Theo định hướng của ngành giáo dục, chương trình giáo dục phổ thông sẽ được rà soát, điều chỉnh trong năm 2026; việc hoàn thiện bộ sách giáo khoa dùng chung dự kiến thực hiện trong năm 2027 để kịp đưa vào sử dụng từ năm học 2028-2029. Lộ trình này được đẩy sớm hơn một năm so với kế hoạch trước đó.
Việc triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất không chỉ nhằm giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh mà còn góp phần tạo sự đồng bộ trong tổ chức dạy và học. Khi học sinh ở các địa phương cùng tiếp cận một hệ thống tài liệu chung, việc chuyển trường, tổ chức kiểm tra, đánh giá và xây dựng học liệu hỗ trợ cũng có điều kiện thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, để chủ trương đi vào thực tế, quá trình biên soạn, thẩm định và lựa chọn nội dung sách cần được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm chất lượng chuyên môn, tính khoa học và phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực học sinh. Việc chuẩn bị sách giáo khoa cũng cần gắn với điều kiện triển khai tại các địa phương, tránh tạo thêm áp lực cho nhà trường và giáo viên.
Bảo đảm đội ngũ và điều kiện dạy học
Cùng với đổi mới chương trình và sách giáo khoa, tình trạng thiếu giáo viên, cơ sở vật chất chưa đồng đều giữa các địa phương tiếp tục là những vấn đề cần được giải quyết. Đây là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Ngành giáo dục đang triển khai các giải pháp rà soát, sắp xếp và bổ sung đội ngũ nhà giáo; đồng thời tăng cường quản lý dữ liệu nhân sự để phục vụ công tác tuyển dụng, điều động và bố trí giáo viên phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc đưa cán bộ quản lý giáo dục trở lại tham gia giảng dạy cũng được đặt ra trong quá trình sắp xếp tổ chức và sử dụng nhân lực.
Bên cạnh đó, hệ thống trường học, đặc biệt là các cơ sở giáo dục ở vùng khó khăn, cần tiếp tục được đầu tư để bảo đảm điều kiện học tập và sinh hoạt cho học sinh. Mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp tại các địa bàn còn nhiều trở ngại về giao thông, dân cư được kỳ vọng góp phần mở rộng cơ hội đến trường, hạn chế tình trạng học sinh phải bỏ học vì khoảng cách địa lý.
Chú trọng an toàn trường học và chất lượng giáo dục
Một nhiệm vụ khác được ngành giáo dục quan tâm là bảo đảm môi trường học đường an toàn, lành mạnh. Các vấn đề như bạo lực học đường, mất an toàn trong tổ chức bữa ăn bán trú, nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng đòi hỏi nhà trường, gia đình và cơ quan quản lý phối hợp chặt chẽ hơn.
Công tác kiểm tra, giám sát cần được tăng cường, nhất là đối với việc tổ chức ăn bán trú, quản lý học sinh và thực hiện các quy định về phòng, chống bạo lực học đường. Cùng với đó, học sinh cần được trang bị kỹ năng tự bảo vệ, ứng xử phù hợp và sử dụng môi trường số an toàn.
Trong công tác thi cử, tuyển sinh và đánh giá chất lượng giáo dục, yêu cầu đặt ra là bảo đảm khách quan, minh bạch, giảm áp lực không cần thiết cho học sinh, đồng thời phản ánh đúng năng lực người học. Các chính sách hỗ trợ, học bổng cũng cần được triển khai đúng đối tượng, tạo điều kiện để học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục theo đuổi việc học.
Những điều chỉnh về sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và môi trường học đường cho thấy yêu cầu đổi mới giáo dục không thể chỉ tập trung vào chương trình hay tài liệu giảng dạy. Chất lượng giáo dục còn phụ thuộc vào năng lực của đội ngũ nhà giáo, điều kiện học tập và khả năng tiếp cận cơ hội giáo dục của mỗi học sinh.
Nếu được chuẩn bị đồng bộ, việc đưa sách giáo khoa miễn phí vào sử dụng từ năm học 2028-2029 sẽ góp phần giảm chi phí cho gia đình, đồng thời tạo thêm điều kiện để thực hiện mục tiêu giáo dục công bằng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
