Một thay đổi đáng chú ý trong dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) là đề xuất cho phép cơ quan chức năng ban hành quyết định xử phạt mà không cần lập biên bản đối với một số hành vi được ghi nhận bằng thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
Phạm vi dự kiến áp dụng không chỉ có vi phạm nồng độ cồn mà còn bao gồm các lỗi được phát hiện qua cân tải trọng và hệ thống camera giám sát. Dữ liệu điện tử thu thập từ thiết bị sẽ được sử dụng để xác định hành vi, làm căn cứ cho người có thẩm quyền xử lý.
Theo Bộ Công an, những thông tin như thời điểm, vị trí xảy ra vi phạm, hình ảnh và kết quả đo có thể được lưu trữ, khai thác phục vụ quá trình xử phạt. Cách làm này hướng tới giảm bớt các thủ tục giấy tờ, đồng thời tăng khả năng xử lý vi phạm trên môi trường điện tử.
Để minh họa phương thức triển khai, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đưa ra tình huống tài xế vi phạm nồng độ cồn. Khi kiểm tra, kết quả từ máy đo chuyên dụng được người điều khiển xác nhận. Thiết bị đồng thời in kết quả để tài xế đối chiếu, sau đó dữ liệu được truyền vào hệ thống nghiệp vụ.
Cùng với kết quả đo, lực lượng chức năng thu thập và kiểm tra thông tin định danh, địa chỉ cùng dữ liệu phương tiện. Người vi phạm có thể cung cấp thông tin hoặc sử dụng mã định danh cá nhân để phục vụ việc xác minh. Camera nghiệp vụ cũng ghi lại quá trình kiểm tra, tạo dữ liệu lưu trữ cho hồ sơ xử lý.
Khi các thông tin cần thiết đã được xác thực, người có thẩm quyền căn cứ hồ sơ điện tử để ban hành quyết định xử phạt mà không phải lập thêm biên bản. Người vi phạm có thể theo dõi và thực hiện nghĩa vụ tài chính qua VNeTraffic, không cần đến trụ sở CSGT tại nơi cư trú hoặc nơi phát hiện hành vi vi phạm.
Việc bàn giao phương tiện cũng được tính đến trong quy trình này. Nếu không cần xác minh thêm về chủ sở hữu hoặc người vi phạm chứng minh được mình là chủ xe, phương tiện có thể được giao lại cho chủ xe khi có người thân đủ điều kiện điều khiển đến nhận.
Cục CSGT cho biết đã hoàn tất các điều kiện chuẩn bị để triển khai xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trên môi trường điện tử. Tuy nhiên, việc thực hiện theo phương thức mới còn phụ thuộc vào việc Quốc hội thông qua dự án luật tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, diễn ra từ ngày 17/10 đến 21/11.

Trước đề xuất này, ngành công an cũng đã xây dựng mô hình xử lý vi phạm giao thông không tiếp xúc, trong đó ứng dụng công nghệ vào toàn bộ quá trình từ phát hiện hành vi đến hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt.
Với các trường hợp được camera ghi nhận, cơ quan chức năng xác minh phương tiện, sau đó gửi thông báo đến tài khoản của chủ xe cùng hình ảnh hoặc video, thời gian, địa điểm và mức phạt dự kiến. Người nhận có thể xác nhận thông tin để nộp phạt trực tuyến hoặc gửi phản hồi nếu cho rằng dữ liệu chưa chính xác.
Trường hợp người đứng tên đăng ký xe không phải người điều khiển tại thời điểm xảy ra vi phạm, chủ phương tiện cần cung cấp thông tin người lái để cơ quan chức năng xác minh, xử lý đúng đối tượng.