Trong nhiều năm, nhắc đến đại học, phần lớn người học thường nghĩ tới quãng thời gian 4 hoặc 5 năm trên giảng đường. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của giáo dục đại học trên thế giới, cách tiếp cận này đang dần được điều chỉnh theo hướng đề cao năng lực cá nhân hơn là thời gian học tập.
Thực tế cho thấy không phải sinh viên nào cũng có cùng tốc độ tiếp thu kiến thức. Trong khi một số người cần thêm thời gian để hoàn thành chương trình, nhiều sinh viên xuất sắc lại có khả năng học nhanh hơn, tham gia nghiên cứu từ sớm hoặc tích lũy tín chỉ với cường độ cao. Việc áp dụng một khung thời gian giống nhau cho tất cả người học vì thế được cho là chưa phát huy hết tiềm năng của nhóm sinh viên này.
Từ thực tế đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nghiên cứu cơ chế cho phép các trường đại học tăng tính linh hoạt trong tổ chức đào tạo. Theo định hướng mới, sinh viên thuộc các chương trình đặc biệt hoặc đạt kết quả học tập xuất sắc có thể được rút ngắn đáng kể thời gian học nếu đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiến thức và kỹ năng đầu ra.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là bước đi phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại. Tại nhiều quốc gia, việc hoàn thành chương trình đại học sớm không phải là điều hiếm gặp. Người học được quyền đăng ký số lượng tín chỉ lớn hơn, tham gia học kỳ hè hoặc học song song nhiều học phần để đẩy nhanh tiến độ tốt nghiệp.
Không chỉ dừng ở sinh viên đại học, dự thảo còn mở ra khả năng kết nối sớm giữa bậc phổ thông và giáo dục đại học. Những học sinh có năng lực học tập vượt trội có thể được tiếp cận các học phần đại học từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, qua đó rút ngắn thời gian đào tạo trong tương lai.
Bên cạnh câu chuyện thời gian học tập, các trường đại học cũng được khuyến khích đổi mới phương thức tổ chức đào tạo, tăng cường ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy, học tập và đánh giá kết quả học tập.
Theo các chuyên gia giáo dục, điều quan trọng nhất của đào tạo đại học không nằm ở việc học trong bao nhiêu năm mà là người học đạt được những năng lực gì sau khi tốt nghiệp. Khi hệ thống giáo dục chuyển dần sang đánh giá theo chuẩn đầu ra, việc học nhanh hay chậm sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng của mỗi cá nhân thay vì những mốc thời gian cứng như trước đây.
