Chủ động phát hiện, ngăn chặn nguy cơ
Bạo lực học đường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của người bị tác động mà còn làm suy giảm niềm tin vào môi trường giáo dục. Những vụ việc học sinh có hành vi hành hung giáo viên cho thấy công tác bảo đảm an toàn trường học cần được thực hiện đồng bộ, từ phòng ngừa, phát hiện đến can thiệp và xử lý.
Thực hiện Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục triển khai bốn nhóm giải pháp trọng tâm nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng này.
Trong đó, công tác phòng ngừa tập trung vào giáo dục đạo đức, nhân cách, văn hóa ứng xử và kỹ năng giải quyết mâu thuẫn cho học sinh. Các em cần được trang bị khả năng nhận diện hành vi bắt nạt, tự bảo vệ bản thân và ứng xử phù hợp trên môi trường mạng. Giáo viên cũng được bồi dưỡng kỹ năng xử lý tình huống sư phạm, trong khi nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh để nắm bắt diễn biến tâm lý, kịp thời hỗ trợ những trường hợp có khó khăn.
Hoạt động tư vấn tâm lý học đường có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và tháo gỡ những mâu thuẫn trước khi phát triển thành hành vi bạo lực. Đây không nên chỉ là hoạt động hỗ trợ sau khi sự việc xảy ra mà cần trở thành một phần thường xuyên trong công tác quản lý, giáo dục học sinh.
Một trong những giải pháp được chú trọng là tăng cường phối hợp giữa ngành giáo dục và lực lượng công an. Theo Kế hoạch phối hợp số 113/KHPH-BCĐ ngày 30/7/2026, đến nay, kế hoạch đã được triển khai tại 34 tỉnh, thành phố; 95,66% cơ sở giáo dục đã ký kết phối hợp với công an địa phương.
Việc phối hợp nhằm nâng cao khả năng bảo đảm an toàn trường học, phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực học đường, xâm hại trẻ em cũng như vi phạm pháp luật trong học sinh.
Không bao che, không chỉ giải quyết nội bộ
Khi xảy ra vụ việc, trách nhiệm trước hết của nhà trường là nhanh chóng ngăn chặn hành vi bạo lực, bảo đảm an toàn cho những người liên quan, tổ chức sơ cứu, cấp cứu và hỗ trợ người bị ảnh hưởng. Nhà trường đồng thời phải thông báo cho gia đình, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền và bảo quản các thông tin, tài liệu cần thiết phục vụ quá trình xác minh, xử lý.
Đặc biệt, với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, phải chuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết, không bao che, che giấu hoặc chỉ xử lý trong nội bộ nhà trường. Việc xử lý cần tuân thủ đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định pháp luật.
Bảo vệ người bị bạo lực cũng là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình giải quyết vụ việc. Giáo viên và học sinh bị ảnh hưởng cần được hỗ trợ về tâm lý, có điều kiện phục hồi và tiếp tục công việc, học tập trong môi trường an toàn. Quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của các bên, nhất là trẻ em, phải được tôn trọng.
Đối với người có hành vi vi phạm, xử lý cần gắn với giáo dục, tư vấn và giám sát quá trình khắc phục nhằm hạn chế tái diễn. Cách tiếp cận này đòi hỏi nhà trường vừa kiên quyết trước hành vi bạo lực, vừa có biện pháp giáo dục phù hợp, không để việc xử lý chỉ dừng lại ở hình thức kỷ luật.
Bên cạnh đó, công tác bảo đảm an ninh trường học cần được rà soát thường xuyên. Các cơ sở giáo dục phải chú ý công tác bảo vệ, kiểm soát người ra vào, nhận diện nguy cơ tại cổng trường, trong khuôn viên và trên môi trường mạng. Trách nhiệm của người đứng đầu và cá nhân liên quan cũng cần được làm rõ khi để xảy ra hoặc chậm xử lý các vụ việc.
Rà soát quy định kỷ luật học sinh
Cùng với việc triển khai các giải pháp phòng ngừa và xử lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang rà soát việc thực hiện Thông tư số 19/2025/TT-BGDĐT về kỷ luật học sinh.
Bộ đã giao Vụ Học sinh, sinh viên tiếp tục kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện, đồng thời tiếp thu ý kiến của nhà giáo, cơ sở giáo dục, phụ huynh và chuyên gia. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế Thông tư khi cần thiết, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và quy định pháp luật liên quan.
Ngoài ra, Bộ đang rà soát, nghiên cứu đề xuất Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường.
Các nội dung trọng tâm gồm làm rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục, người đứng đầu và cơ quan liên quan; hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, quy trình tiếp nhận thông tin, cảnh báo, can thiệp, xử lý và hỗ trợ sau vụ việc. Việc thống nhất dữ liệu báo cáo cũng được đặt ra để theo dõi, đánh giá hiệu quả triển khai.
Phòng, chống bạo lực học đường không thể chỉ trông chờ vào biện pháp kỷ luật sau khi vi phạm xảy ra. Hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào khả năng nhận diện nguy cơ từ sớm, trách nhiệm của nhà trường trong bảo vệ giáo viên và học sinh, sự đồng hành của gia đình cùng cơ chế phối hợp kịp thời giữa các lực lượng. Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, có kỷ cương và tôn trọng là điều kiện quan trọng để bảo đảm chất lượng dạy và học.
