Bắt đầu từ ngày 10/9, Nghị định 283/2026 chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định xử phạt trong lĩnh vực lao động, tập trung vào công tác bảo đảm an toàn, chăm sóc sức khỏe người lao động và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm xã hội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về trốn đóng bảo hiểm xã hội. Theo nghị định mới, trường hợp doanh nghiệp đăng ký mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn quy định sẽ bị xác định là hành vi trốn đóng. Ngoài việc phải nộp đủ số tiền còn thiếu cùng tiền lãi phát sinh 0,03% mỗi ngày, đơn vị vi phạm còn bị xử phạt từ 18-20% số tiền trốn đóng. Mức phạt tối đa là 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Bên cạnh việc siết trách nhiệm về BHXH, nghị định cũng tăng chế tài đối với các vi phạm liên quan đến sức khỏe người lao động. Theo đó, doanh nghiệp không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp sẽ bị xử phạt từ 1-3 triệu đồng đối với mỗi người lao động vi phạm, tổng mức xử phạt không vượt quá 75 triệu đồng.
Đối với người lao động được điều chuyển sang công việc nặng nhọc, độc hại hoặc nguy hiểm hơn, doanh nghiệp phải tổ chức khám sức khỏe trước khi bố trí làm việc. Nếu không thực hiện, mức phạt áp dụng từ 5-10 triệu đồng cho mỗi trường hợp.
Nghị định cũng yêu cầu người lao động từng bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp phải được khám sức khỏe trước khi trở lại làm việc, trừ trường hợp đã được Hội đồng giám định y khoa xác định mức suy giảm khả năng lao động.
Ở nhóm vi phạm về điều kiện làm việc, doanh nghiệp không tổ chức điều trị, phục hồi chức năng cho người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc không sắp xếp công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe sẽ bị xử phạt từ 10-15 triệu đồng đối với mỗi trường hợp.
Mức xử phạt tương tự còn áp dụng với các hành vi không thông báo cho người lao động về nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc, không cung cấp thông tin về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc không bố trí biển báo, bảng chỉ dẫn tại khu vực có yếu tố nguy hiểm.
Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguy cơ cao, việc không xây dựng kế hoạch và đánh giá rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động sẽ bị phạt từ 15-20 triệu đồng. Nếu không triển khai biện pháp khử độc, khử trùng hoặc không tổ chức ứng cứu khi xảy ra sự cố, mức xử phạt tăng lên 20-25 triệu đồng.
Không chỉ doanh nghiệp, người lao động cũng có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng nếu không sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân đã được cấp hoặc không tham gia xử lý sự cố, tai nạn lao động theo yêu cầu của người sử dụng lao động hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động, người lao động phải được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Riêng người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; lao động cao tuổi, chưa thành niên và người khuyết tật phải được khám định kỳ 6 tháng một lần. Toàn bộ chi phí khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp và điều trị bệnh nghề nghiệp do người sử dụng lao động chi trả.
