Quá trình hoạt động cách mạng của bà Võ Thị Thắng
Bà Võ Thị Thắng sinh ra tại xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An (cũ). Bà tham gia hoạt động từ năm 11 tuổi với nhiệm vụ đưa thư liên lạc cho cách mạng. 16 tuổi, bà tham gia Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Ở tuổi 17, bà được tổ chức gửi đến Sài Gòn để tham gia hoạt động bí mật trong Phong trào Thanh niên – Sinh viên – Học sinh. Sau đó, bà chuyển sang tham gia Phong trào Công nhân và sau đó gia nhập lực lượng vũ trang trong lòng đô thị.
Trong một lần ám sát hụt một tên mật thám, bà bị bắt. Giặc khiếp sợ trước khí chất gan dạ của người con gái tuổi 20 nên tức tối hằn giọng buộc tội bà: "... Võ Thị Thắng, cựu nữ sinh Gia Long, có thể nói là duyên dáng - với gương mặt thùy mị dịu dàng, nhưng không ngờ hành động của cô ta lại hoàn toàn trái ngược với gương mặt đó, nhất là thái độ vô lễ của cô ta khi đứng trước tòa án... Đề nghị chiếu theo luật 10/59 tòa cho xử mức án tối đa...".
Võ Thị Thắng đã bị buộc các tội "phản nghịch", "phá rối trị an" và "cố sát” nhưng “do thái độ quá ngoan cố” nên bị tòa tuyên án 20 năm khổ sai. Đáp lại lời hả hê tự đắc của thành viên Hội đồng xét xử: "Vậy là cuộc đời cô nữ sinh kể từ đây chôn vùi trong khám tối", bà Thắng đanh thép vặn lại: "Liệu chính quyền các ông có tồn tại đến 20 năm để cầm tù tôi không?".
Và nụ cười rực rỡ, hiên ngang của cô nữ sinh trẻ tuổi đã được một phóng viên người Nhật kịp ghi lại. Bức ảnh “Nụ cười chiến thắng” với câu nói ngắn gọn, đanh thép của cô gái miền Nam, nữ sinh trường Gia Long Võ Thị Thắng đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng của văn nghệ sĩ trong nước và ngoài nước lúc bấy giờ. Nụ cười đẹp đó đã theo bài thơ của nhà thơ Trần Quang Long đi vào lịch sử:
..."Chị là con người mang tên Chiến Thắng
Đã sinh ra và lớn lên từ mùa thu cách mạng
Hai mươi ba năm rực rỡ chiến công
Đã nở nụ cười tươi như một đóa hồng"...
"Nụ cười chiến thắng" đã được nhiều trường học, được đưa vào sách giáo khoa, vào chương trình giáo dục cho học sinh như một biểu tượng của cuộc đấu tranh của Nhân dân Việt Nam chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ.
Các nhà lao Thủ Đức, Chí Hòa, Tân Hiệp, Hố Nai, Côn Đảo không giam cầm được khí tiết cách mạng của người con gái trẻ trong suốt 6 năm. Cuối cùng, bà cùng nhiều chiến sĩ cách mạng khác đã được trao trả cho Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại sân bay Lộc Ninh theo Hiệp định Paris ngày 7/3/1974.
Khi trở thành một cán bộ lãnh đạo
Từ khi tham gia cách mạng đến khi trở thành một cán bộ lãnh đạo, Đồng chí đã nếm trải nhiều thử thách cam go, tưởng chừng không vượt qua nổi, không chỉ trụ vững qua thử lửa trong kháng chiến mà còn vững vàng trong cơ chế thị trường.
Đồng chí luôn tâm niệm và làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn chấp hành đầy đủ mọi chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lắng nghe cơ sở, gắn bó chặt chẽ với tập thể, với nhân dân trong mọi công việc, trong hoạt động đoàn thể, trong quản lý Nhà nước, trong công tác đảng, công tác ngoại giao Nhân dân và khi làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội, nhiệm vụ Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Đồng chí luôn luôn là một cán bộ trung kiên, bộc trực, mạnh dạn, thẳng thắn trong đấu tranh, có chính kiến rõ ràng, dám quyết định và chịu trách nhiệm về công việc do mình phụ trách.
Võ Thị Thắng, người con gái đất Long An với “Nụ cười chiến thắng” “Nụ cười Võ Thị Thắng” đã trở thành một trong những biểu tượng cao đẹp cho thế hệ anh hùng trong cuộc kháng chiến giành Độc lập – Tự do – Thống nhất đất nước; dáng đứng, nụ cười và câu nói của Võ Thị Thắng một thời đã là nguồn cảm hứng cho bao tác phẩm thơ ca…góp phần động viên thúc giục bao người vượt qua gian khó tiến lên phía trước; bức ảnh cũng đã vượt qua biên giới quốc gia làm rung động bao tấm lòng của bạn bè quốc tế.
Sau ngày hòa bình lập lại, đất nước thống nhất (30/4/1975), Đồng chí về công tác ở Thành đoàn, Hội Liên hiệp phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó được giao nhiệm vụ Phó Chủ tịch thường trực Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII và khóa IX; Đại biểu Quốc hội các khóa IX, X và XI, nhận nhiệm vụ Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam – Cu Ba đến khi nghỉ hưu.
Với ngành du lịch
Khi nhận nhiệm vụ đứng đầu ngành Du lịch – một ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, mang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, bà Võ Thị Thắng đã lãnh đạo, điều hành, chỉ đạo hoạt động và chăm lo xây dựng nội bộ; hoàn thành xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển Ngành, góp phần xây dựng ban hành Luật Du lịch đã tạo ra hành lang pháp lý quan trọng cho sự phát triển của Ngành.
Đồng chí đã cùng tập thể vượt qua khó khăn để giữ vững và đưa ngành Du lịch hội nhập sâu và toàn điện với du lịch khu vực và quốc tế, phấn đấu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.
Vào lúc 8h15 phút sáng 22/8/2014, bà Võ Thị Thắng, người con gái trong bức ảnh “Nụ cười chiến thắng” nổi tiếng, sau một thời gian lâm bệnh nặng đã qua đời, hưởng thọ 69 tuổi.
Tang lễ được cử hành tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng phía Nam (số 5 Phạm Ngũ Lão, phường 3, quận Gò Vấp, TP HCM). Lễ viếng bắt đầu vào lúc 8h30 ngày 23/8. Sau đó, đưa đi an táng tại quê nhà Long An vào sáng thứ hai 25/8.
Trong điếu văn chia tay bà, có đoạn: Tại khoảnh khắc tĩnh lặng chia tay, chúng ta mãi không quên dáng đứng, nụ cười và câu nói của Đồng chí trước Tòa án của kẻ thù cách đây 46 năm về trước, do phóng viên người Nhật ghi lại ngay sau khi nghe Tòa án tuyên đọc bản án 20 năm tù khổ sai: “Liệu chính quyền của các ông còn tồn tại được bao lâu mà kết án tôi đến 20 năm tù?”. Câu hỏi như lời tiên đoán sụp đổ của một chế độ bạo tàn (chỉ sau 6 năm, 8 tháng, 27 ngày = 3/8/1968 – 30/4/1975).
