Từ môn học ít được ưu tiên đến xu hướng lựa chọn tăng mạnh
Trong nhiều năm, Lịch sử thường không phải lựa chọn ưu tiên của thí sinh. Không ít học sinh và phụ huynh từng xem đây là môn “phụ”, chủ yếu học để biết, ít gắn với định hướng nghề nghiệp.
Tâm lý phổ biến là tập trung vào các môn như Toán, Lý, Hóa, Ngoại ngữ vì được cho là có tính ứng dụng cao trong xét tuyển đại học và cơ hội việc làm. Bên cạnh đó, nội dung môn Lịch sử trong thời gian dài bị đánh giá là nặng về ghi nhớ sự kiện, mốc thời gian, số liệu, khiến việc học trở nên khô cứng và kém hấp dẫn.
Dù chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã định hướng phát triển năng lực, thực tế ở nhiều nơi phương pháp dạy và kiểm tra vẫn còn nặng về học thuộc, ít tạo điều kiện cho học sinh vận dụng và liên hệ thực tiễn.
Dạy Lịch sử: cần khơi gợi cảm xúc thay vì chỉ truyền đạt dữ kiện
Theo các giáo viên lâu năm trong ngành, điều quan trọng nhất khi dạy Lịch sử không chỉ là truyền đạt đầy đủ kiến thức, mà là giúp học sinh hiểu được tinh thần dân tộc, lòng biết ơn với cha ông và “cái hồn” của lịch sử qua từng nhân vật, sự kiện.
Thực tế cho thấy, nhiều tiết học vẫn đặt nặng yêu cầu truyền tải đủ nội dung sách giáo khoa. Cách đánh giá giáo viên cũng thường tập trung vào việc “dạy đúng, dạy đủ” thay vì mức độ tạo hứng thú và khả năng tiếp thu của học sinh.
Trong khi đó, Lịch sử về bản chất là câu chuyện của quá khứ. Nếu được kể lại sinh động, gắn với con người và bối cảnh, môn học này hoàn toàn có thể trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn.
Lý do lựa chọn: yêu thích hay lợi thế điểm số?
Việc số lượng thí sinh đăng ký môn Lịch sử tăng mạnh được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy môn học đang dần được quan tâm trở lại.
Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố yêu thích, nhiều ý kiến cho rằng lựa chọn này còn mang tính thực tế. Lịch sử được đánh giá là môn học có khả năng đạt điểm khá cao nếu nắm chắc kiến thức cơ bản, bởi phần lớn câu hỏi ở mức nhận biết và thông hiểu. Điều này giúp thí sinh có thể đạt mức điểm 7–8 nếu ôn tập đúng hướng.
Ngoài ra, đây cũng là môn học bắt buộc ở bậc THPT, tạo thêm sự linh hoạt trong lựa chọn của học sinh khi xây dựng tổ hợp xét tuyển.
Cần đổi mới để giữ sức hút bền vững
Dù xu hướng lựa chọn tăng là tín hiệu đáng chú ý, giới chuyên môn cho rằng điều quan trọng hơn là duy trì được sự hứng thú thực chất với môn học.
Trong thời gian tới, chương trình và sách giáo khoa cần tiếp tục điều chỉnh theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng tính kể chuyện và gắn với thực tiễn. Đồng thời, phương pháp giảng dạy cũng cần đổi mới mạnh mẽ, giúp học sinh tiếp cận lịch sử qua câu chuyện, hình ảnh và trải nghiệm thay vì chỉ ghi nhớ máy móc.
Các phương pháp như sơ đồ tư duy, hệ thống hóa theo giai đoạn, kết hợp tư liệu phim ảnh, bảo tàng và di tích được xem là những hướng đi giúp môn Lịch sử trở nên hấp dẫn và dễ tiếp thu hơn.
