Đồng chí Tô Lâm, sinh ngày 10/7/1957 tại Hưng Yên, là một chính trị gia người Việt Nam, Tướng lĩnh Công an Nhân dân Việt Nam, hàm Đại tướng.
Ông Tô Lâm là Đảng viên từ năm 1981. Ông có học hàm Giáo sư Khoa học An ninh, học vị Tiến sĩ Luật học, Cao cấp lí luận chính trị, cấp hàm Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam, là Ủy viên Bộ Chính trị khóa XII, XIII, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, XII, XIII, từng giữ các chức vụ Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an, Thứ trưởng Bộ Công an và Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh I.
Đồng chí Tô Lâm được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII bầu làm Tổng Bí thư tại Hội nghị Trung ương bất thường khóa XIII. Tổng Bí thư Tô Lâm đã kiêm nhiệm chức Chủ tịch nước. Tổng Bí thư Tô Lâm được cho là đã tiếp tục Chiến dịch chống tham nhũng do cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khởi xướng.
Tổng Bí thư Tô Lâm là con trai cả của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Tô Quyền, nguyên Giám đốc Công an tỉnh Hải Hưng (cũ), nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát Giao thông và Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục và trường giáo dưỡng. Cha của đồng chí Tô Lâm, tham gia cách mạng, vào Nam hoạt động phục vụ Trung ương Cục những năm 1966 – 1975, đã lấy tên của đồng chí làm biệt danh của mình, được gọi là anh Tư Tô Lâm, chú Tư Tô Lâm.
Sau khi tốt nghiệp đại học về lĩnh vực an ninh, đồng chí Tô Lâm bắt đầu sự nghiệp Công an Nhân dân Việt Nam. Tháng 10/1979, đồng chí được phân công vị trí công tác ở Cục Bảo vệ chính trị I, Bộ Nội vụ. Trong khoảng thời gian 10 năm 1979 – 1988, đồng chí công tác ở đơn vị Cục Bảo vệ chính trị I, Tổng cục An ninh. Tháng 12, năm 1988, đồng chí được bổ nhiệm làm Phó Trưởng phòng của Cục, rồi trở thành Trưởng phòng thuộc Tổng cục An ninh, Bộ Nội vụ, giai đoạn 1990 – 1993.
Thời kỳ 1993 – 2006, đồng chí Tô Lâm giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị I (A63) rồi Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị III (A64) thuộc Tổng cục An ninh, Bộ Nội vụ rồi Bộ Công an.
Năm 2006, đồng chí Tô Lâm được bổ nhiệm giữ chức Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an. Đến tháng 4/2007, đồng chí được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết phong hàm Thiếu tướng. Năm 2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bổ nhiệm đồng chí giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh I, Bộ Công an.
Từ tháng 2-8/2010, Tô Lâm giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh I. Tháng 7/2010, đồng chí được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết phong hàm Trung tướng. Sau đó, ngày 12/8/2010, đồng chí Tô Lâm được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bổ nhiệm giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Công an.
Tháng 1/2011, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 11 của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Tô Lâm được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI. Ngày 16/9/2014, đồng chí được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăng cấp hàm từ Trung tướng lên Thượng tướng.
Năm 2011, Trung tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Tô Lâm tiếp Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Ted Osius tại Hà Nội, với những trao đổi về tình hình chung của hai nước, qua đó hướng tới mục tiêu làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác toàn diện.
Theo Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, Đại sứ Hoa Kỳ có đánh giá về ông: "Ông Lâm cũng là nhân vật cứng rắn, nhưng thông minh và quan tâm tới việc tăng cường hợp tác với Hoa Kỳ trong một số lĩnh vực".
Vào ngày 26/1/2016, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Tô Lâm được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, được Trung ương bầu vào Bộ Chính trị nhiệm kỳ 2016 – 2021.
Ngày 22/5/2016, đồng chí Tô Lâm lần đầu trúng cử Đại biểu Quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 02, tỉnh Bắc Ninh gồm có thị xã Từ Sơn và các huyện: Tiên Du, Yên Phong (cũ), được 269.938 phiếu, đạt tỷ lệ 95,16% số phiếu hợp lệ. Đồng chí trở thành Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV, thuộc Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh.
Trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm thực hiện nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng, khẳng định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam. Những chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao đã góp phần củng cố quan hệ với các quốc gia, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, đất nước đã thực hiện nhiều đổi mới trong thời gian qua, như sắp xếp tinh gọn bộ máy, ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm tạo bước đột phá trong phát triển đất nước trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, củng cố quốc phòng -an ninh, đối ngoại...
Cũng dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được thực hiện mạnh mẽ trên tinh thần “không ngừng, không nghỉ”, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Nhiều vụ án tham nhũng, tiêu cực, lãng phí nghiêm trọng, nhiều cán bộ suy thoái về phẩm chất, đạo đức lối sống, vi phạm pháp luật tiếp tục bị xử lý, tăng cường củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước.
Với khoa học công nghệ, Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về định hướng xây dựng 2 nghị quyết: Về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; về các giải pháp chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng 2 con số gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới.
Tổng Bí thư đề nghị, chuyển đổi mô hình phát triển và xác lập mô hình tăng trưởng mới trước hết là chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy, từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu; từ dựa vào tài nguyên và lao động giản đơn sang dựa vào tri thức, công nghệ và năng suất; từ quản lý sang kiến tạo phát triển; từ nhà nước “làm thay” sang “tạo điều kiện để xã hội và doanh nghiệp sáng tạo”. Phát huy đầy đủ vai trò của các thành phần kinh tế (kinh tế Nhà nước, dẫn dắt, kiến tạo, mở đường; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia...).
Với Nhân dân, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu chính quyền mới phải phục vụ Nhân dân tốt hơn, không để gián đoạn trong hoạt động của chính quyền 2 cấp.
Với chính sách an sinh xã hội, Tổng Bí thư yêu cầu, phải triển khai toàn diện, nhất quán với mức chi cao (17% tổng chi ngân sách) để "không để ai bị bỏ lại phía sau"; hoàn thành sớm mục tiêu xóa nhà tạm, phát triển mạnh nhà ở xã hội (334 nghìn căn nhà, nhà ở xã hội, hơn 100 nghìn căn hộ trong năm 2025), tỷ lệ nghèo đa chiều giảm nhanh (chỉ còn 1,3%), khẳng định ưu tiên xuyên suốt của Nhà nước đối với con người, đặc biệt là người yếu thế và công bằng xã hội.
Trong giáo dục và y tế, nhiều chủ trương có ý nghĩa lâu dài được triển khai, từ miễn, hỗ trợ học phí phổ thông, xây dựng thêm nhiều trường học, tăng đầu tư cho giáo dục vùng khó khăn, biên giới, đến việc củng cố hệ thống y tế, vừa giải quyết các tồn đọng kéo dài, vừa chuẩn bị nền tảng cho nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân toàn diện.
Bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu được coi trọng hơn trong quản lý, điều hành. Trước thiên tai ngày càng cực đoan, sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến cơ sở và huy động cả ngân sách Nhà nước và nguồn lực xã hội đã giúp giảm thiểu thiệt hại, sớm ổn định đời sống và khôi phục sản xuất, thể hiện rõ vai trò kiến tạo, trách nhiệm và tính nhân văn của Nhà nước, của Chính phủ.
Với văn hóa, Tổng Bí thư nhấn mạnh, lĩnh vực văn hóa, xã hội và môi trường có chuyển biến rõ rệt cả về nhận thức và hành động, trực tiếp nâng cao chất lượng sống của nhân dân và củng cố nền tảng cho phát triển bền vững. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, di sản được tiếp cận theo hướng chủ động, sáng tạo hơn, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo.
Nhiều di sản, tư liệu được UNESCO vinh danh; các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao quy mô lớn, chuyên nghiệp góp phần hình thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao và sức lan tỏa xã hội rộng, đồng thời tăng cường sức mạnh mềm quốc gia. Các sự kiện chính trị - lịch sử trọng đại được tổ chức trang trọng, hiệu quả, không chỉ mang ý nghĩa kỷ niệm mà còn khơi dậy tinh thần yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đặc biệt là niềm tin của toàn xã hội.
Quá trình công tác
Ngày sinh: 10/7/1957; Ngày vào Đảng: 22/08/1981; Quê quán: Tỉnh Hưng Yên
- Trình độ lý luận chính trị: Cao cấp
- Trình độ chuyên môn: Giáo sư, Tiến sĩ Luật học; Đại học An ninh Nhân dân
Năm 2010-2016: Thứ trưởng Bộ Công an;
Năm 2016-2024: Bộ trưởng Bộ Công an;
Tháng 1/2019: Được thăng cấp bậc hàm Đại tướng Công an Nhân dân;
Năm 2024: Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
Ngày 3/8/2024: Được Ban Chấp hành Trung ương Đảng bầu giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII.
