Bài toán trường lớp được đặt lên trước
Với quy mô gần 3.440 cơ sở giáo dục từ mầm non đến THPT, trong đó hơn 2.110 trường công lập, nhu cầu phòng học của TP.HCM tiếp tục rất lớn. Thành phố đang triển khai chiến dịch “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học” phục vụ năm học 2026-2027 và 2027-2028.
Trước thềm năm học mới, nguồn lực cũng được ưu tiên cho những hạng mục trực tiếp phục vụ học sinh như phòng học, nhà vệ sinh, hệ thống công nghệ thông tin và thiết bị dạy học. Đến giữa tháng 7, 69 tỷ đồng đã được phân bổ cho 109 hạng mục; phần kinh phí còn lại được yêu cầu hoàn tất phân bổ trước ngày 30/7.
UBND TP.HCM yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát mạng lưới trường công lập, nhưng việc sắp xếp phải tính đến khoảng cách đi học và chi phí của gia đình. Thành phố không đặt mục tiêu sắp xếp cơ học mà yêu cầu đánh giá tác động trước khi thực hiện.
Cùng với cơ sở vật chất, các trường phải chuẩn bị đủ giáo viên, sách giáo khoa và thiết bị tối thiểu. Mục tiêu là không để học sinh phải nghỉ học vì thiếu điều kiện học tập hoặc hoàn cảnh kinh tế.
Học sinh lớp 1, 6, 10 sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí
Một chính sách đáng chú ý được TP.HCM triển khai ngay từ năm học này là chương trình miễn phí cho mượn sách giáo khoa.
Chính sách được thực hiện trước ở lớp 1, lớp 6 và lớp 10, sau đó mở rộng dần để đến năm 2029 áp dụng cho toàn bộ các khối lớp. Riêng học sinh có hoàn cảnh khó khăn, người dân tộc thiểu số và trẻ em khuyết tật, thành phố dự kiến dành 150 tỷ đồng mỗi năm để cấp sách giáo khoa miễn phí.
Như vậy, cùng với việc tăng số phòng học, TP.HCM đang triển khai đồng thời các giải pháp nhằm giảm một phần chi phí học tập cho gia đình.
AI, vi mạch bán dẫn sẽ được đưa sâu hơn vào trường học
Một hướng đi khác được thành phố nhấn mạnh là thay đổi cách dạy và học trong môi trường số. Các trường được yêu cầu tăng cường STEM, STEAM, nội dung về trí tuệ nhân tạo và vi mạch bán dẫn trong dạy học tích hợp, bắt đầu từ cấp THCS. AI cũng được định hướng sử dụng trong quản trị trường học, tổ chức dạy học, kiểm tra và đánh giá.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI được đặt kèm yêu cầu kiểm soát. Nhà trường phải chú ý đến tính an toàn, bảo mật và hiệu quả thực tế, tránh biến công nghệ thành công cụ chạy theo phong trào.
Song song với công nghệ, TP.HCM tiếp tục triển khai đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Lộ trình sẽ được xây dựng theo từng cấp học, thay vì áp dụng một cách đồng loạt.
Dạy thêm, học thêm tiếp tục nằm trong nhóm cần kiểm soát
Một trong những yêu cầu đáng chú ý khác là quản lý các khoản thu và hoạt động dạy thêm, học thêm. UBND TP.HCM yêu cầu các cơ sở giáo dục công khai, minh bạch các khoản thu; kiểm soát hoạt động liên kết giáo dục và dạy thêm, học thêm theo đúng quy định. Đây cũng là một phần trong yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục công bằng, an toàn và giảm áp lực cho học sinh.
Công tác kiểm tra, đánh giá và tuyển sinh cũng được định hướng đổi mới theo hướng khách quan, minh bạch, giảm áp lực. Thành phố sẽ chuẩn bị phương án tuyển sinh lớp 10 năm học 2027-2028 và các điều kiện cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027.
Sắp xếp trường học phải đi cùng bảo đảm quyền lợi học sinh
Năm học 2026-2027 cũng là giai đoạn TP.HCM tiếp tục hoàn thiện việc tổ chức mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Thành phố yêu cầu quá trình này phải gắn với điều kiện thực tế của từng khu vực và không tạo thêm rào cản cho người học.
Với một hệ thống giáo dục có quy mô khoảng 2,5 triệu học sinh, bài toán của TP.HCM không chỉ là có thêm trường hay phòng học mà còn phải bảo đảm đội ngũ giáo viên, chất lượng dạy học và khả năng tiếp cận giáo dục giữa các nhóm học sinh.
UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục chuyển các nhiệm vụ thành kế hoạch cụ thể, tăng cường kiểm tra và chủ động xử lý những vấn đề phát sinh trong năm học mới.
