Một vòng lặp vô hình nơi làm việc
Cuộc sống của dân công sở thường xoay vòng trong guồng quay: Hàng giờ đồng hồ dán mắt vào màn hình, deadline dồn dập, tin nhắn công việc vẫn réo gọi ngay cả khi tan tầm. Căng thẳng tích tụ không chỉ làm mỏi mắt, đau nhức vai mà còn khiến tâm trí kiệt quệ.
Báo cáo Tình trạng nơi làm việc toàn cầu 2026 của tổ chức Gallup chỉ ra rằng tỷ lệ nhân viên thực sự gắn kết với công việc tại Việt Nam chỉ đạt 9%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 20% trên thế giới. Đây là thước đo mức độ gắn kết chứ không phải mức căng thẳng, song cũng phản ánh phần nào quan hệ của người đi làm với công việc.
Cùng với đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng xếp tình trạng kiệt sức nghề nghiệp (burn out) vào nhóm “hiện tượng nghề nghiệp” (occupational phenomenon) trong Bảng phân loại bệnh quốc tế phiên bản 11 (ICD-11); xem đây là hiện tượng nảy sinh từ trạng thái căng thẳng mãn tính nơi công sở không được kiểm soát hiệu quả.
Những buổi nhậu thâu đêm hay các phần thức ăn nhanh gọi vội qua ứng dụng có thể mang lại sự giải tỏa chốc lát, nhưng lại để lại một cơ thể uể oải vào sáng hôm sau. Nhận thấy điều đó, nhiều người bắt đầu tìm đến một giải pháp “xả stress” đơn giản, gần gũi: bước vào bếp, nấu một bữa cơm
“Tắt” tiếng ồn công sở
Nấu ăn không phải ngẫu nhiên lại trở thành cách giải tỏa hiệu quả. Khác với không gian ồn ào, náo nhiệt của văn phòng, gian bếp là nơi đánh thức trọn vẹn mọi giác quan. Tiếng nước chảy róc rách rửa rau, tiếng xèo xèo của thịt trên chảo nóng, mùi thơm nhẹ của hạt nếp dẻo… tất cả giúp xua tan những mệt mỏi của công việc thường ngày.
Những động tác quen thuộc như vo gạo, thái rau, nêm nếm gia vị buộc mọi người phải tập trung hoàn toàn vào lúc đó. Giới nghiên cứu cũng bắt đầu ghi nhận những lợi ích tâm lý của việc vào bếp. Một bài tổng quan đăng trên tạp chí Empirical Studies of the Arts (2025), tổng hợp 26 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, trong đó có 7 thử nghiệm về trị liệu bằng nấu ăn với 454 người tham gia, nhận định đây là hướng can thiệp đầy triển vọng cho sức khỏe tinh thần và sự an lạc, nhờ thúc đẩy chánh niệm, tạo cơ hội thể hiện bản thân và hỗ trợ xã hội.
Cô Hoàng Anh, làm việc tại Hà Nội chia sẻ: “Cả ngày ngồi trên văn phòng nhìn vào màn hình mỏi hết cả mắt, tan làm xong là cô chỉ muốn về nhà ngay với gia đình.”
Nhịp sống chậm lại qua bữa cơm nhà
Trở về với gian bếp thân thuộc không chỉ giúp gột rửa mệt mỏi tinh thần mà còn giúp bảo vệ sức khỏe thể chất. Thay vì ăn đồ ăn nhanh hay cơm hộp nhiều dầu mỡ, bữa cơm tự làm giúp kiểm soát muối, đường và chất béo tốt hơn. Việc chuẩn bị bữa ăn theo khuyến nghị của Tháp dinh dưỡng cho người trưởng thành do Viện Dinh dưỡng quốc gia cung cấp sẽ giúp tăng cường sức khỏe và góp phần làm giảm nguy cơ mắc bệnh.
Dĩ nhiên, không phải ai cũng đủ thời gian và sức lực để vào bếp sau giờ làm; với nhiều người, một bữa cơm giản dị vài món nhưng đầy đủ dưỡng chất cũng đã là đủ. Với cô Hoàng Anh, lợi ích còn nằm ở chỗ: “...Ở nhà tự nấu cơm vừa đảm bảo vệ sinh, vừa tốt cho sức khỏe, quan trọng là còn có thời gian chăm sóc cho con cái.”
Hơn cả bữa ăn, mâm cơm tối còn là khoảnh khắc đoàn tụ bên người thân, là lúc điện thoại và công việc tạm thời gác sang một bên. Cả nhà quây quần, trò chuyện, cười đùa bên mâm cơm. Những khoảnh khắc ấm cúng ấy giúp gắn kết mọi người gần nhau hơn, xua tan cảm giác lạc lõng giữa lòng phố thị chật chội.
Cảm giác cân bằng sau một ngày dài hóa ra không nằm ở những dịch vụ đắt đỏ hay những chuyến đi xa. Đôi khi, nó chỉ bắt đầu từ việc bật bếp gas, tự tay làm một bữa cơm ngon cho bản thân cùng những người thân yêu. Khi mùi khói bếp lan tỏa, mọi ồn ào ngoài cánh cửa dường như lùi lại phía sau.
