Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa đăng tải dự thảo để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Học bạ số trở thành hồ sơ đánh giá chính
Một trong những điểm mới của dự thảo là thống nhất sử dụng học bạ số trong ghi nhận, cập nhật và quản lý kết quả đánh giá học sinh.
Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá học sinh trong từng năm học gồm học bạ số và bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Hiệu trưởng có trách nhiệm chỉ đạo nghiệm thu, bàn giao kết quả giáo dục, hồ sơ đánh giá và dữ liệu học bạ số, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác và thống nhất với dữ liệu quản lý của nhà trường.
Đối với THCS và THPT, dự thảo bổ sung quy định làm rõ việc sử dụng học bạ số. Các yêu cầu như ghi bằng bút, sửa chữa bằng mực đỏ, ký và đóng dấu trực tiếp chỉ còn áp dụng đối với học bạ giấy trong thời gian chuyển tiếp.
Việc cập nhật, chỉnh sửa, ký số, phát hành, lưu trữ và khai thác học bạ số sẽ thực hiện theo quy định của Bộ GDĐT.
Việc chuyển sang học bạ số không chỉ thay đổi cách lưu trữ hồ sơ mà còn tạo điều kiện để dữ liệu đánh giá được cập nhật và kế thừa trong quá trình học sinh chuyển lớp, chuyển cấp hoặc chuyển trường.
Có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính
Đáng chú ý, dự thảo lần đầu đề xuất cho phép nhà trường tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ bằng bài kiểm tra trên máy tính.
Hình thức này chỉ được áp dụng khi nhà trường đáp ứng các yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra, đánh giá và nhân lực vận hành theo hướng dẫn của Bộ GDĐT.
Nhà trường phải thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về hình thức kiểm tra cũng như các yêu cầu kỹ thuật. Kết quả bài kiểm tra trên máy tính có giá trị tương đương bài làm trên giấy.
Để hạn chế ảnh hưởng khi xảy ra sự cố kỹ thuật, nhà trường phải chuẩn bị phương án dự phòng. Trường hợp cần thiết có thể tổ chức kiểm tra lại hoặc chuyển sang hình thức trên giấy trong vòng 7 ngày làm việc.
Dự thảo cũng yêu cầu có phương án phù hợp để học sinh khuyết tật có thể tiếp cận hình thức kiểm tra trên máy tính hoặc được chuyển sang hình thức kiểm tra phù hợp.
Đánh giá học sinh khuyết tật theo sự tiến bộ
Một nội dung đáng chú ý khác là các quy định cụ thể hơn về đánh giá học sinh khuyết tật ở cả tiểu học và trung học.
Theo dự thảo, việc đánh giá căn cứ vào kế hoạch giáo dục cá nhân và sự tiến bộ của chính học sinh, không so sánh với học sinh khác. Nội dung đánh giá có thể bao gồm kết quả rèn luyện, học tập và các nội dung giáo dục kỹ năng đặc thù nếu có.
Hình thức kiểm tra cũng được điều chỉnh tùy theo dạng tật và mức độ khuyết tật. Học sinh khiếm thị có thể được chuyển đổi đề và bài làm sang chữ nổi Braille hoặc sử dụng phần mềm đọc màn hình. Với học sinh khuyết tật nghe, nói, hình thức kiểm tra nghe - nói có thể được thay thế bằng bài viết, trắc nghiệm hoặc ngôn ngữ ký hiệu.
Trường hợp học sinh khuyết tật vẫn học tại lớp nhưng do hoàn cảnh không thể đến lớp thường xuyên, việc đánh giá được thực hiện dựa trên nhận xét thường xuyên và kết quả đánh giá định kỳ các môn học cốt lõi.
Ghi nhận sự tiến bộ của học sinh sau kỷ luật
Dự thảo cũng bổ sung quy định về đánh giá học sinh sau khi chấp hành kỷ luật.
Theo đó, sau khi học sinh hoàn thành quyết định kỷ luật và được nhà trường công nhận, giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm đánh giá lại kết quả rèn luyện theo quy trình, đồng thời ghi nhận sự cố gắng và tiến bộ của học sinh trong học kỳ hoặc năm học.
Quy định này cho thấy việc đánh giá không chỉ tập trung vào kết quả tại một thời điểm mà còn xem xét quá trình thay đổi, rèn luyện của học sinh.
Linh hoạt đánh giá lại học sinh lớp 9, lớp 12
Đối với học sinh lớp 9 và lớp 12, dự thảo đề xuất việc kiểm tra, đánh giá lại kết quả rèn luyện, học tập trong kỳ nghỉ hè được bố trí linh hoạt về thời gian.
Việc này nhằm tránh ảnh hưởng đến tiến độ tuyển sinh và bảo đảm quyền học tập của học sinh khi chuyển sang cấp học, bậc học tiếp theo.
Nếu được ban hành, các quy định mới sẽ tác động trực tiếp đến cách nhà trường tổ chức kiểm tra, lưu trữ kết quả học tập và đánh giá quá trình rèn luyện của học sinh, đồng thời thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và kiểm tra, đánh giá giáo dục.
