Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh - Nhà lãnh đạo chủ chốt, trưởng thành từ cơ sở

Trưởng thành từ cơ sở đến người đứng đầu Nhà nước 

Đồng chí Nông Đức Mạnh bí danh là Việt Thanh, sinh năm 1940, tại xã Cường Lợi, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn, xuất thân trong một gia đình nông dân, dân tộc Tày. Tháng 4/1958, đồng chí Nông Đức Mạnh bắt đầu tham gia cách mạng. Từ năm 1958 đến năm 1961, học trường Trung cấp Nông lâm Trung ương Hà Nội.

Từ năm 1962 đến 1963, là công nhân lâm nghiệp thuộc Ty Lâm nghiệp Bắc Kạn (cũ). Đồng chí làm Đội trưởng, Bí thư Chi đoàn Đội khai thác gỗ, từng ở và làm việc tại nhà ông Lương Đức Tưởng ở Nà Rào, xã Nguyên Phúc, huyện Bạch Thông. Ngày 5/7/1963, đồng chí được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam). Từ năm 1964 đến 1966, là kỹ thuật viên điều tra quy hoạch rừng Ty Lâm nghiệp Bắc Kạn, Đội phó Đội khai thác gỗ Bạch Thông.

Đồng chí Nông Đức Mạnh là sinh viên Học viện Lâm nghiệp Lêningrat (Liên Xô), từ năm 1966 đến 1971. Sau khi tốt nghiệp về nước, đồng chí được phân công giữ chức Phó ban Thanh tra Ty Lâm nghiệp tỉnh Bắc Thái từ năm 1972 đến 1973.

Từ năm 1973 đến 1974, đồng chí được bổ nhiệm làm Giám đốc Lâm trường Phú Lương (tỉnh Bắc Thái, nay là tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên). Từ năm 1974 đến 1976, đồng chí là học viên Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh).

Từ năm 1976 đến 1980, là Tỉnh ủy viên, Phó trưởng Ty Lâm nghiệp tỉnh Bắc Thái (cũ)kiêm Chủ nhiệm Công ty xây dựng lâm nghiệp, sau đó là Trưởng Ty Lâm nghiệp tỉnh Bắc Thái. Từ năm 1980 đến năm 1983, được bầu là Tỉnh ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Thái. Từ năm 1984 đến tháng 10/1986 đồng chí được bầu giữ chức Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Thái.

Từ ngày 21-25/10/1986, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Thái khóa V (lần thứ XII của tỉnh Thái Nguyên), đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Bắc Thái, khóa V (1986-1991). Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng, đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Cuối tháng 3/1989, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ sáu (khóa VI), đồng chí Nông Đức Mạnh, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Thái, được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng chính thức.

Tháng 8/1989, đồng chí được phân công làm Trưởng ban Dân tộc Trung ương. Tháng 11/1989, đồng chí được bầu bổ sung làm Đại biểu Quốc hội khóa VIII và được bầu làm Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội. Trưởng ban Dân tộc Trung ương Nông Đức Mạnh và Ban Dân tộc Trung ương đã cùng các cơ quan hữu quan nghiên cứu, chuẩn bị nội dung để Bộ Chính trị ra quyết định ban hành Nghị quyết số 22/NQ-TW, ngày 27/11/1989 về một số chủ trương chính sách lớn phát triển kinh tế - xã hội miền núi. Ở thời điểm ấy, đây là một vấn đề “rất nhạy cảm và phức tạp”, “nảy sinh những nhận thức khác nhau”…

Tháng 6/1991, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng, đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được bầu vào Bộ Chính trị. Ngày 19/9/1992, kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa IX khai mạc (tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội).

Sáng 23/9/1992, Quốc hội đã tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội, các ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội. Kết quả, đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu làm Chủ tịch Quốc hội.

 Trên cương vị lãnh đạo chủ chốt, người đứng đầu Đảng và Nhà nước 

Tháng 6/1996, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng, đồng chí Nông Đức Mạnh tiếp tục được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị. Ngày 10/8/1996, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 02-QĐ/TW về phân công các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, đồng chí Nông Đức Mạnh, Chủ tịch Quốc hội, Bí thư Đảng đoàn Quốc hội, được phân công phụ trách vấn đề dân tộc.

Ngày 20/9/1997, kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa X đã khai mạc trọng thể tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội. Ngày 24/9/1997, Quốc hội đã tiến hành bỏ phiếu bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội..., đồng chí Nông Đức Mạnh được tín nhiệm bầu lại làm Chủ tịch Quốc hội khóa X. Tháng 1/1998, đồng chí được phân công làm Thường vụ Bộ Chính trị.

Tháng 4/2006, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và tiếp tục được bầu lại làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Trong thời gian kể từ khi nhận nhiệm vụ Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) đến khi kết thúc nhiệm kỳ thứ hai, khóa X (từ năm 2001 đến năm 2011), đồng chí Nông Đức Mạnh đã có những đóng góp tích cực trong việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, bảo đảm sự ổn định, phát triển và tiếp tục công cuộc Đổi mới của đất nước, mở rộng quan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế của nước ta trong khu vực và trên thế giới... 

Đồng chí Nông Đức Mạnh đã có nhiều công lao to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng (từ khi Đổi mới năm 1986 đến năm 2011), công lao trong xây dựng và củng cố bộ máy Nhà nước vững mạnh, góp phần quan trọng vào công cuộc Đổi mới đất nước.

Đồng chí có nhiều khóa làm đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội, giữ nhiều cương vị lãnh đạo cấp cao của Đảng và đã có những cống hiến quan trọng trong việc lãnh đạo công cuộc Đổi mới đất nước, đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội, xây dựng và không ngừng hoàn thiện Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.

Trên cương vị là Chủ tịch Quốc hội, đồng chí Nông Đức Mạnh đã có nhiều đóng góp trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

Trên cương vị là Tổng Bí thư, với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, đồng chí đã cùng tập thể Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đạt được nhiều thành tựu to lớn trong sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Là cán bộ trưởng thành từ cơ sở, đồng chí Nông Đức Mạnh luôn luôn có tác phong gần gũi với quần chúng, giữ nguyên tắc, tôn trọng và giữ mối quan hệ đoàn kết, phát huy trí tuệ tập thể, dân chủ trong lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ, truyền đạt kinh nghiệm cho thế hệ đi sau.

Quá trình công tác của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh

Năm 1958: Tham gia cách mạng;

Năm 1958-1961: Học Trường Trung cấp Nông lâm Trung ương Hà Nội;

Năm 1962-1963: Công nhân lâm nghiệp, kỹ thuật viên điều tra rừng Ty Lâm nghiệp Bắc Kạn;

Ngày 5/7/1963: Gia nhập Đảng Lao động Việt Nam;

Năm 1963-1965: Đội phó Đội khai thác gỗ Bạch Thông;

Năm 1965-1966: Học tiếng Nga tại Trường Ngoại ngữ Hà Nội;

Năm 1966-1971: Sinh viên Học viện Lâm nghiệp Lêningrat (Liên Xô);

Năm 1972-1973: Phó ban Thanh tra Ty Lâm nghiệp tỉnh Bắc Thái;

Năm 1973-1974: Giám đốc Lâm trường Phú Lương, tỉnh Bắc Thái;

Năm 1974-1976: Học Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc;

Năm 1976-1980: Tỉnh ủy viên, Phó Ty Lâm nghiệp tỉnh Bắc Thái kiêm Chủ nhiệm Công ty Xây dựng lâm nghiệp rồi Trưởng Ty Lâm nghiệp tỉnh Bắc Thái;

Năm 1980-1983: Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Thái;

Năm 1984 - 10/1986: Phó Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Thái;

Tháng 11/1986 - 2/1989: Bí thư Tỉnh ủy Bắc Thái;

Tháng 12/1986: Tại Đại hội Đảng lần thứ VI, đồng chí được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng;

Tháng 3/1989: Tại Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa VI, đồng chí được bầu làm Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng;

Tháng 8/1989: Trưởng ban Dân tộc Trung ương;

Tháng 11/1989: Được bầu bổ sung làm Đại biểu Quốc hội khóa VIII và được bầu làm Phó Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội;

Tháng 6/1991: Tại Đại hội Đảng lần thứ VII, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được Trung ương bầu vào Bộ Chính trị;

Tháng 9/1992: Được bầu làm Chủ tịch Quốc hội khóa IX;

Tháng 6/1996: Tại Đại hội Đảng lần thứ VIII, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được Ban Chấp hành Trung ương bầu vào Bộ Chính trị;

Tháng 9/1997: Chủ tịch Quốc hội khóa X;

Tháng 1/1998: Được phân công làm Thường vụ Bộ Chính trị;

Tháng 4/2001: Tại Đại hội Đảng lần thứ IX, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được Ban Chấp hành Trung ương bầu vào Bộ Chính trị và bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đại biểu Quốc hội khóa XI (5/2002);

Tháng 4/2006: Tại Đại hội Đảng lần thứ X, đồng chí được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (đến tháng 1/2011). Đại biểu Quốc hội khóa XII (đến 5/2011);

Ngày 29/9/2023: Được trao Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng;

Ngày 20/1/2025: Được trao tặng Huân chương Sao Vàng.