Không phải mọi trường hợp dừng đóng BHXH trước khi đủ điều kiện nghỉ hưu đều phải chờ đợi mà không có phương án bổ sung thời gian tham gia. Pháp luật hiện hành đã có cơ chế đóng tiếp đối với người còn thiếu tối đa 6 tháng, đồng thời cho phép người chưa đủ điều kiện lựa chọn tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện trong những trường hợp phù hợp.
Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH, Chính phủ đề xuất sửa đổi khoản 7 Điều 33 của Luật BHXH năm 2024, đồng thời điều chỉnh quy định liên quan nhằm làm rõ cách áp dụng đối với các nhóm đối tượng.
Cụ thể, nếu thời gian đóng BHXH bắt buộc còn thiếu không quá 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hằng tháng, người lao động hoặc thân nhân có thể đóng một lần cho toàn bộ thời gian còn thiếu. Mức đóng hằng tháng được tính bằng tổng mức đóng của người lao động và người sử dụng lao động trước khi người lao động nghỉ việc hoặc qua đời vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Một điểm cần lưu ý là khoảng thời gian được đóng bổ sung theo cơ chế này không được dùng để xác định thời gian làm việc trong các ngành, nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; thời gian công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc thời gian làm nghề đặc biệt đặc thù trong lực lượng vũ trang theo quy định của dự thảo.
Với người đã chấm dứt đóng BHXH bắt buộc nhưng còn thiếu trên 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu, phương án được nêu trong dự thảo là tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian đóng.
Những đề xuất này cần được xem xét cùng điều kiện hưởng lương hưu đang áp dụng. Theo Luật BHXH năm 2024, người lao động thuộc diện áp dụng thông thường phải có từ đủ 15 năm đóng BHXH và đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu; một số nhóm đối tượng hoặc trường hợp đặc thù có điều kiện riêng. Vì vậy, chỉ còn thiếu thời gian đóng chưa phải là căn cứ duy nhất để xác định một người đủ điều kiện nhận lương hưu.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.3.2027. Trong thời gian chờ Quốc hội xem xét, người lao động cần phân biệt quy định đang có hiệu lực với nội dung mới được đề xuất, đồng thời kiểm tra quá trình đóng BHXH của mình để lựa chọn phương án phù hợp.
