Lễ hội Bình Đà là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2014, gắn với vùng đất Bình Đà - nơi từ bao đời nay được xem là nơi lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc về tín ngưỡng trong đời sống văn hóa người Việt, là không gian đặc biệt thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân. Hằng năm, vào dịp tháng Ba âm lịch, nhân dân thành kính tổ chức lễ rước, tế và dâng hương nhằm tưởng nhớ công đức tiền nhân, bồi đắp niềm tự hào dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam.
Năm nay, lễ hội được tổ chức trong không gian Tuần Văn hóa Cội nguồn Việt, diễn ra từ ngày 19/4 đến 22/4, với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tín ngưỡng quy mô lớn, đặc sắc. Tối 19/4, chương trình mở màn đã tạo không khí phấn khởi, tưng bừng trong cộng đồng dân cư và du khách.
Phần hội, Lễ rước, tế và dâng hương Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân diễn ra từ 8h00 ngày 22/4 với nhiều hoạt động đặc sắc. Mở đầu chương trình là nghi thức thả chim bồ câu và lễ thượng cờ trong không khí trang nghiêm. Những cánh chim trắng bay lên mang theo khát vọng hòa bình, đoàn kết, thịnh vượng và trường tồn của dân tộc Việt Nam; cùng lúc lá cờ hội mang dòng chữ “Lạc Long Quân” tung bay giữa không gian lễ hội như lời nhắc thiêng liêng về cội nguồn và dòng máu Lạc Hồng trong mỗi người con đất Việt.
Tiếp nối là màn biểu diễn võ trống, lân sư rồng và rồng dài kỷ lục Việt Nam 120 mét. Tiếng trống hội hào sảng, đường quyền mạnh mẽ cùng hình tượng rồng bay lượn đã góp phần làm bừng sáng không gian lễ hội, khơi dậy niềm tự hào sâu sắc về khí phách và truyền thống Việt Nam.
Một trong những điểm nhấn nghệ thuật của chương trình là tiết mục vẽ tranh cát trực tiếp tái hiện truyền thuyết “Sự tích bọc trăm trứng” kết hợp âm nhạc dân tộc và trình chiếu LED.
Hình tượng 50 người con theo cha xuống biển, 50 người con theo mẹ lên non được kể lại bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, gợi nhắc ký ức chung về nguồn cội thiêng liêng của dân tộc Việt Nam. Chương trình còn có tiết mục ca múa “Bình minh kỷ nguyên tươi sáng” do tốp ca nam nữ Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội biểu diễn, thể hiện khát vọng dựng xây đất nước phồn vinh, nhân ái trên nền tảng những giá trị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Sau phần hội là phần nghi lễ thiêng liêng nhất - Lễ rước, tế và dâng hương tưởng niệm Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân. Trong tiếng nhạc lễ trang nghiêm, đoàn rước với các bậc phụ lão, đội nghi trượng, chức sắc và đại diện địa phương tiến hành nghi lễ truyền thống, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với tiền nhân đã khai mở non sông, trao truyền dòng giống và nền văn hiến Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, nhấn mạnh: “Lễ tế, rước và dâng hương Quốc Tổ Lạc Long Quân năm 2026 không chỉ là sự tiếp nối của truyền thống mà còn là một hình thức nghi lễ đã được nâng tầm, mang hơi thở thời đại, góp phần giới thiệu bản sắc văn hóa Việt với bạn bè thế giới”.
Theo ông Nguyễn Đăng Việt, điểm nổi bật của Lễ hội Bình Đà năm nay là tính cộng đồng sâu rộng, với sự tham gia phối hợp của nhiều tổ chức văn hóa, kinh tế - xã hội, cơ quan truyền thông và doanh nghiệp. Chương trình được livestream trên các nền tảng số của Trung tâm Nội dung số và Truyền thông - Thông tấn xã Việt Nam, đồng thời có sự đồng hành của nhiều cơ quan báo chí trung ương và địa phương góp phần mở rộng không gian lễ hội tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước.
Chủ tịch UBND xã Bình Minh cũng cho biết, hơn nửa tháng trước ngày chính hội, người dân địa phương ở nhiều thế hệ đã tích cực luyện tập, chuẩn bị cho nghi lễ rước - tế - dâng hương với tinh thần hào hứng, trách nhiệm và tự hào. Điều đó cho thấy sức sống bền bỉ của di sản trong cộng đồng cư dân sở tại.
Tại buổi lễ, Đại sứ Nguyễn Phú Bình - Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài, Phó Ban cố vấn Ban vận động lễ hội - phát biểu cho hay, cộng đồng người Việt xa quê luôn tự hào về nguồn gốc Tiên Rồng và mong muốn lan tỏa tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ra thế giới. Việc tôn vinh Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân trước ngày Giỗ Tổ Hùng Vương cho thấy, “con Lạc, cháu Hồng” không chỉ là niềm tự hào về nguồn cội, mà còn là lời nhắc nhở thiêng liêng về trách nhiệm tiếp nối sự nghiệp cha ông, gìn giữ non sông gấm vóc, để đất nước Việt Nam trường tồn cùng thời gian.
Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài Nguyễn Phú Bình cũng bày tỏ tin tưởng rằng, Lễ hội Bình Đà được tổ chức thường niên sẽ là dịp để kiều bào hướng về quê hương, tưởng nhớ công đức Quốc Tổ. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mà còn góp phần lan tỏa giá trị Việt ra thế giới. Lễ rước, tế và dâng hương Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân sẽ vượt lên khuôn khổ một lễ hội để trở thành biểu tượng tinh thần của dân tộc…
Ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, cho biết: Không chỉ dừng ở một lễ hội truyền thống, Bình Đà đang hướng tới xây dựng không gian văn hóa mở, gắn kết cộng đồng và lan tỏa tinh thần dân tộc trong đời sống đương đại. Theo kế hoạch, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục phối hợp cùng các tổ chức, doanh nghiệp triển khai nhiều hoạt động như Lễ báo công tổ tiên của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, đồng thời nghiên cứu hình thành “Vườn cây Lạc Long Quân” quy tụ sắc thái văn hóa các vùng miền trên cả nước trong khuôn viên Đền Nội Bình Đà.
Ngay sau nghi lễ chính thức, hàng ngàn người dân và du khách thập phương đã thành kính dâng hương, dâng hoa, dâng lễ, bày tỏ lòng biết ơn vô hạn trước công lao của Đức Quốc Tổ và các bậc tiền nhân. Lễ rước, tế và dâng hương Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân đã góp phần tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa, bồi đắp lòng tự hào dân tộc, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Trước anh linh Tổ tiên, các đại biểu và nhân dân xã Bình Minh nguyện tiếp nối truyền thống “con Rồng cháu Tiên”, đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn, chung sức xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phát triển bền vững.
