Thảo luận các vấn đề về nền tảng Pháp quyền và phát triển Kinh tế ở Việt Nam

Ngày 18/11, tại Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Tổ chức Hanns Seidel (Cộng hòa Liên bang Đức) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo giới thiệu những kết quả chính được trình bày trong “Báo cáo Quốc gia về Việt Nam số 9: Nền tảng Pháp quyền và Phát triển Kinh tế ở Việt Nam”.
a1-1794986672.jpg
PGS.TS Bùi Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, phát biểu khai mạc hội thảo.

Khai mạc hội thảo, PGS.TS Bùi Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho biết: Kể từ năm 2020, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Đại học Justus-Liebig Universität Gießen (CHLB Đức), với sự hỗ trợ của Tổ chức Hanns Seidel (CHLB Đức), đã biên soạn và xuất bản chuỗi Báo cáo Quốc gia thường niên về Việt Nam nhằm cung cấp thông tin cập nhật đến cộng đồng nghiên cứu và hoạch định chính sách về các vấn đề xã hội quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước. 

Kể từ ấn phẩm đầu tiên “Việt Nam với tư cách là một xã hội già hóa” ra mắt tháng 01 năm 2021, chuỗi Báo cáo đã xuất bản 8 số với các chủ đề thiết thực như: Chính sách môi trường ở Việt Nam, Việt Nam - Một Xã hội số, Khắc phục hậu quả chiến tranh ở Việt Nam, Phụ nữ trong xã hội Việt Nam, Thị trường lao động ở Việt Nam, Thực hiện chính sách ở Việt Nam và Cải cách Hành chính ở Việt Nam. Các báo cáo đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ giới nghiên cứu và thực hành chính sách.

a3-1794987417.jpg
GS.TS. Axel Neubert, Trưởng đại diện Tổ chức Hanns Seidel tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, TS. Detlef Briesen - đồng Chủ biên của Báo cáo Quốc gia về Việt Nam số 9: Nền tảng Pháp quyền và Phát triển Kinh tế ở Việt Nam” - đã trình bày những kết quả nổi bật trong các nghiên cứu được tập hợp trong ấn phẩm. 

Qua đó cho thấy, những chuyển động mạnh mẽ về chiến lược và chính sách thời gian gần đây ở Việt Nam tạo ra những thay đổi lớn về chính trị, kinh tế - xã hội, nhằm hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Tốc độ và chất lượng của tăng trưởng, phát triển kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào một nền tảng nhà nước pháp quyền mạnh mẽ nói chung và cơ sở pháp lý kinh doanh ổn định, phục vụ phát triển nói riêng. 

a2-1794986714.jpg
GS.TS. Detlef Briesen, Đồng chủ biên Báo cáo, Đại học Justus Liebig Giesen, CHLB Đức trình bày tham luận tại hội thảo.

Trong bối cảnh này, Báo cáo Quốc gia về Việt Nam số này tập trung vào chủ đề Nhà nước Pháp quyền và Phát triển Kinh tế ở Việt Nam. Đứng trước một vấn đề có tính nền tảng, đa chiều như vậy, các nghiên cứu trong báo cáo nỗ lực để diễn giải, sắp xếp và thử áp dụng các khung lý thuyết, các kinh nghiệm trước đó để đưa đến một cái nhìn rõ ràng, logic và có tính hệ thống các tiến triển đang diễn ra. 

Mặt khác, mục tiêu chính của nghiên cứu về chủ đề này là xác định động lực, những tác động trước mắt và lâu dài, cũng như triển vọng của công cuộc phát triển kinh tế hiện nay. Ngoài ra, các đề xuất có cơ sở khoa học về các giải pháp nhằm tăng cường, củng cố nhà nước pháp quyền và cơ sở pháp lý cho kinh doanh. 

a4-1794987520.jpg
GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường ĐHKHXH&NV phát biểu tại hội thảo.

Tương tự các ấn phẩm trước, báo cáo này cũng được chia thành nhiều phần. Đầu tiên là tiểu luận dẫn nhập (tác giả Detlef Briesen) và phần thông tin tổng quan (tác giả Nguyễn Thị Thùy Trang). Trong phần thứ hai, báo cáo làm rõ tầm quan trọng của chủ đề này: Một mặt là trong tiến trình phát triển lịch sử của Việt Nam kể từ công cuộc Đổi mới (tác giả Bùi Thành Nam), mặt khác là trong bối cảnh người dân Việt Nam ngày nay đặc biệt coi trọng sự chắc chắn về pháp lý trong các hoạt động kinh tế thường nhật (tác giả Nguyễn Thị Thúy Hằng). 

Tại phần thứ ba, báo cáo vận dụng một góc nhìn từ Georg Simmel để phân tích các khía cạnh cụ thể: Sự phát triển của hệ thống quản trị kinh tế quốc gia tại Việt Nam (tác giả Nguyễn Tuấn Anh); những thay đổi trong luật hợp đồng (tác giả Phạm Duy Nghĩa); vai trò của các hiệp hội nghề nghiệp trong việc củng cố sự chắc chắn về pháp lý (tác giả Lương Thị Thu Hương); và vấn đề bảo vệ người tiêu dùng (tác giả Nguyễn Thị Diệu Hồng). 

a5-1794987599.jpg
Quang cảnh hội thảo.

Phần thứ tư tập trung vào những thách thức mới đối với sự chắc chắn về pháp lý trong đời sống kinh tế, nảy sinh từ các đổi mới công nghệ trong những năm gần đây, bao gồm: Tội phạm kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số (tác giả Trần Công Chất và Phạm Thị Thu Huyền); trí tuệ nhân tạo (tác giả Lê Anh Vũ và Trần Thị Thu Hằng); cùng vai trò của công tác tuân thủ (compliance) trong các quan hệ kinh tế quốc tế (tác giả Nguyễn Thị Thùy Trang). 

Phần thứ năm mang tính khái quát hơn, đi sâu vào các cơ chế khác nhau nhằm xây dựng niềm tin trong đời sống kinh tế. Nội dung này được đặt trong bối cảnh các cuộc thảo luận quốc tế - với ví dụ điển hình từ Trung Quốc (tác giả Michael Baurmann) - đồng thời liên hệ trực tiếp với thực tiễn tại Việt Nam (tác giả Nguyễn Thu Trang).

a6-1794987581.jpg
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo.

Hội thảo sau đó chuyển sang phiên thảo luận với sự tham gia của các nhà khoa học và đại diện các cơ quan, tổ chức công cũng như đại diện từ khối doanh nghiệp, tư nhân như Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, khối hành chính công của chính quyền địa phương, từ các trường đại học, các viện nghiên cứu như Đại học Kinh tế (ĐHQGHN), Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Hành chính và Quản trị Công, Học viện Chính sách và Phát triển,...

Kết luận buổi Hội thảo, GS.TS. Detlef Briesen - đồng Chủ biên của Báo cáo đã tổng kết những chia sẻ của các diễn giả và cảm ơn các ý kiến đóng góp, trao đổi, và nhấn mạnh tính cập nhật và ý nghĩa việc lựa chọn đề tài và nghiên cứu phù hợp trong bối cảnh hiện nay.

Nguyễn Liên