Đậm đà bản sắc văn hóa trong lễ hội truyền thống làng Sủi

Từ ngày 16/4/2026 đến ngày 19/4/2026 (tức từ ngày 1 đến ngày 3/3 năm Bính Ngọ), tại khu vực đình - đền Sủi, xã Gia Lâm, TP Hà Nội sẽ diễn ra Lễ hội truyền thống làng Sủi năm 2026.

Lễ hội sẽ tổ chức nhiều nghi lễ truyền thống, các trò chơi dân gian cùng với các môn thể thao hiện đại như cầu lông, cờ tướng, bóng chuyền hơi trong 3 ngày hội để tạo không khí tưng bừng, phấn khởi cho nhân dân. 

Đồng thời, nhà chùa (chùa Sủi) sẽ phối hợp với Ban quản lý di tích tổ chức hành lễ tại đình, đền, Tam bảo và Văn bia khu tưởng niệm Cao Bá Quát, khai trương CLB thơ Cao Bá Quát, in mộc bản và cho chữ, thi đọc và tìm hiểu Tuyên văn Mục lục, phát thưởng cho các học sinh đỗ Đại học năm 2025,…

anh-1-doi-mao-mu-di-vat-gan-lien-voi-nguyen-phi-y-lan-duoc-dat-trang-trong-cung-vat-pham-kham-ton-tri-mao-1776303975.jpg
Đôi mão (mũ) di vật gắn liền với Nguyên phi Ỷ Lan được đặt trang trọng cùng vật phẩm Khám tôn tri mão.

Dịp này, nhà chùa cũng tổ chức hội Bông Sòng, hội Hoa đăng Quảng chiếu cầu quốc thái dân an. Đặc biệt, trong chuỗi chương trình chào mừng lễ hội truyền thống chùa và làng Sủi có hoạt động đáng chú ý, đó là lễ thỉnh Đức Phật, Đức Bà Hoàng Thái hậu Ỷ Lan lên kiệu đi thăm xóm làng quê hương và ban phước lành cho con cháu.

Lễ rước kiệu, rước mão của Nguyên phi Ỷ Lan - vợ Vua Lý Thánh Tông - sẽ được tổ chức rất long trọng vào sáng ngày thứ ba của Lễ hội - ngày 19/4. Dịp này, lần đầu tiên đôi mão (mũ) hoàng đế vốn được cất giữ cẩn trọng tại đền thờ Ỷ Lan Hoàng Thái hậu (cạnh chùa Sủi) sẽ được rước trên kiệu, công khai cho nhân dân trong vùng chiêm bái.

Lần đầu tiên, hai kỷ vật quý hiếm bằng đồng (một to, một nhỏ) gắn liền với di sản thờ tự Nguyên phi Ỷ Lan, Linh Nhân Hoàng Thái hậu - người đã xây dựng chùa và hai lần nhiếp chính (triều đại vua Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông) được biết đến rộng rãi trong lễ rước kiệu truyền thống của người dân địa phương. 

Để lễ rước kiệu, rước đôi mão cổ gắn liền với Nguyên phi Ỷ Lan và Linh Nhân Hoàng Thái hậu được diễn ra trang trọng, ngày 15/4/2026, tức ngày 28/2 năm Bính Ngọ, ông Chu Văn Ân - nhà sáng lập thương hiệu Chu Gia Trác Mộc - đã dâng lên Tam Bảo chùa Sủi đôi vật phẩm Khám tôn tri mão: “Mão nhiếp chính Nguyên phi Ỷ Lan”, “Mão nhiếp chính Hoàng Thái hậu Ỷ Lan”. 

a2-1776304175.jpg
Thượng tọa Thích Thanh Phương cùng các đại biểu thực hiện nghi thức cung nghênh mão Hoàng đế tọa lạc trên Khám tôn tri mão.

Đôi khám được ông Chu Văn Ân cùng các nghệ nhân tài hoa của Công ty Cổ phần Chu Gia Trác Mộc chế tác cẩn trọng, đã lựa chọn dòng gỗ quý nhất - gỗ lũa trai vàng ngàn năm tuổi - để chế tác Khám tôn tri mão. Việc dâng Khám tôn tri mão sẽ tôn lên sự cao quý cho cổ vật được dâng, rước trong dịp này. 

Theo ông Chu Văn Ân: “Đôi vật phẩm Khám tôn tri mão mang chiều sâu của thời gian, từng đường chạm giữ đúng lễ: Phượng chủ vương phi, Tượng đức rồng chủ Hoàng Thái hậu - tượng quyền. Đó không chỉ là hình, mà là trật tự; không chỉ là kỹ, mà là đạo. Dâng vật nhưng thực là dâng tâm. 

Mong nguyện vật phẩm Khám tôn tri mão được đặt cho đúng - bởi đúng nơi thì hợp lễ, hợp lễ thì hợp đạo, hợp đạo thì bền lâu. Nguyện cho hai bộ Khám được an vị xứng đáng, để mai sau khi nhìn lại, người đời không chỉ thấy vật, mà nhận ra một chuẩn mực đã được gìn giữ”.

Đôi vật phẩm Khám tôn tri mão có giá trị đặc biệt, mang tính độc bản. Tuy nhiên, “không phải vật làm nên giá trị, mà chính đạo đặt vào vật mới khiến giá trị sống cùng muôn đời”, ông Chu Văn Ân chia sẻ. 

a3-1776304242.jpg
Thượng tọa Thích Thanh Phương cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Tin tưởng rằng, Khám tôn tri mão sẽ cùng tôn vinh chiều sâu văn hóa đáng trân trọng của hai di vật gắn với Nguyên phi Ỷ Lan, Linh Nhân Hoàng Thái hậu tại chùa Sủi - ngôi chùa chứa đựng nhiều yếu tố lịch sử, nghệ thuật đặc sắc của mảnh đất Thăng Long ngàn năm văn hiến.

Phát biểu đáp từ, Thượng tọa Thích Thanh Phương, Trụ trì chùa Sủi, chia sẻ: Nhà chùa rất hoan hỷ đón nhận tấm lòng hảo tâm của Quý vị, đã cúng tiến cho đền - chùa Sủi hai bộ khám bằng chất liệu gỗ quý, để nhà chùa cùng nhân dân phụng thờ đức Thái hậu… 

Những phẩm vật này đã được làm bằng trí tuệ, tấm lòng và tình cảm để cúng dâng. Thay mặt nhà chùa, tôi xin cảm ơn Quý vị đã phát tâm, cầu mong Đức Thái hậu gia hộ cho Chu Gia Trác Mộc và cho nhân dân sức khỏe, tài lộc, “quốc thái, dân an”, nhà nhà no ấm, hạnh phúc…

Hy vọng rằng, vào ngày hội chính của Lễ hội truyền thống làng Sủi năm 2026, nhân dân xã Gia Lâm cùng du khách thập phương sẽ được chiêm bái Khám tôn tri mão và hai di vật mão Hoàng đế gắn với Nguyên phi Ỷ Lan, Linh Nhân Hoàng Thái hậu. 

Qua đó, thấy được ý nghĩa sâu sắc của cổ vật, thấy được truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc và nỗ lực bảo tồn văn hóa phi vật thể cho muôn đời con cháu mai sau.

Nguyễn Liên