Từ công việc thực tế đến phương án biên chế
Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đang đặt ra yêu cầu xác định lại nhu cầu nhân lực trong toàn hệ thống chính trị. Nhiệm vụ này không chỉ nhằm hoàn thiện danh mục vị trí việc làm mà còn giúp thành phố có cơ sở phân bổ nhân lực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.
Theo dự thảo Đề án do Ban Tổ chức Thành ủy tham mưu xây dựng, việc rà soát được thực hiện trên cơ sở Kết luận số 107-KL/TW của Bộ Chính trị và Hướng dẫn số 07-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương.
Phạm vi thực hiện bao gồm các cơ quan cấp thành phố và cấp xã thuộc khối Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Các đơn vị phải làm rõ nhiệm vụ được giao, sản phẩm cần hoàn thành, khối lượng công việc, thời gian thực hiện và yêu cầu về năng lực đối với từng vị trí. Từ kết quả đó, thành phố xác định số lượng nhân lực cần thiết, đối chiếu với đội ngũ hiện có và biên chế được giao để xây dựng phương án cho từng năm trong giai đoạn 2027-2031.
Điểm đáng chú ý là việc tính toán nhu cầu nhân lực không áp dụng một phương pháp duy nhất. Với những công việc có định mức và cơ cấu chức danh rõ ràng, nhu cầu được xác định theo chức danh, định mức. Đối với nhiệm vụ có thể đo lường, các đơn vị căn cứ khối lượng và thời gian lao động. Những công việc khó chuẩn hóa sẽ được thẩm định dựa trên sản phẩm, tiến độ, trách nhiệm và yêu cầu chuyên môn.
Quy trình rà soát gồm 8 bước, sử dụng 9 biểu mẫu theo hướng dẫn của Trung ương. Trong đó, các cơ quan phải đánh giá cả tác động của chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, cơ chế tự chủ, đặt hàng, thuê dịch vụ và xã hội hóa đến nhu cầu nhân lực. Việc này nhằm tránh tình trạng xác định biên chế theo cách làm cũ, chưa tính đến những thay đổi trong phương thức thực hiện nhiệm vụ hoặc những công việc có thể được thay thế bằng công nghệ.
126 xã, phường được rà soát để xác định thừa, thiếu nhân lực
Cùng với xây dựng phương án biên chế, Hà Nội đã rà soát đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại 126 xã, phường để nhận diện tình trạng thừa, thiếu nhân lực sau sắp xếp.
Thành phố hiện đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, với khoảng 946 nhiệm vụ quản lý nhà nước được phân cấp cho cấp xã. Một số xã, phường còn tiếp nhận thêm nhiệm vụ do thành phố ủy quyền, khiến yêu cầu về nhân lực và năng lực thực hiện công việc có sự thay đổi.
Theo Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong, rà soát vị trí việc làm không phải hoạt động thống kê đơn thuần hay điều chỉnh số lượng biên chế hiện có, mà là đổi mới tư duy tổ chức bộ máy và sử dụng đội ngũ.
Thay vì lấy tổ chức, con người và chỉ tiêu biên chế làm điểm xuất phát, các cơ quan cần xác định rõ nhiệm vụ, vị trí việc làm, khối lượng công việc và sản phẩm đầu ra. Đây là cơ sở để bố trí nhân lực đúng yêu cầu, phân định trách nhiệm, hạn chế trùng lặp và giao thoa giữa các bộ phận.
Quá trình rà soát cũng giúp nhận diện những nhiệm vụ cần đơn giản hóa, tự động hóa hoặc chuyển sang thực hiện trên môi trường số. Những phần việc có thể giao tự chủ, đặt hàng, thuê dịch vụ hoặc xã hội hóa cần được xem xét để giảm áp lực lên bộ máy hành chính.
Để bảo đảm chất lượng, Hà Nội lựa chọn phương án triển khai theo từng bước, không yêu cầu kê khai đồng loạt một cách hình thức. Thành phố phân loại 126 xã, phường thành 4 nhóm theo đặc điểm địa bàn, gồm đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng, miền núi và điều kiện đặc thù.
Các đơn vị đại diện từng nhóm sẽ được lựa chọn để thực hiện thử nghiệm, kiểm tra và đối chiếu phương pháp trước khi nhân rộng. Cách làm này nhằm phát hiện những bất cập trong quá trình xác định khối lượng công việc và nhu cầu nhân lực, từ đó điều chỉnh trước khi triển khai trên diện rộng.
Đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, dữ liệu
Việc xác định nhu cầu nhân lực được Hà Nội triển khai đồng thời với đổi mới phương thức đánh giá cán bộ. Thành phố hướng tới sử dụng kết quả thực hiện nhiệm vụ làm căn cứ đánh giá, thay cho cách nhận xét chủ yếu dựa trên định tính.
Theo Phó Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Lê Trung Kiên, đổi mới công tác đánh giá cán bộ được thực hiện theo hướng chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại, lấy mục tiêu, kết quả, sản phẩm và dữ liệu làm cơ sở.
Từ đầu năm 2026, Ban Tổ chức Thành ủy đã tham mưu triển khai đánh giá cán bộ, công chức, viên chức, người lao động theo các tiêu chí về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và trách nhiệm cá nhân.
Ban Thường vụ Thành ủy ban hành các quy định đổi mới công tác đánh giá, đồng thời triển khai phương pháp OKR/KPI trên nền tảng HanoiWork. Nhiệm vụ được xác lập mục tiêu cụ thể, theo dõi quá trình thực hiện và đánh giá bằng sản phẩm đầu ra.
Phương châm “6 rõ”, “1 xuyên suốt” được áp dụng nhằm làm rõ trách nhiệm trong giao việc, tổ chức thực hiện và kiểm tra kết quả. Các minh chứng được cập nhật, kiểm chứng trên nền tảng số, góp phần hạn chế tình trạng đánh giá chung chung hoặc thiếu căn cứ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, 183/183 cơ quan, đơn vị đã thiết lập danh mục nhiệm vụ, sản phẩm dùng chung, với 877.672 nhiệm vụ được tạo lập, trong đó có 13.393 nhiệm vụ chiến lược.
Tháng 8-2026, thành phố đánh giá 42.359 cán bộ theo KPI/OKR, bao gồm 414 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý. Trong 9 tháng, 17/17 sở, ngành tham gia mở dữ liệu với 93/93 bộ dữ liệu. Nền tảng iHanoi có hơn 6,2 triệu tài khoản định danh.
Tránh chạy theo số lượng, bảo đảm kết quả có thể kiểm chứng
Theo ông Nguyễn Văn Phong, việc rà soát vị trí việc làm cần được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đòi hỏi các cơ quan chủ động bố trí thời gian, nhân lực và tổ chức thực hiện nghiêm túc.
Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, theo dõi và đôn đốc. Kết quả triển khai không chỉ phục vụ xây dựng phương án biên chế mà còn là căn cứ đánh giá trách nhiệm, nhận thức và năng lực tổ chức thực hiện của từng đơn vị.
Thành phố yêu cầu không làm khép kín, không hợp thức hóa biên chế hiện có. Các kết quả rà soát phải được thẩm định về tính chính xác, đầy đủ và tuân thủ nguyên tắc, bảo đảm số liệu phản ánh đúng nhu cầu thực tế.
Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, Hà Nội cần cơ sở khoa học để tổ chức lại công việc và sử dụng đội ngũ. Vì vậy, chất lượng số liệu và khả năng kiểm chứng được đặt lên hàng đầu.
Kết quả rà soát vị trí việc làm sẽ phục vụ nhiều nhiệm vụ liên quan đến công tác cán bộ, từ bố trí, sử dụng, đào tạo, đánh giá đến xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027-2031.
Với việc gắn đánh giá cán bộ với kết quả thực hiện nhiệm vụ, đồng thời xác định nhu cầu nhân lực từ công việc thực tế, Hà Nội hướng tới tổ chức bộ máy theo hướng rõ chức năng, rõ trách nhiệm và sử dụng nhân lực phù hợp hơn. Đây là cơ sở để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị thành phố trong giai đoạn tới.
