nếu đội sơ cấp cứu đến chậm khoảng 10- 15 phút thôi thì nhiều nạn nhân đã không còn cơ hội sống.
Từ vụ cháy ở Khương Hạ và các vụ cháy khác, Trung tá Phạm Quyết Tiến, Phó Trưởng khoa CNCH, Trường Đại học PCCC (Bộ Công an) cho rằng, công tác CNCH vô cùng quan trọng. Trong đó, sơ cấp cứu là cách giành giật sự sống cho nạn nhân: “Sơ cấp cứu có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Nạn nhân khi gặp các chấn thương, có những chấn thương cần xử lý kịp thời. Nếu không quá muộn, ví dụ nạn nhân bị ngừng thở, ngừng tim mà chúng ta xử lý không kịp thời, cứ đợi xe cấp cứu đến thì nạn nhân đã tử vong. Bởi vì chỉ khoảng 10 phút ngừng thở thì nạn nhân có thể chết não” - Trung tá Phạm Quyết Tiến chia sẻ.
Sơ cấp cứu là sự hỗ trợ và can thiệp ban đầu của người cấp cứu với người bị nạn, bị thương tích, bị bệnh cấp tính. Bệnh nhân sẽ sống sót nếu sơ cứu kịp thời và đúng cách, hoặc ít ra cũng để lại di chứng ít nhất hoặc nhẹ nhất có thể. Sơ cấp cứu quan trọng như vậy nên Cục PCCC và CNCH (Bộ Công an) đã đưa kỹ năng này vào chương trình “Tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành chữa cháy và cứu nạn cứu hộ”, diễn ra mới đây tại Cục PCCC và CNCH, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Trong khoảng sân rộng hàng nghìn mét vuông, mô hình sơ cấp cứu được thiết kế ở trung tâm sự kiện, ngay sảnh bên phải của một tòa nhà nằm trong Cục PCCC và CNCH, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Đây là kỹ năng quan trọng nên lực lượng bố trí đầy đủ vật tư như: hình nộm, miếng gạc vô trùng, nước sát trùng và một số dụng cụ y tế khác. Quan trọng nhất là có Trung tá Phạm Quyết Tiến, Phó Trưởng khoa CNCH, Đại học PCCC (Bộ Công an) và một số cán bộ khác trực tiếp hướng dẫn người dân sơ cấp cứu.
Hàng chục người dân, đa số là học sinh, sinh viên chăm chú theo dõi từng động tác tập huấn sơ cấp cứu người bị chấn thương của các cán bộ. Nhìn qua thì động tác thực hành ép tim, hô hấp nhân tạo của Trung tá Phạm Quyết Tiến có vẻ đơn giản nhưng để làm được điều đó thì lực tay phải đều, phù hợp với tình trạng bệnh nhân. Hướng dẫn bằng cả động tác và lời nói nên Trung tá Phạm Quyết Tiến mất rất nhiều sức, lưng áo ướt đẫm mồ hôi. Nhưng nhận được sự cổ vũ của người dân nên Trung tá Phạm Quyết Tiến vẫn tràn đầy nhiệt huyết.
Trung tá Phạm Quyết Tiến chia sẻ: “Rất vui khi có rất nhiều người quan tâm đến công tác này vì kỹ năng này liên quan đến tính mạng và sự an toàn của con người. Và tôi thấy rằng mọi người cũng rất hào hứng lắng nghe những kiến thức về sơ cấp cứu, quan sát tôi và những người khác thực hành và đặc biệt rất là tích cực thực hành để có thêm kỹ năng sơ cứu.
Học kỹ năng sơ cấp cứu cần quan sát kỹ lưỡng vì một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến cơ hội sống của nạn nhân. Cụ thể, nạn nhân ngừng thở nhưng mạch còn đập, tiến hành hô hấp nhân tạo sau đỏ kêu gọi sự hỗ trợ giúp đỡ và tiếp tục hô hấp cho đến khi nạn nhân bắt đầu tự thở được hoặc đến khi có người đến giúp đỡ.
Nếu nạn nhân ngừng thở và mạch cũng ngừng đập phải tiến hành hô hấp nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực. Người cứu cần thực hiện 1 chu kỳ: 2 lần thổi ngạt sau đó ép tim 30 lần. Dừng lại để kiểm tra tim, phổi nạn nhân. Nếu nạn nhân tự thở được thì dừng thổi ngạt, tim mạch hoạt động lại thì dừng ép tim. Nếu chưa phục hồi thì vẫn cấp cứu theo chu kỳ trên cho đến khi nạn nhân phục hồi hoặc nhân viên y tế đến. Cuối cùng là đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để chăm sóc theo dõi tình trạng sức khỏe.
Sau khoảng 30 phút lắng nghe, quan sát cán bộ hướng dẫn, em Đỗ Minh Đan, sinh viên Trường Cao đẳng Công Thương (Hà Nội) đã thực hành nhuẫn nhuyễn những động tác này và nắm rõ vị trí ép tim, số lần ép bằng tay. Em Đỗ Minh Đan cho biết: “Khi mà thực hành sơ cứu, cấp cứu đầu tiên phải xác định tâm và mình ấn tay vào để sơ cứu cho họ, phải ấn 30 lần. Nếu như mình không thấy họ thở thì phải thực hành hô hấp nhân tạo. Tại vì nếu như mình ấn sai thì nạn nhân cũng sẽ không qua khỏi”.
Là một người mẹ của bé gái mới 3 tuổi nên chị Bùi Thị Tuyết Sương, sống ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội cũng rất tập trung, nghiêm túc khi tham gia thực hành sơ cấp cứu. Bởi vì kỹ năng này không chỉ áp dụng đối với nạn nhân trong hỏa hoạn mà còn ở nhiều tình huống khác: “Những hướng dẫn của cán bộ rất là dễ hiểu và có thể áp dụng vào trong nhiều hoàn cảnh của cuộc sống. Bởi vì gia đình mình cũng có con nhỏ, các cháu thường chơi đùa lúc ăn, đặc biệt ăn kẹo, ăn thạch,... rất dễ hóc. Những kiến thức mình được học có thể áp dụng cho con khi rủi ro xảy ra và cho cả người khác nữa. Mình thấy chương trình PCCC và CNCH này rất là hữu ích, từng cá nhân, từng gia đình phải biết kiến thức này” - chị Đỗ Minh Đan cho rằng.
Tại đây, người lớn được thực hành sơ cấp cứu nạn nhân, còn trẻ nhỏ được Trung tá Phạm Quyết Tiến, Phó Trưởng khoa CNCH, Đại học PCCC và các cán bộ khác động viên, khuyến cáo phòng tránh những rủi ro như: khi ăn cần chú ý, không nghịch điện thoại để tránh bị nhẹn, không nghịch đồ dễ cháy, nổ,...
Giọng nói trầm ấm, cử chỉ thân thiện của các cán bộ, đồng chí đã tạo nên chương trình tập huấn thật vui tươi và tràn đầy yêu thương. Quan trọng nhất là hàng trăm người dân, trong đó có học sinh, sinh viên sau khi được trải nghiệm đã trang bị cho bản thân kỹ năng cần thiết trong CNCH, đặc biệt là sơ cấp cứu nạn nhân. Với ý nghĩa đó, chắc chắn trong cộng đồng sẽ còn nhiều chương trình hữu ích như vậy./.
