Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT, quy định mới về tổ chức và đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp. Quy chế này thay thế một số quy định trước đây liên quan đến đào tạo sơ cấp, đào tạo thường xuyên, đào tạo từ xa và tổ chức đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng.
Cách tổ chức đào tạo nghề sẽ có thêm nhiều lựa chọn về thời gian, địa điểm và phương thức học khi Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ ngày 10/11.
Theo quy chế mới, đào tạo thường xuyên không chỉ giới hạn ở các chương trình ngắn hạn mà có thể được triển khai đối với chương trình giáo dục trung học nghề, trung cấp, cao đẳng, sơ cấp và những chương trình đào tạo nghề khác.
Điểm đáng chú ý là người học không nhất thiết phải theo một lịch học cố định trong toàn bộ khóa đào tạo. Tùy chương trình, cơ sở đào tạo có thể tổ chức học trực tiếp, học từ xa hoặc kết hợp cả hai. Người học cũng có thể tích lũy kết quả theo từng mô đun, tín chỉ, qua đó phù hợp hơn với những người vừa học vừa làm hoặc có nhu cầu học tập theo từng giai đoạn.
Tuy nhiên, sự linh hoạt về cách học không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu đầu ra. Người học vẫn phải hoàn thành khối lượng học tập tối thiểu, đạt mục tiêu và chuẩn đầu ra của chương trình tương ứng. Các khâu kiểm tra, đánh giá, công nhận tốt nghiệp và cấp văn bằng, chứng chỉ cũng được thực hiện theo quy định chung.
Đặc biệt, văn bằng, chứng chỉ của người hoàn thành chương trình theo hình thức đào tạo thường xuyên có giá trị pháp lý như văn bằng, chứng chỉ của hình thức đào tạo chính quy.
Bên cạnh việc mở rộng phương thức đào tạo, quy chế mới cũng đặt ra giới hạn về thời lượng học tập. Các cơ sở đào tạo có thể bố trí giờ giảng dạy, thực hành, thực tập trong khoảng từ 6h đến 22h mỗi ngày, kể cả cuối tuần nếu phù hợp với kế hoạch. Tuy nhiên, tổng thời gian học của một người không được vượt quá 8 giờ trong ngày và 40 giờ trong tuần.
Khoảng thời gian này bao gồm toàn bộ hoạt động học tập như lý thuyết, thực hành, học tích hợp, thực tập và các hoạt động khác thuộc chương trình.
Cách tính thời lượng cũng được quy định cụ thể: một giờ học lý thuyết tương đương 45 phút, còn một giờ thực hành, tích hợp, thực tập, thí nghiệm hoặc thảo luận tại trường và cơ sở sản xuất, kinh doanh được tính 60 phút.
Riêng chương trình giáo dục trung học nghề và chương trình trung cấp dành cho người tốt nghiệp THCS được bố trí trong khung 6h-18h từ thứ Hai đến thứ Bảy.
Không phải tất cả các lớp trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp đều áp dụng cùng một mức sĩ số. Với các lớp lý thuyết và lớp học trung học nghề, số người học tối đa là 45. Khi chuyển sang thực hành, thực tập hoặc học tích hợp, quy mô giảm còn tối đa 25 người.
Đối với ngành, nghề thuộc nhóm nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, sĩ số tối đa chỉ 15 người nhằm đáp ứng yêu cầu an toàn trong quá trình đào tạo.
Quy chế cũng trao quyền chủ động nhất định cho cơ sở đào tạo. Nếu điều kiện thiết bị, cơ sở vật chất hoặc đặc thù ngành nghề đòi hỏi quy mô nhỏ hơn, người đứng đầu cơ sở có thể quyết định giảm sĩ số. Trong trường hợp điều chỉnh theo điều kiện thực tế, quy mô không được vượt quá 10% mức quy định và vẫn phải bảo đảm chất lượng, an toàn.
Các buổi thực hành, thực tập có thể diễn ra ngay tại doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh. Khi đó, số lượng người học trong từng ca phải được tính toán dựa trên vị trí làm việc, thiết bị được sử dụng và khả năng hướng dẫn của người dạy.
Với những ngành có yêu cầu đào tạo đặc biệt, quy chế không bắt buộc phải áp dụng một mô hình lớp học cứng. Các nội dung liên quan đến nghệ thuật, thể dục, thể thao, năng khiếu, biểu diễn, thi đấu, sáng tác hoặc luyện tập kỹ thuật có thể được triển khai theo nhóm chuyên đề, lớp năng khiếu, hướng dẫn cá nhân, dự án hoặc đội tuyển.
Việc lựa chọn hình thức tổ chức được căn cứ vào đặc điểm chuyên môn và yêu cầu về chuẩn đầu ra của từng chương trình.
Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT đồng thời yêu cầu các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp rà soát lại quy chế đào tạo và các quy định nội bộ. Trong vòng 60 ngày kể từ khi văn bản có hiệu lực, các đơn vị phải sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành quy định mới phù hợp.
Các khóa học đã tuyển sinh trước ngày 10/11 tiếp tục thực hiện theo quy định được áp dụng tại thời điểm tuyển sinh cho đến khi kết thúc khóa, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
