Nhiều năm gắn bó với biển đảo, từng đặt chân lên hầu hết các điểm đảo thuộc quần đảo Trường Sa, điều đọng lại trong tôi không chỉ là sự vĩ đại của đại dương mà là sức sống mãnh liệt của những mầm cây non cắm rễ sâu vào cát bùn san hô. Đối với lính biển chúng tôi, hai tiếng "Trường Sa" cất lên thiêng liêng từ tận đáy lòng. Nơi đầu sóng ngọn gió ấy, chúng tôi không chỉ chắc tay súng giữ đảo, giữ biển, mà còn gánh vác trên vai một sứ mệnh thầm lặng, bền bỉ và vô cùng gian nan: Xanh hóa Trường Sa.
Để một mầm cây bén rễ và vươn xanh trên mảnh đất cằn cỗi ấy là cả một chuỗi ngày vật lộn với thiên nhiên. Ở đất liền, trồng một cái cây đôi khi chỉ cần đào hố, thả bầu, tưới tắm vài bận là cây tự lớn. Nhưng ở Trường Sa, nơi hơi muối mặn mòi quanh năm bủa vây, nắng như đổ lửa và gió rít khô khốc, việc giữ cho cây sống sót đã là một trận đánh thực sự. Đất cằn, nước hiếm, thiên nhiên khắc nghiệt lúc nào cũng chực chờ thử thách sức chịu đựng của con người và cây cỏ.
Có những đợt gió mùa tràn về, rồi bão lớn ập tới, quật ngã cả những cây bàng vuông, phong ba đã nhiều năm tuổi. Cây non vừa nhú mầm, hứng trọn luồng gió mang theo hơi muối mặn chát, sáng hôm sau lá đã cháy sém, héo rũ. Xót xa lắm! Nhìn thành quả chăm bẵm sớm hôm bị bão tố tàn phá, anh em chiến sĩ đau như đứt từng khúc ruột. Thế nhưng, với bản lĩnh của người lính Hải quân, chúng tôi luôn tâm niệm: khó khăn đến đâu, tìm cách khắc phục đến đó.
Cây chết, chúng tôi lại gỡ bỏ, làm đất, ươm mầm trồng lại. Không ít giống cây mang từ đất liền ra phải ươm đi ươm lại năm bảy bận mới bắt đầu quen với cái khắc nghiệt của thổ nhưỡng tiền tiêu. Mỗi gốc cây non đều được bộ đội chăm bẵm như con mọn. Chút đất màu, chút phân hữu cơ được nâng niu, đóng bao chở từ bờ ra đảo để vun bón cho từng luống cát san hô. Khi cây vừa xuống giống, anh em lại hì hục bện lá, quây phên, tìm đủ mọi vật liệu che chắn để cản bớt sức tàn phá của gió biển.
Trồng đã cực, chắt chiu nước tưới lại càng chật vật hơn. Nguồn nước ngọt trên đảo vốn dĩ quý như máu, bộ đội phải tằn tiện từng ca nước trong sinh hoạt. Vậy nên, lính đảo hình thành một thói quen bất di bất dịch: tái sử dụng nước. Nước sinh hoạt, nước rửa rau tuyệt đối không đổ đi mà được gom lại, cẩn thận gạn lọc để tưới cho từng luống rau, gốc cây. Nhờ sự tận tụy ấy, màu xanh cứ thế bám rễ, lan tỏa, xoa dịu đi cái nắng rát mặt của biển khơi.
Thế nhưng, hành trình xanh hóa Trường Sa chưa bao giờ là câu chuyện riêng của màu áo lính. Sức mạnh lớn nhất giúp chúng tôi trụ vững chính là tình đoàn kết, gắn bó máu thịt với bà con nhân dân. Tôi vẫn nhớ dáng vẻ chất phác của chị Lê Thị Hiền hộ dân trên đảo Đá Tây. Cứ mỗi lần bão tan, chẳng đợi hô hào, bộ đội và nhân dân lại í ới gọi nhau, chung tay dựng lại từng nhánh cây gãy, dọn dẹp vườn tược.
Có lần, đứng vớt vát luống rau xanh mướt vừa bị bão làm cho xơ xác, chị Hiền quệt vội giọt mồ hôi, bộc bạch với tôi bằng chất giọng mặn mòi vị biển: "Ở ngoài đảo, để có được màu xanh như hôm nay là sự chung sức, đồng lòng của cả quân và dân. Các chú bộ đội không chỉ lo trồng cây trong khuôn viên đơn vị mà còn sang tận nhà hướng dẫn, hỗ trợ bà con cải tạo đất. Cây nào héo, cành nào gãy, mọi người xúm lại cứu. Chính tình đoàn kết, sự sẻ chia ấy làm bà con vững dạ, quyết tâm bám đảo để xây dựng một Đặc khu Trường Sa ngày một xanh tươi". Lắng nghe những lời mộc mạc ấy, tôi thấy ấm lòng vô cùng. Tình quân dân ở nơi sóng gió này không phải là những lời nói suông, mà nó bám rễ sâu vào từng gốc cây được vun vén, từng mầm xanh được cứu sống.
Và để màu xanh ấy trường tồn, những thế hệ đi trước luôn chú trọng truyền lại ngọn lửa ý chí cho các chiến sĩ trẻ. Đằng sau những tán lá sum suê hôm nay là mồ hôi của bao lớp thanh niên mười tám, đôi mươi, gác lại phố thị ồn ào để ra với Trường Sa.
Chuyến công tác đến đảo Đá Tây mới đây, nhìn những hàng cây vươn mình kiên cường, tôi bắt gặp bóng dáng binh nhất Nguyễn Văn Công đang mải mê vun vồng cho gốc bàng vuông non. Nước da sạm đen vì nắng gió, nở nụ cười hiền lành, cậu lính trẻ tâm sự: "Lúc mới ra đảo, thấy cây cối còi cọc, khô héo vì gió mạnh và hơi muối biển, em cũng nản lắm thủ trưởng ạ. Nhưng được chỉ huy hướng dẫn, anh em đồng đội người tưới nước, người vun gốc, người che chắn cây non, anh em dần tìm ra cách chăm sóc phù hợp. Nhìn mầm cây ngày một bén rễ đâm chồi, trong lòng vui và tự hào vô cùng. Đó là động lực để tụi em nỗ lực góp sức xây dựng đảo".
Câu nói chân chất của cậu chiến sĩ trẻ làm tôi nhận ra một giá trị to lớn. Việc tăng gia, trồng cây không đơn thuần là cải thiện cảnh quan hay môi trường sống. Cao hơn cả, nó rèn luyện cho người chiến sĩ bản lĩnh thép. Giữ được một mầm xanh sống sót trước bão tố cũng giống như rèn giũa ý chí kiên trung, không bao giờ lùi bước trước những thử thách khắc nghiệt nhất của thiên nhiên.
J
Bây giờ, nếu có dịp đứng trên boong tàu nhìn về phía các điểm đảo, bạn sẽ thấy màu xanh đã hiện hữu, vươn cao. Đó là màu xanh của bàng vuông, của mù u, phong ba đang dang tay che chở cho những mái ngói đỏ tươi và nếp nhà của lính. Mỗi mầm cây vươn lên giữa đại dương là một minh chứng không thể chối cãi cho sức sống mãnh liệt của quần đảo tiền tiêu.
Xanh hóa Trường Sa không dừng lại ở việc gieo xuống một hạt giống hay đắp một vốc đất. Đó thực sự là hành trình gieo niềm tin, bồi đắp ý chí bám biển, bám đảo và hun đúc tinh thần đại đoàn kết quân dân. Để rồi từ những giọt mồ hôi thầm lặng ấy, mầm xanh sẽ nối tiếp mầm xanh, cắm rễ sâu vào lòng đảo, cùng quân và dân Đặc khu Trường Sa hiên ngang bảo vệ vững chắc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
