Theo thông tin được công bố, tình trạng thiếu sách hiện nay mang tính cục bộ, không phải thiếu nguồn cung trên toàn thị trường. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết tổng sản lượng sách giáo khoa đã cung ứng tại TP Hồ Chí Minh đến cuối tháng 8 đạt hơn kế hoạch dự kiến ban đầu.
Tuy nhiên, việc phân phối đến từng khu vực và nhu cầu mua bổ sung sau khai giảng vẫn phát sinh, nhất là với những học sinh còn thiếu một số đầu sách hoặc sách bài tập. Điều này khiến nhu cầu mua lẻ tiếp tục tăng trong những ngày đầu năm học.
Một nguyên nhân được đơn vị xuất bản và ngành giáo dục đề cập là sự gián đoạn tạm thời trong kênh đăng ký mua sách truyền thống tại nhà trường. Quá trình triển khai các chính sách mới về sách giáo khoa cũng làm thay đổi phương thức đăng ký và cung ứng, dẫn đến một số nơi chưa kịp điều chỉnh theo nhu cầu thực tế.
Sau khi rà soát tình hình, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh đề nghị Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tập trung điều phối và bổ sung kịp thời những đầu sách còn thiếu tại từng địa bàn. Thành phố cũng yêu cầu tăng cường các kênh cung ứng trực tiếp, phối hợp với cơ sở giáo dục và hệ thống phát hành để đáp ứng cả nhu cầu mua của phụ huynh, học sinh và nhu cầu thực hiện chính sách sách giáo khoa tại trường.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết đang tăng cường đưa sách đến các đại lý, cửa hàng và điểm bán trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, đồng thời phối hợp với các Sở Giáo dục và Đào tạo để xử lý những khu vực còn thiếu. Đơn vị này khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn được bảo đảm và cam kết cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho học sinh trong năm học 2026–2027.
Đối với học sinh, việc có đủ sách ngay từ đầu năm học có ý nghĩa trực tiếp đến quá trình tiếp nhận chương trình và tổ chức học tập trên lớp. Khi học liệu chưa đầy đủ, việc học tập và chuẩn bị bài của các em có thể bị ảnh hưởng, nhất là với những môn đã bắt đầu triển khai nội dung mới.
Bên cạnh việc bổ sung nguồn cung, TP Hồ Chí Minh cũng đang triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa theo hình thức mượn - trả. Việc tổ chức mượn sách tại trường được kỳ vọng giảm chi phí cho gia đình, đồng thời tăng khả năng tiếp cận học liệu của học sinh.
Cách làm này cũng đặt ra yêu cầu các trường phải nắm chắc số lượng học sinh, rà soát nhu cầu sử dụng, quản lý và bảo quản sách để có thể phân bổ đúng đối tượng. Những đầu sách còn khả năng tái sử dụng cần được thu hồi sau năm học, qua đó giảm lãng phí và tạo nguồn sách cho các khóa học sinh tiếp theo.
Từ góc độ quản lý, việc dự báo nhu cầu có vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn sách. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đề nghị các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch dự báo nhu cầu sử dụng sách giáo khoa cho năm học tiếp theo, làm cơ sở cho việc lập dự toán và đặt hàng sớm.
Theo hướng này, việc cung ứng sách giáo khoa cần được chuẩn bị từ trước năm học, thay vì chỉ xử lý nhu cầu phát sinh khi học sinh đã vào học. Dự báo sát số lượng học sinh, từng cấp học và từng đầu sách sẽ giúp hạn chế tình trạng thiếu cục bộ, đồng thời tránh phát sinh lượng sách dư thừa.
Trong bối cảnh chương trình giáo dục tiếp tục được triển khai và phương thức cung ứng sách có những thay đổi, việc bảo đảm sách giáo khoa không chỉ là câu chuyện của đơn vị xuất bản. Đây là yêu cầu phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, đơn vị phát hành và chính gia đình học sinh.
Việc nhanh chóng bổ sung những đầu sách còn thiếu sau khai giảng sẽ giúp ổn định hoạt động dạy và học trong những tuần đầu năm học. Về lâu dài, xây dựng hệ thống dự báo, đặt hàng và phân phối chủ động hơn sẽ góp phần bảo đảm học sinh được tiếp cận đầy đủ học liệu, đồng thời thực hiện hiệu quả hơn mục tiêu giảm chi phí sách giáo khoa cho gia đình.
