Thanh tra chỉ ra một số sai sót, hạn chế của hai chi nhánh VietinBank

Dù cơ bản chấp hành quy định, VietinBank Đà Nẵng và VietinBank Quảng Ngãi vẫn bị thanh tra chỉ ra nhiều sai sót, hạn chế đáng chú ý trong thẩm định cho vay, kiểm tra vốn sau giải ngân và kiểm soát rủi ro tín dụng.

Tình hình nhân sự của VietinBank

Theo báo cáo tài chính quý I/2026, VietinBank là ngân hàng tuyển dụng mạnh nhất hệ thống khi bổ sung thêm 2.225 nhân sự chỉ trong 3 tháng đầu năm.

Qua đó, tổng số nhân viên của VietinBank tăng lên 24.513 người, tương đương mức tăng khoảng 10% so với đầu năm, đưa nhà băng này vào nhóm 3 ngân hàng có quy mô nhân sự lớn nhất ngành.

Theo các chuyên gia, việc một ngân hàng tăng cường tuyển dụng nhân sự với số lượng lớn thường không chỉ là hoạt động nhân sự đơn thuần, mà còn phản ánh định hướng mở rộng hoặc tái cơ cấu hoạt động kinh doanh. Trong lĩnh vực ngân hàng, con người vẫn là lực lượng trực tiếp tạo doanh thu thông qua bán hàng, phát triển khách hàng, tư vấn tín dụng, huy động vốn, chăm sóc khách hàng và kiểm soát rủi ro tại các chi nhánh, phòng giao dịch.

Khi ngân hàng tuyển dụng ồ ạt, điều đó có thể cho thấy ngân hàng đang muốn mở rộng mạng lưới, đẩy mạnh tín dụng, phát triển mảng bán lẻ, tăng cường đội ngũ bán hàng trực tiếp hoặc bù đắp cho sự thiếu hụt nhân sự sau giai đoạn tinh gọn bộ máy.

Tuy nhiên, việc tuyển dụng số lượng lớn cũng đặt ra thách thức không nhỏ về chất lượng nhân sự, chi phí vận hành, năng lực đào tạo và kiểm soát nội bộ. Nếu tuyển nhanh nhưng đào tạo không kịp, ngân hàng có thể đối mặt với rủi ro bán hàng sai quy trình, thẩm định tín dụng lỏng lẻo, chất lượng dịch vụ không đồng đều, thậm chí phát sinh sai sót trong tác nghiệp. Vì vậy, con số tuyển dụng lớn cần được nhìn ở cả hai chiều: một mặt là tín hiệu cho thấy ngân hàng đang có tham vọng tăng trưởng và mở rộng hoạt động; mặt khác cũng là phép thử về năng lực quản trị, khả năng kiểm soát rủi ro và chất lượng tăng trưởng trong các quý tiếp theo.

a2-3-16844929435621328221931-1779870434.jpg
Một chi nhánh của VietinBank

Một số sai sót, hạn chế tại chi nhánh Đà Nẵng và Quảng Ngãi

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 9 vừa công bố thông báo kết luận thanh tra đối với hai chi nhánh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, gồm VietinBank Đà Nẵng và VietinBank Quảng Ngãi. Với VietinBank Đà Nẵng, kết luận thanh tra số 121/KL-TTNH được ban hành ngày 19/5/2026, thời kỳ thanh tra từ ngày 01/01/2024 đến 28/02/2026. Với VietinBank Quảng Ngãi, kết luận thanh tra số 133/KL-TTNH được ban hành ngày 14/5/2026.

Nội dung thanh tra tập trung vào hoạt động cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro, xử lý nợ xấu, cơ cấu nợ, miễn giảm lãi phí, giữ nguyên nhóm nợ và việc chấp hành quy định về phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố.

Tựu chung, cả hai thông báo đều ghi nhận các chi nhánh cơ bản có kết quả hoạt động tích cực và cơ bản chấp hành quy định. VietinBank Đà Nẵng được ghi nhận có hoạt động cho vay tăng trưởng qua các năm, kinh doanh có lãi, tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,23%, thấp hơn ngưỡng 3%. VietinBank Quảng Ngãi cũng được ghi nhận cơ bản chấp hành quy định của Ngân hàng Nhà nước và VietinBank trong hoạt động cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập dự phòng, xử lý nợ xấu và phòng, chống rửa tiền.

Tuy nhiên, phía sau những kết quả này, thanh tra vẫn chỉ ra nhiều lỗ hổng nghiệp vụ cần chấn chỉnh.

Sai sót nổi bật đầu tiên nằm ở khâu thẩm định cho vay. Tại VietinBank Đà Nẵng, thanh tra cho rằng việc thẩm định cho vay đối với một số khách hàng còn chưa đầy đủ, chưa chặt chẽ. Cụ thể, việc thu thập tài liệu liên quan đến tình hình hoạt động của khách hàng chưa bảo đảm đầy đủ để phân tích, đánh giá khả năng trả nợ và xác định hạn mức cho vay phù hợp với thực tế kinh doanh. Đây là điểm rất đáng lưu ý, bởi thẩm định là “hàng rào đầu tiên” trong kiểm soát rủi ro tín dụng. Khi dữ liệu đầu vào chưa đủ, việc đánh giá sức khỏe tài chính, dòng tiền và khả năng trả nợ của khách hàng có thể thiếu chính xác.

Tại VietinBank Quảng Ngãi, thanh tra cũng chỉ ra tình trạng tương tự: công tác thẩm định cho vay đối với một số khách hàng còn thiếu chặt chẽ. Đáng chú ý hơn, ở chi nhánh này còn có một hồ sơ xác định thời hạn cho vay chưa bảo đảm quy định. 

Sai sót nổi bật thứ hai là kiểm tra, giám sát vốn vay sau giải ngân chưa chặt chẽ. Với VietinBank Đà Nẵng, thanh tra nêu rõ việc kiểm tra sau cho vay chưa đầy đủ nội dung theo thông báo phê duyệt tín dụng và công văn dư nợ; việc kiểm tra tài sản bảo đảm, yêu cầu khách hàng cung cấp hồ sơ tài liệu liên quan đến phê duyệt tín dụng còn chưa kịp thời; có trường hợp ghi nhận nội dung kiểm tra chưa phù hợp với thực tế thực hiện của khách hàng. Đây là nhóm sai sót có tính hệ thống trong quy trình hậu kiểm tín dụng, bởi vốn vay sau khi giải ngân nếu không được giám sát sát sao có thể bị sử dụng sai mục đích hoặc phát sinh rủi ro chậm được phát hiện.

Tại VietinBank Quảng Ngãi, thanh tra cũng ghi nhận công tác kiểm tra, giám sát vốn vay đối với một số khách hàng còn thiếu chặt chẽ. Trong hoạt động ngân hàng, đây không phải lỗi thủ tục đơn thuần. Kiểm tra sau vay là cơ chế giúp ngân hàng biết đồng vốn đã đi đúng mục đích hay chưa, khách hàng có gặp khó khăn tài chính hay không, tài sản bảo đảm có còn đủ giá trị hay pháp lý hay không. Khi khâu này lỏng lẻo, rủi ro tín dụng có thể bị che khuất cho đến khi khoản vay chuyển thành nợ quá hạn hoặc nợ xấu.

Một điểm đáng chú ý khác tại VietinBank Đà Nẵng là thanh tra đã cảnh báo rủi ro đối với một số khách hàng vay vốn về tình hình tài chính, tiến độ thực hiện dự án và việc hoàn thiện, bổ sung hồ sơ pháp lý tài sản bảo đảm. 

Thông báo kết luận thanh tra VietinBank Đà Nẵng còn nêu một chi tiết đáng chú ý: một số trường hợp cho vay để khách hàng mua hàng hóa và chuyển trả cho người thụ hưởng là cá nhân có chứng từ sử dụng vốn do khách hàng cung cấp với độ tin cậy chưa cao, khó xác định giá trị giao dịch, thanh toán giữa khách hàng và người thụ hưởng. Đây là vấn đề nhạy cảm trong kiểm soát mục đích sử dụng vốn vay, bởi nếu chứng từ thiếu độ tin cậy, ngân hàng sẽ khó chứng minh vốn vay đã được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và đúng giá trị giao dịch.

Với VietinBank Quảng Ngãi, nhóm sai sót nổi bật còn nằm ở xử lý nợ xấu và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro. Thanh tra ghi nhận việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro về cơ bản phù hợp quy định, nhưng vẫn có một hồ sơ sai sót: đơn vị xác định thời gian cho vay chưa phù hợp đặc điểm kinh doanh của khách hàng; công tác thẩm định thiếu chặt chẽ; hồ sơ xử lý nợ xấu thiếu biên bản làm việc với khách hàng để xác định kịp thời nguyên nhân phát sinh nợ quá hạn.

Đặc biệt, thanh tra cũng chỉ ra tại VietinBank Quảng Ngãi vẫn còn khoản nợ chưa được nhận diện rủi ro sớm để có biện pháp xử lý kịp thời; nợ xấu phát sinh chậm thu hồi, dù chi nhánh đã triển khai một số biện pháp đôn đốc nhưng kết quả còn hạn chế. Đây là nội dung cần chú ý nhất trong kết luận đối với chi nhánh Quảng Ngãi, bởi nhận diện sớm rủi ro là nguyên tắc then chốt để hạn chế tổn thất tín dụng.

Gia Linh