Những cống hiến nổi bật của Thủ tướng Huỳnh Tấn Phát
Đồng chí đã có đóng góp to lớn vào thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám ở các tỉnh Nam Bộ, đặc biệt là ở Sài Gòn-Chợ Lớn, với vai trò tuyên truyền, đoàn kết, tập hợp và tổ chức các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là lực lượng thanh niên tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã thể hiện vai trò nổi bật của mình, góp phần quan trọng động viên, giáo dục, tập hợp những trí thức yêu nước cùng các tầng lớp nhân dân Nam Bộ hăng hái tham gia đấu tranh, đóng góp sức người, sức của cho cách mạng.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí là hạt nhân tiêu biểu, quan trọng trong tập hợp, đoàn kết trí thức, sinh viên, học sinh, góp phần tạo nên phong trào đấu tranh chính trị sôi động ở các đô thị, nhất là tại Sài Gòn, nơi đặt các cơ quan đầu não của kẻ địch. Trước yêu cầu cấp thiết phải thành lập một tổ chức đại diện cho nhân dân miền nam, quy tụ, tập hợp lực lượng cách mạng và các tầng lớp nhân dân yêu nước đấu tranh chống lại chế độ cầm quyền phản động của Mỹ và tay sai, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã tích cực tham gia thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam.
Đồng chí đã được bầu làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký của Mặt trận và sau đó là Chủ tịch Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam, cùng các đồng chí trong Ủy ban Trung ương Mặt trận và Chính phủ cách mạng lâm thời hoàn thành xuất sắc sứ mệnh quy tụ, đoàn kết, tập hợp nhân dân miền nam đấu tranh và tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, để đánh đổ ách thống trị của Mỹ và tay sai, giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước.
Với tài năng và uy tín của mình, đồng chí Huỳnh Tấn Phát còn có ảnh hưởng quan trọng đối với sự ra đời của Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam, góp phần mở rộng thêm khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phân hóa, cô lập cao độ kẻ địch.
Sau ngày cả nước thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội, được giao đảm nhiệm các cương vị Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quy hoạch đô thị (1977), kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Xây dựng cơ bản Nhà nước (1979), Đại diện thường trực nước ta tại Hội đồng tương trợ kinh tế các nước xã hội chủ nghĩa - SEV (1979), Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1982), đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã dành hết tâm sức, trí tuệ, kinh nghiệm và tinh thần đổi mới, nêu cao trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, cùng Chính phủ và Hội đồng Nhà nước đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng, kiến thiết đất nước.
Cuộc đời cách mạng của đồng chí Huỳnh Tấn Phát gắn liền với sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại đã để lại những dấu ấn nổi bật, góp phần vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ông cũng tham gia các phong trào đòi hòa bình, tự do, dân chủ, thống nhất đất nước, đòi thi hành Hiệp định Genève. Năm 1960, ông bí mật thoát ly khỏi Sài Gòn, tham gia Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, giữ chức vụ Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng khu Sài Gòn - Gia Định. Tháng 6/1969, ông được Đại hội đại biểu quốc dân miền Nam bầu làm Chủ tịch của Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và giữ chức vụ này cho đến ngày nước Việt Nam tái thống nhất hòa bình năm 1976.
Sau khi Việt Nam thống nhất năm 1976, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát được cử làm Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Xây dựng cơ bản Nhà nước, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Ông làm Trưởng ban chỉ đạo Quy hoạch Thủ đô và Chủ nhiệm đồ án thiết kế xây dựng thủ đô Hà Nội, chỉ đạo và góp ý kiến các dự án thiết kế quy hoạch các đô thị trong cả nước như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Phan Thiết, Nha Trang, Vũng Tàu - Côn Đảo, Tây Ninh...
Ông còn đảm trách các chức vụ: Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Sau ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng, trên cương vị người đứng đầu Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã tích cực tham gia quá trình hiệp thương thống nhất đất nước về mặt Nhà nước. Được giao đảm nhiệm trọng trách Phó Thủ tướng Chính phủ, Đại diện thường trực của Chính phủ tại Hội đồng tương trợ kinh tế, đồng chí đã có nhiều đóng góp vào hoạt động chung của tổ chức này, góp phần tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Cảm hóa, quy tụ được nhiều nhân sĩ, trí thức…
Được tín nhiệm cử làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (tháng 5/1983), với tài năng và kinh nghiệm phong phú, đồng chí đã lãnh đạo, chỉ đạo Ủy ban Trung ương Mặt trận và Ủy ban Mặt trận các cấp quán triệt đầy đủ, đúng đắn về vai trò, vị trí, chức năng của Mặt trận dân tộc thống nhất trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đồng thời đề ra những chủ trương, biện pháp để củng cố tổ chức Mặt trận, nhất là từ cơ sở, đổi mới hoạt động của Ủy ban Mặt trận các cấp, góp phần to lớn vào sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc.
Với tài năng, tấm lòng trong sáng, chân thành và nhiệt huyết cách mạng, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã cảm hóa, quy tụ được nhiều nhân sĩ, trí thức, các tầng lớp Nhân dân và dành được sự trân trọng, yêu quý của bạn bè quốc tế. Đồng chí là một trong những tấm gương cách mạng tiền bối tiêu biểu, đã để lại những kinh nghiệm quý báu trong sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Đảm nhiệm cương vị người đứng đầu Chính phủ cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh ác liệt và sau ngày đất nước thống nhất, trở thành một trong những đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Chính phủ, dù trong hoàn cảnh nào, đồng chí Huỳnh Tấn Phát vẫn luôn giữ nếp sống giản dị, trong sáng, khiêm tốn, ân cần, nghĩa tình, yêu thương đồng chí, đồng bào, không màng danh lợi, không đòi hỏi riêng cho bản thân và gia đình bất kỳ đặc quyền, đặc lợi nào.
Năm 1954, cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng chí Huỳnh Tấn Phát nhận nhiệm vụ ở lại nội thành Sài Gòn hoạt động cách mạng, trên cương vị là Khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn phụ trách công tác vận động quần chúng. Thời điểm này chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm đàn áp khốc liệt phong trào yêu nước và cách mạng, nhưng đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã kiên trì hoạt động không mệt mỏi, xây dựng được mạng lưới cơ sở trong tầng lớp nhân sĩ, trí thức và công chức chính quyền Sài Gòn để đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Genève, đòi thực hiện hòa bình, thống nhất đất nước.
Trong quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí luôn thể hiện tinh thần sâu sát thực tế, chú trọng nghiên cứu, nắm bắt tình hình cơ sở và tâm tư, nguyện vọng của người dân. Nhiều năm lăn lộn trong thực tiễn đấu tranh cách mạng, đồng chí đã thấm nhuần bài học “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, tôn trọng và đánh giá cao vai trò, sức mạnh của Nhân dân, gắn bó mật thiết với Nhân dân, lấy lợi ích của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu, làm tiêu chí kiểm nghiệm tính đúng đắn các chủ trương và đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Phẩm chất đạo đức trong sáng, nhân cách cao đẹp của đồng chí luôn có sức cảm hóa lớn, được các cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân hết lòng yêu mến, tin cậy.
Mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân
Cùng với Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã có những cống hiến nổi bật trong sự nghiệp tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân để kháng chiến thắng lợi tại khu Sài Gòn - Gia Định và trên toàn miền Nam Việt Nam, có công lớn trong việc hình thành và củng cố, mở rộng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam; trong việc giúp đỡ để hình thành và hoạt động của Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam, trong nhiệm vụ điều hành Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam từ sau khi thành lập đến khi hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước.
Tháng 6/1969, trên cương vị Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách đoàn kết Nhân dân miền Nam, hoàn thành vẻ vang sự nghiệp giải phóng dân tộc, tạo điều kiện cơ bản để miền Nam Việt Nam độc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập, phồn vinh, tiến đến hòa bình thống nhất Tổ quốc.
Các hoạt động trên lĩnh vực chính trị, ngoại giao của đồng chí Huỳnh Tấn Phát góp phần hình thành và củng cố “ba tầng mặt trận”: Mặt trận Nhân dân các dân tộc trong nước; Mặt trận Nhân dân ba nước Đông Dương; Mặt trận đoàn kết Nhân dân thế giới trong cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.
Theo đồng chí Huỳnh Đảm, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thời điểm năm 1960, mặc dù sống trong lòng địch vô cùng gian khổ, cam go, ác liệt, song, đồng chí Huỳnh Tấn Phát luôn tin tưởng, trung thành tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, tin vào thắng lợi của cách mạng.
Với trọng trách là Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã vượt qua nhiều gian khổ, hiểm nguy để bí mật tìm mọi cách vào Sài Gòn, móc nối, tập hợp lực lượng, hình thành tổ chức chiến đấu của lực lượng trí vận mặt trận đô thành Sài Gòn. Từ đây, hàng loạt cán bộ trẻ được bồi dưỡng về đường lối cách mạng miền Nam và phương pháp hoạt động bí mật; các tổ chức cách mạng đã trụ vững giữa mạng lưới công an, cảnh sát dày đặc của địch.
Thời điểm năm 1969, trước những diễn biến mới của cách mạng miền Nam, trên cương vị là Chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, đồng chí Huỳnh Tấn Phát đã tập trung đẩy mạnh ngoại giao Nhà nước, kết hợp chặt chẽ với ngoại giao Nhân dân, phối hợp với ngoại giao Việt Nam dân chủ cộng hòa, đấu tranh tại các diễn đàn đòi thực hiện ngừng bắn, đòi Mỹ chấm dứt dính líu quân sự; đấu tranh đòi trao trả hết nhân viên dân sự bị bắt và bị giam giữ, thực hiện tự do, dân chủ cho Nhân dân miền Nam…
Từ ngày 6-8/6/1969, Đại hội đại biểu Quốc dân toàn miền Nam đã khai mạc trọng thể tại chiến khu Dương Minh Châu (Tây Ninh). Đại hội nhất trí thành lập Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát được bầu làm Chủ tịch. Đại hội đã bầu Hội đồng cố vấn Chính phủ gồm 13 thành viên.
Theo đuổi chính sách ngoại giao hòa bình, trung lập
Đồng chí Huỳnh Tấn Phát tích cực hoạt động, phát huy vai trò Chính phủ Cách mạng lâm thời trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đồng chí đã thông qua Chương trình hành động 12 điểm, trong đó nêu rõ các chính sách đối nội và đối ngoại.
Sau khi thành lập, Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã nhận được sự công nhận rộng rãi của các nước yêu chuộng hòa bình và tiến bộ trên thế giới. Ngay trong tháng thành lập (6/1969), Chính phủ Cách mạng lâm thời đã được 23 nước công nhận, trong đó có 21 nước đặt quan hệ ngoại giao cấp Đại sứ.
Các biệt thự do kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát thiết kế trước năm 1943 ở Sài Gòn đến nay vẫn còn giữ nguyên vẻ đẹp cổ kính rất phù hợp với khí hậu nóng, ẩm phương nam. Một số biệt thự vẫn còn đến ngày nay như Biệt thự số 7 Lê Duẩn; biệt thự số 151 Nguyễn Đình Chiểu; biệt thự số 6 Nguyễn Huy Lượng...
Sự ra đời của Chính phủ Cách mạng Lâm thời được Hội nghị các Đảng cộng sản và công nhân Quốc tế họp ở Moskva, Liên Xô (cũ) tháng 12/1969 đánh giá cao: 75 Đảng Cộng sản dự Hội nghị nhận thấy trong sự kiện này, một giai đoạn mới và quan trọng trong cuộc đấu tranh giải phóng và anh hùng của Nhân dân Việt Nam.
Sự ủng hộ và công nhận trên đã khẳng định vị thế chính trị và là sự cổ vũ, động viên lớn lao đối với Chủ tịch Huỳnh Tấn Phát và Chính phủ Cách mạng Lâm thời. Thành công bước đầu này có được một phần nhờ uy tín và đóng góp của đồng chí Huỳnh Tấn Phát. Trong đó, chính sách đối ngoại được Chủ tịch Huỳnh Tấn Phát xác định là "chính sách ngoại giao hòa bình, trung lập", không tham gia khối liên minh quân sự với nước ngoài và lập quan hệ ngoại giao, kinh tế, văn hóa với tất cả các nước, không phân biệt chế độ chính trị.
Đầu năm 1972, thêm 11 nước đặt quan hệ ngoại giao với Chính phủ Cách mạng Lâm thời với tư cách là Chính phủ đại diện hợp pháp duy nhất của Nhân dân miền Nam.
Tháng 8/1972, Hội nghị ngoại trưởng các nước không liên kết họp tại Guyanna long trọng công nhận địa vị hợp pháp của Chính phủ cách mạng Lâm thời trong khối 59 nước không liên kết. Theo thống kê, từ tháng 6/1969 đến cuối năm 1975, có hơn 50 nước công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.
Bước vào năm 1969, Hội nghị Paris bước vào giai đoạn đàm phán bốn bên. Những đóng góp của đồng chí Huỳnh Tấn Phát trên cương vị Chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã góp phần to lớn trong việc củng cố vị thế pháp lý, hoạt động với tư cách là thực thể chính trị độc lập, cũng như tạo nên sự tuyên truyền rộng lớn cho cuộc đấu tranh chính nghĩa của cách mạng Việt Nam, nhận được sự ủng hộ to lớn cả về vật chất và tinh thần của bạn bè quốc tế, Nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới lên án mạnh mẽ cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ ở miền Nam Việt Nam.
Tuy chỉ tồn tại trong hơn 6 năm (1969-1975), nhưng sự hiện diện của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam là một bài học quý báu về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Trong năm 1969, Chủ tịch Huỳnh Tấn Phát đã liên tiếp cử các đoàn ngoại giao đi thăm hữu nghị các nước để tăng cường tính pháp lý của Chính phủ mới: Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Cộng hòa Dân chủ Đức, Arab, Syria, Tiệp Khắc, Triều Tiên, Mông Cổ, Ba Lan, Hungary, vùng giải phóng Lào…
Tiểu sử và quá trình công tác
Ông Huỳnh Tấn Phát sinh ngày 15/2/1913 tại làng Châu Hưng, tổng Hòa Quới, quận An Hóa, tỉnh Mỹ Tho, nay là xã Châu Hưng, tỉnh Vĩnh Long. Khi đến tuổi học trung học, ông lên Sài Gòn học trường Pétrus Ký.
Năm 1933, ông thi vào học khóa 8 Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và tốt nghiệp thủ khoa năm 1938.
Cuối năm 1938 khi vừa có tấm bằng kiến trúc sư (đỗ thủ khoa), ông trở về Sài Gòn và làm việc tại văn phòng kiến trúc sư Chauchon, người Pháp tại số 68-70 đường Mayer.
Năm 1940, ông là kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên mở văn phòng kiến trúc tư ở Sài Gòn.
Năm 1941, ông đạt giải nhất cuộc thi thiết kế khu Trung tâm hội chợ triển lãm Đông Dương do Toàn quyền Đông Dương Jean Decoux tổ chức.
Trước Cách mạng tháng Tám 1945, ông là chủ nhiệm báo Thanh Niên, hoạt động trong phong trào Thanh niên Tiền Phong, truyền bá quốc ngữ, cứu tế nạn đói ở Nam Bộ. Ông được bí mật kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương ngày 5/3/1945. Cách mạng tháng Tám bùng nổ, ông cùng một số trí thức Nam Bộ tham gia cướp chính quyền ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Ông đã thiết kế và chỉ đạo thực hiện công trình Kỳ đài cao 15m ghi tên 11 vị trong Lâm ủy Nam Bộ tại ngã tư Nguyễn Huệ - Lê Lợi chỉ trong đêm 24/8/1945.
Năm 1946, ông được bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa I Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, được bổ sung làm ủy viên dự khuyết Ban Thường trực Quốc hội. Chiến tranh Đông Dương bùng nổ, ông công tác bí mật ở Sài Gòn, bị Pháp bắt giam ở Khám lớn Sài Gòn.
Năm 1949, ông ra chiến khu, giữ chức Ủy viên Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam Bộ, Giám đốc Sở Thông tin Nam Bộ, trực tiếp phụ trách Đài phát thanh Tiếng nói Sài Gòn - Chợ Lớn tự do.
Sau Hiệp định Genève chia cắt 2 miền đất nước năm 1954, ông ở lại Sài Gòn, làm việc tại văn phòng của kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thiện. Năm 1954, đồ án thiết kế của ông tham dự cuộc thi thiết kế nhà văn hóa dự kiến xây dựng ở Khám lớn Sài Gòn đã đoạt giải II (không có giải I) và Thư viện Sài Gòn (đồng tác giả với Nguyễn Hữu Thiện).
Ông mất ngày 30/9/1989 tại TP. Hồ Chí Minh.
https://nguonluc.com.vn/cac-vithu-tuong-chinh-phu-tu-ngay-lap-nuoc-den-nay-a23934.html
https://nguonluc.com.vn/chu-tich-chinh-phu-lam-thoi-ho-chi-minh-vi-thu-tuong-dau-tien-a23961.html
https://nguonluc.com.vn/ong-pham-van-dong-nguoi-co-32-nam-lam-thu-tuong-chinh-phu-viet-nam-a23980.html
https://nguonluc.com.vn/thu-tuong-pham-van-dong-nguoi-dat-nen-mong-cho-phat-trien-nen-kinh-te-tu-luc-tu-cuong-a24039.html
https://nguonluc.com.vn/thu-tuong-pham-van-dong-dat-nen-tang-cho-chuyen-nganh-ho-chi-minh-hoc-nha-van-hoa-lon-a24074.html
https://nguonluc.com.vn/dau-an-van-hoa-sau-dam-giau-ban-sac-ngoai-giao-cua-thu-tuong-pham-van-dong-a24094.html
(Còn nữa)
