Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học để lấy ý kiến rộng rãi.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện hệ thống học liệu số tại nhiều cơ sở giáo dục đại học còn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác hiệu quả. Trong khi đó, nhu cầu tiếp cận nguồn học liệu chất lượng phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.
Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc phát triển, chia sẻ, khai thác và sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong các trường đại học; đồng thời thúc đẩy học tập suốt đời và mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho người học.
Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo lần đầu tiên quy định rõ các khái niệm liên quan đến tài nguyên giáo dục mở như học liệu mở, giấy phép mở, quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở và Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia.
Theo dự thảo, tài nguyên giáo dục mở bao gồm giáo trình, bài giảng, học liệu tham khảo, khóa học trực tuyến mở, học liệu đa phương tiện, phần mềm mã nguồn mở hoặc dữ liệu học tập được phát hành theo giấy phép mở. Người sử dụng được phép truy cập, khai thác, chỉnh sửa và chia sẻ theo phạm vi giấy phép cho phép.
Để bảo đảm chất lượng học liệu, dự thảo yêu cầu tài nguyên giáo dục mở phải đáp ứng các tiêu chí về tính khoa học, tính sư phạm và tính cập nhật; đồng thời tuân thủ quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Các cơ sở giáo dục đại học cũng phải xây dựng quy trình nội bộ để thẩm định học liệu trước khi công bố và đưa vào sử dụng chính thức.
Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu các trường đại học kết nối, cập nhật tài nguyên giáo dục mở lên Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia nhằm hình thành kho dữ liệu dùng chung trên toàn quốc. Việc này được kỳ vọng sẽ tăng khả năng chia sẻ, tìm kiếm và khai thác học liệu giữa các cơ sở đào tạo.
Dự thảo cũng quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Theo đó, người dùng được quyền truy cập, sử dụng, chỉnh sửa và chia sẻ tài nguyên theo giấy phép mở, nhưng phải thực hiện đầy đủ việc trích dẫn nguồn, tôn trọng quyền tác giả và không sử dụng tài nguyên vào mục đích vi phạm pháp luật hoặc xuyên tạc nội dung học thuật.
Ngoài ra, tài nguyên giáo dục mở được xác định là một trong những nền tảng quan trọng của giáo dục đại học số, hỗ trợ tổ chức đào tạo trên môi trường số và có thể được sử dụng trong công nhận tín chỉ, cấp chứng chỉ, văn bằng theo quy định.
Dự thảo cũng khuyến khích các trường đại học đầu tư hạ tầng công nghệ, xây dựng chính sách khuyến khích giảng viên, sinh viên tham gia phát triển học liệu mở; đồng thời thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và hợp tác quốc tế nhằm mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tri thức toàn cầu cho giáo dục đại học Việt Nam.
