Từng được xem là một trong những lợi thế lớn khi xét tuyển đại học, chứng chỉ IELTS đang dần trở về đúng vai trò là minh chứng cho năng lực ngoại ngữ thay vì trở thành "tấm vé" tạo ưu thế tuyệt đối trong tuyển sinh.
Mùa tuyển sinh năm 2026 ghi nhận nhiều trường đại học điều chỉnh phương thức xét tuyển theo hướng giảm mức ưu tiên dành cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Một số trường không còn quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, một số khác chỉ sử dụng chứng chỉ như tiêu chí cộng điểm hoặc điều kiện trong một số phương thức tuyển sinh.
Những thay đổi này phản ánh xu hướng chung của giáo dục đại học là tăng cường đánh giá toàn diện năng lực người học thay vì dựa quá nhiều vào một chứng chỉ hoặc một tiêu chí riêng lẻ.
Theo các chuyên gia tuyển sinh, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có giá trị bởi phản ánh khả năng sử dụng tiếng Anh của thí sinh theo chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, năng lực ngoại ngữ chỉ là một phần trong tổng thể các yếu tố được các trường xem xét, bên cạnh kết quả học tập ở phổ thông, điểm thi tốt nghiệp THPT, tư duy học tập và những tiêu chí đặc thù của từng ngành đào tạo.
Việc điều chỉnh phương thức xét tuyển cũng được đánh giá là góp phần tạo sự công bằng hơn giữa các nhóm thí sinh. Những em chưa có điều kiện học và thi các chứng chỉ quốc tế vẫn có cơ hội cạnh tranh nếu có kết quả học tập và thi tốt nghiệp tốt.
Ở chiều ngược lại, thí sinh sở hữu IELTS vẫn có nhiều lợi thế khi đăng ký vào các chương trình đào tạo quốc tế, chương trình chất lượng cao hoặc các ngành có yêu cầu cao về ngoại ngữ. Tuy nhiên, chứng chỉ này không còn là yếu tố đủ để bảo đảm cơ hội trúng tuyển như những năm trước.
Các chuyên gia giáo dục cũng khuyến nghị phụ huynh và học sinh không nên chạy theo tâm lý "săn" chứng chỉ bằng mọi giá. Việc đầu tư học IELTS chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với mục tiêu cụ thể như xét tuyển đại học, chuẩn bị du học, xin học bổng hoặc đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp trong tương lai.
Thực tế, chứng chỉ ngoại ngữ đều có thời hạn sử dụng, vì vậy việc thi quá sớm hoặc học chỉ để phục vụ tuyển sinh trước mắt có thể gây lãng phí thời gian, chi phí và tạo áp lực không cần thiết cho học sinh.
Nhiều giáo viên cho rằng điều quan trọng hơn cả là xây dựng năng lực ngoại ngữ bền vững. Khi có nền tảng tiếng Anh tốt, người học không chỉ thuận lợi trong quá trình xét tuyển mà còn dễ dàng tiếp cận tài liệu quốc tế, nâng cao khả năng học tập ở bậc đại học, tham gia các chương trình trao đổi quốc tế và mở rộng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
Xu hướng điều chỉnh phương thức tuyển sinh của các trường đại học cho thấy mục tiêu ngày càng rõ nét là lựa chọn người học dựa trên năng lực toàn diện. Trong bối cảnh đó, IELTS vẫn là một lợi thế, nhưng giá trị của chứng chỉ được đặt trong tổng thể hồ sơ và năng lực thực tế của thí sinh, thay vì trở thành "tấm vé ưu tiên" như trước đây.
