Ngày 8/10, Rating and Investment Information (R&I), tổ chức xếp hạng tín nhiệm của Nhật Bản, công bố nâng mức tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam lên BBB-, từ mức BB+ trước đó. Triển vọng tín nhiệm được chuyển từ Tích cực sang Ổn định. Với quyết định này, Việt Nam chính thức bước vào nhóm xếp hạng đầu tư theo hệ thống đánh giá của R&I.
BBB- là bậc thấp nhất trong nhóm đầu tư, nhưng việc vượt qua ngưỡng này có ý nghĩa đáng kể đối với hồ sơ tín nhiệm quốc gia. Trên thị trường vốn, xếp hạng tín nhiệm là một trong những căn cứ để nhà đầu tư đánh giá khả năng trả nợ và mức độ rủi ro khi cung cấp vốn. Khi mức đánh giá được cải thiện, một quốc gia có thêm cơ hội tiếp cận nhóm nhà đầu tư có yêu cầu tín nhiệm chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, việc nâng hạng không đồng nghĩa chi phí vay vốn sẽ tự động giảm hoặc dòng tiền đầu tư lập tức tăng lên, bởi quyết định của nhà đầu tư còn phụ thuộc vào lãi suất, điều kiện thị trường và mức độ rủi ro cụ thể.
Đằng sau bước tiến này là đánh giá tích cực của R&I về triển vọng tăng trưởng và khả năng điều hành kinh tế của Việt Nam. Theo tổ chức này, động lực phát triển trong thời gian tới sẽ đến từ đầu tư công, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và quá trình chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng chú trọng năng suất, đổi mới sáng tạo. Những yếu tố này được kỳ vọng giúp nền kinh tế duy trì đà phát triển, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng trước biến động bên ngoài.
R&I cũng ghi nhận các nỗ lực cải cách đang được triển khai, từ tinh gọn bộ máy nhà nước đến thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, hoàn thiện thể chế và phát triển thị trường vốn. Nếu được thực hiện hiệu quả, các thay đổi này có thể cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng dài hạn.
Một yếu tố khác hỗ trợ hồ sơ tín nhiệm của Việt Nam là dư địa tài khóa. R&I đánh giá tỷ lệ nợ công trên GDP vẫn tương đối thấp, cho phép Chính phủ có thêm không gian để bố trí nguồn lực cho phát triển. Dù thâm hụt ngân sách và nợ công có thể tăng khi đầu tư được đẩy mạnh, tổ chức này chưa xem đây là mối đe dọa lớn đối với tính bền vững của nợ. Khả năng kiểm soát chi thường xuyên cùng kỳ vọng đầu tư công thúc đẩy hoạt động kinh tế là những yếu tố được tính đến trong đánh giá.
Ở khu vực đối ngoại, cán cân vãng lai duy trì thặng dư, vốn FDI tiếp tục được hỗ trợ và nợ nước ngoài ở mức tương đối thấp góp phần tăng sức chống chịu của nền kinh tế. Đây là những điều kiện quan trọng trong bối cảnh các biến động về thương mại, lãi suất và dòng vốn quốc tế có thể tạo sức ép lên các nền kinh tế có độ mở lớn.
Dù vậy, triển vọng tích cực không đồng nghĩa Việt Nam đã loại bỏ được những điểm yếu trong hệ thống tài chính. R&I lưu ý tốc độ tăng trưởng tín dụng, thanh khoản ngân hàng, mức độ tập trung cho vay vào bất động sản, khả năng bảo đảm nguồn vốn và quy mô dự trữ ngoại hối. Đây là những vấn đề có thể ảnh hưởng đến mức độ ổn định tài chính cũng như khả năng ứng phó khi điều kiện kinh tế quốc tế thay đổi bất lợi.
Thông tin từ Bộ Tài chính cho biết, trong đợt đánh giá vào tháng 4 và tháng 5/2026, cơ quan này đã phối hợp với các bộ, ngành làm việc trực tiếp với R&I, cung cấp dữ liệu về kinh tế vĩ mô, tài khóa, nợ công và kết quả cải cách. Quá trình này cũng kế thừa kinh nghiệm làm việc với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế khác như Moody’s, Fitch và S&P.
Sau khi đạt được kết quả mới, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là duy trì mức xếp hạng mà còn tiếp tục cải thiện chất lượng tăng trưởng, củng cố an toàn hệ thống ngân hàng và bảo đảm kỷ luật tài khóa. Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục cung cấp thông tin cập nhật cho các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, phục vụ quá trình đánh giá năng lực tài chính và triển vọng kinh tế Việt Nam.
Việc gia nhập nhóm đầu tư của R&I vì vậy vừa ghi nhận những tiến bộ đã đạt được, vừa đặt ra yêu cầu duy trì ổn định vĩ mô và thực hiện cải cách thực chất. Khả năng chuyển lợi thế về tín nhiệm thành nguồn vốn dài hạn phục vụ sản xuất, kinh doanh và hạ tầng sẽ phụ thuộc vào hiệu quả sử dụng vốn cũng như mức độ nhất quán trong điều hành kinh tế thời gian tới.
