Hai thông tư mới siết việc thu tiền từ phụ huynh và học sinh

Từ ngày 15/11, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Cùng thời điểm, các trường không được thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường, đồng thời phải bảo đảm học sinh tự nguyện tham gia những chương trình giáo dục theo nhu cầu.

Hai thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cùng có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, bổ sung những quy định liên quan trực tiếp đến việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường, cũng như tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài chương trình chính khóa.

Trong đó, Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông.

Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, giữ tiền hỗ trợ

Theo Điều lệ mới, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động. Quy định này thay đổi cách thức vận động và sử dụng nguồn hỗ trợ vốn được thực hiện tại nhiều lớp học, nhà trường trước đây.

Trường hợp cần hỗ trợ một hoạt động cụ thể thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện và đã được xác định trong kế hoạch, Ban phải công khai mục đích, nội dung, nhu cầu hỗ trợ và phương thức thực hiện. Cha mẹ học sinh tự nguyện quyết định việc hỗ trợ bằng cách cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho tổ chức, cá nhân cung cấp.

Ban đại diện không được ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ; không đưa ra mức bình quân, mức tối thiểu hay thời hạn đóng góp; không lập danh sách phụ huynh phải hỗ trợ hoặc yêu cầu từng người thực hiện. Nếu nguồn hỗ trợ thực tế không đáp ứng nhu cầu, Ban phải điều chỉnh nội dung, quy mô hoặc phương thức tổ chức, không được yêu cầu phụ huynh đóng thêm phần còn thiếu.

Đáng chú ý, việc hỗ trợ hay không hỗ trợ không được sử dụng làm căn cứ phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi cho học sinh và cha mẹ học sinh. Ban đại diện cũng không được sử dụng danh nghĩa tập thể để vận động tài trợ cho nhà trường hoặc tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản tài trợ dành cho cơ sở giáo dục.

Thông tư mới đồng thời quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh không thuộc cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục, không có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.

ban-dai-dien-1676369623505253387254-1794720124.jpg
Thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục làm tốt công tác phối hợp giữa gia đình với nhà trường trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục. (Ảnh minh hoạ: Báo điện tử Chính phủ)

Linh hoạt thời gian họp phụ huynh, không bắt buộc dùng ứng dụng trả phí

Một thay đổi khác là việc tổ chức hội nghị cha mẹ học sinh. Theo Điều lệ mới, hội nghị nhóm, lớp lần đầu được tổ chức vào đầu năm học để trao đổi thông tin, thống nhất nội dung phối hợp giữa gia đình và nhà trường, đồng thời bầu Ban đại diện.

Các hội nghị tiếp theo được tổ chức khi cần thiết, không còn quy định bắt buộc họp toàn thể cha mẹ học sinh lớp ba lần trong năm học vào đầu năm, cuối học kỳ I và cuối năm học như trước đây.

Hội nghị có thể tổ chức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức. Kết quả phải được lập thành biên bản và thông tin đến các thành phần tham dự.

Việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường cũng không được đặt ra yêu cầu bắt buộc cha mẹ học sinh sử dụng ứng dụng, nền tảng số hoặc dịch vụ có thu phí. Nhà trường có thể lựa chọn các kênh thông tin phù hợp để trao đổi, nhưng không được buộc phụ huynh trả tiền để sử dụng một ứng dụng nhất định.

Hoạt động giáo dục tăng cường không được thu tiền

Cùng có hiệu lực từ ngày 15/11, Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT phân định rõ hai loại hình hoạt động giáo dục ngoài thời lượng chính khóa: hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học.

Hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức nhằm bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng thực hành, trải nghiệm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Các nội dung có thể bao gồm giáo dục đạo đức, lịch sử, văn hóa, thể chất, an toàn giao thông; khoa học, công nghệ, năng lực số; STEM; ngoại ngữ và kỹ năng.

Đối với loại hình này, nhà trường không được thu tiền của người học. Mọi học sinh phải được bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng, phù hợp với nội dung và điều kiện tổ chức. Nhà trường cũng không được chuyển những nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc hoạt động giáo dục tăng cường sang chương trình theo nhu cầu để thu kinh phí.

Trong khi đó, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được tổ chức ngoài thời gian học chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích hoặc định hướng phát triển cá nhân. Các chương trình mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu thuộc nhóm này có thể thu kinh phí theo quy định.

Tuy nhiên, việc tham gia phải dựa trên sự tự nguyện của học sinh và cha mẹ hoặc người giám hộ. Nhà trường không được ép buộc, gây áp lực hoặc sử dụng việc tham gia hay không tham gia làm căn cứ đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, xét thi đua, khen thưởng, phân loại học sinh.

Thông tư 85 cũng nghiêm cấm lợi dụng các hoạt động giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định.

Việc phân định hai loại hình hoạt động này nhằm tránh tình trạng chuyển những nội dung giáo dục mà nhà trường có trách nhiệm bảo đảm sang các chương trình có thu tiền, đồng thời tạo điều kiện để học sinh lựa chọn hoạt động phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình.

Huyền Anh (TH)