Sáng 14/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội tổ chức phiên họp thứ nhất dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo.
Cùng dự có các đồng chí: Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Lê Minh Hưng, các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ: Nguyễn Tấn Dũng, Phạm Minh Chính; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư: Lê Hồng Anh, Trần Quốc Vượng; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, nguyên Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các cơ quan tham mưu giúp việc của Đảng ở Trung ương; lãnh đạo Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương.
Tại phiên họp, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương - Phó trưởng Ban trình bày báo cáo tóm tắt kế hoạch và Đề cương tổng kết.
Tổng kết phải trả lời được những câu hỏi lớn
Phát biểu kết luận phiên họp, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam là nhìn lại toàn bộ hành trình lịch sử vĩ đại, hết sức vẻ vang nhưng cũng đầy hy sinh, thử thách của Đảng và dân tộc ta. Nhưng tổng kết không phải là kể lại các sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian.
Điều quan trọng là phải trả lời được những câu hỏi lớn: Vì sao Đảng ta có thể lãnh đạo dân tộc vượt qua những bước ngoặt lịch sử, đạt được những thành tựu vĩ đại? Đâu là những nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam? Nếu không phải là Đảng Cộng sản Việt Nam, nếu không có Bác Hồ lãnh đạo đất nước trong giai đoạn đó thì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất và phát triển đất nước có thành công không?
Những bài học có tính quy luật nào cần được đúc rút, kế thừa và phát triển trong giai đoạn mới? Những hạn chế, khuyết điểm nào cần được nhìn thẳng, nói rõ, đánh giá khách quan để sửa chữa và khắc phục? Đâu là tầm nhìn phát triển của đất nước trong 100 năm tới? Những trụ cột nào bảo đảm cho sự vững bền của Đảng, sự trường tồn của dân tộc và chế độ?
Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh không chỉ là tổng kết một văn kiện, mà là tổng kết quá trình hiện thực hóa đường lối xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, trọng tâm là 10 năm gần đây gắn với 40 năm đổi mới.
Đánh giá cao các định hướng trọng tâm mà Tổ Biên tập đã đề xuất, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằn,g các định hướng bước đầu đã đi vào những vấn đề cốt lõi như: Về Cương lĩnh đầu tiên của Đảng - tầm nhìn xuyên thế kỷ; về giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo nền tảng tư tưởng của Đảng; quan điểm "dân là gốc", phát huy sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại...
“Đây là những trục nội dung lớn cần tiếp tục được cụ thể hóa trong đề cương chi tiết để thể hiện được những thông điệp cốt lõi, xuyên suốt, mang tầm nhìn chiến lược bắt kịp thời đại của Đảng, nâng tầm báo cáo tổng kết trở thành một bản tuyên ngôn phát triển của Đảng ta trong thời kỳ mới", đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ.
Phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn
Về phương pháp tổng kết, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu trước hết phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn. Lý luận không được xa rời đời sống; thực tiễn không nên mô tả tản mạn, thiếu khái quát; nhận định phải rút ra từ đời sống thực tế; đề xuất cho tương lai phải dựa trên bằng chứng khoa học, dự báo xu thế và yêu cầu phát triển đất nước. Vì vậy, phải có cách tiếp cận lịch sử - logic để vừa thấy rõ được quá trình vận động, những bước ngoặt, những lựa chọn chiến lược, những hy sinh, nỗ lực, sáng tạo của Đảng và Nhân dân ta; vừa làm nổi bật được tính đặc sắc của mỗi kỷ nguyên, vừa khái quát được bản chất, mối quan hệ nhân quả và những vấn đề có tính quy luật.
"Tổng kết lần này phải có chiều sâu lịch sử, có tầm cao lý luận và có sức gợi mở kiến tạo cho tương lai" - đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Cùng với đó, cần tổng kết ở tầm quốc gia gắn với tổng kết ở địa phương, ngành, lĩnh vực. Đặc biệt, những địa phương có sự kiện lịch sử cách mạng tiêu biểu, những nơi có phong trào lớn, mô hình đổi mới sáng tạo, những địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, văn hóa... cần được tổng kết sâu, kỹ, có chuyên đề riêng, có sản phẩm riêng, không làm qua loa, hình thức.
Theo đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Việc nghiên cứu phải trên tinh thần độc lập, khách quan, cầu thị, chọn lọc, phù hợp với điều kiện Việt Nam; tuyệt đối không được rập khuôn, giáo điều, sao chép máy móc, không thay thế thực tiễn Việt Nam bằng kinh nghiệm của nước khác.
Về tổ chức thực hiện, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Chỉ đạo và Tổ Biên tập khẩn trương rà soát, hoàn thiện phân công nhiệm vụ theo các nhóm công việc phù hợp, thực chất. Các Trưởng nhóm tổng kết phải chỉ đạo, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thời hạn.
Nhấn mạnh yêu cầu Tổ Biên tập phải sớm xây dựng Đề cương chi tiết, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, Đề cương phải xác định rõ cấu trúc báo cáo, các nội dung trọng tâm, chỉ ra vấn đề nào tổng kết chung, vấn đề nào cần chuyên đề sâu; theo đó xác định vấn đề nào giao địa phương, vấn đề nào giao bộ, ngành, vấn đề nào cần hội thảo khoa học, vấn đề nào cần khảo sát thực tiễn ...
Đồng thời, sau cuộc họp ban hành ngay Quy chế làm việc, Kế hoạch triển khai, Hướng dẫn tổng kết, Bộ khung phương pháp luận chung và cơ chế phối hợp. Quy chế phải bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân, bảo đảm kỷ luật phát ngôn, bảo mật tài liệu, thống nhất đầu mối xử lý thông tin. Kế hoạch triển khai phải gắn với chương trình làm việc của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các hội nghị Trung ương và các mốc công việc quan trọng của Đảng. Tiến độ phải được phân kỳ cụ thể, theo tháng, theo quý; giai đoạn nước rút thì phải theo tuần, thậm chí theo ngày. Mỗi giai đoạn phải có sản phẩm kiểm đếm được.
Bên cạnh đó, cần phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, giữa các ban, bộ, ngành, cơ quan, giữa các cơ quan nghiên cứu lý luận với cơ quan hoạch định chính sách, quản lý thực tiễn.
Lưu ý phải kết hợp và sử dụng có hiệu quả các chương trình nghiên cứu lý luận, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu không làm lại từ đầu những vấn đề đã có công trình khoa học nghiêm túc; nhưng cũng không bê nguyên kết quả cũ vào báo cáo mới. Cần rà soát các chương trình, đề tài nghiên cứu, tổng kết.
Sẽ có một công trình đại tổng kết xứng tầm
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu rất quan trọng là vừa triển khai tổng kết, vừa tuyên truyền sâu rộng. Đây phải là một đợt sinh hoạt chính trị, tư tưởng sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Cán bộ, đảng viên và Nhân dân cần hiểu rõ ý nghĩa của việc tổng kết, thấy được tầm vóc lịch sử vĩ đại của 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh để càng tự hào, thêm tự tin thực hiện xuất sắc nhất sứ mệnh mới về tiếp tục xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.
Công tác tuyên truyền phải làm sâu sắc, sinh động, thuyết phục, tránh khô cứng, một chiều, khẩu hiệu. Phải làm cho kho lịch sử bằng vàng của Đảng đến được với cán bộ, đảng viên, thanh niên, học sinh, sinh viên, công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, các giai tầng xã hội và đồng bào ta ở nước ngoài bằng những hình thức phù hợp. Phải khơi dậy niềm tự hào dân tộc, niềm tin vào Đảng, vào bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam, vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và tương lai phát triển của đất nước.
Đồng thời, phải kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đề nghị trong quá trình tổng kết phải thật sự cầu thị, khách quan, khoa học, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: “Thành tựu phải nói cho đúng, cho đủ, có sức thuyết phục. Hạn chế, khuyết điểm cũng phải nhìn thẳng, đánh giá đúng, phân tích nguyên nhân, nhất là nguyên nhân chủ quan. Chúng ta tổng kết để tự hào, nhưng không phải để tự mãn; tổng kết để khẳng định, nhưng không né tránh những vấn đề đặt ra; tổng kết quá khứ để hiểu sâu hiện tại và chuẩn bị nền tảng cho kiến tạo tương lai”.
Tinh thần là khẩn trương nhưng chắc chắn, không vội vàng; khoa học nhưng không để chậm trễ; dân chủ nhưng có kỷ luật; phân công rõ nhưng phải phối hợp chặt chẽ; kế thừa nhưng phải bổ sung, phát triển; tổng kết quá khứ nhưng hướng tới tương lai. Mỗi đồng chí, mỗi cơ quan được giao nhiệm vụ phải coi đây là trách nhiệm chính trị quan trọng, là đóng góp trực tiếp vào công việc lớn của Đảng, của đất nước, của dân tộc.
