Trong nhiều năm qua, Tiếng Anh luôn là môn có mặt bằng điểm cao nhất trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM. Đây được xem là môn “gỡ điểm” của nhiều thí sinh nhờ số lượng bài thi đạt điểm khá, giỏi và điểm tuyệt đối ở mức cao.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2025 có 76.451 thí sinh dự thi môn Ngoại ngữ, chủ yếu là Tiếng Anh. Trong đó, 488 thí sinh đạt điểm 10; gần 7.000 thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên.
Ở kỳ thi năm 2024, phổ điểm môn Tiếng Anh còn cao hơn với hơn 1.700 bài thi đạt điểm tuyệt đối cùng hàng nghìn bài thi đạt từ 9 đến 9,75 điểm. Đây cũng là môn thi có số lượng điểm cao nhiều nhất toàn kỳ thi.
Tuy nhiên, bên cạnh phổ điểm tích cực vẫn còn một bộ phận học sinh gặp khó khăn với môn học này. Mỗi năm vẫn có hàng chục nghìn thí sinh đạt dưới điểm trung bình, cho thấy sự chênh lệch khá lớn về năng lực ngoại ngữ giữa các nhóm học sinh.
Từ năm 2026, đề thi Tiếng Anh lớp 10 tại TP.HCM được điều chỉnh theo định hướng đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ thực tế. Theo đó, học sinh không chỉ cần nắm kiến thức ngữ pháp, từ vựng mà còn phải biết vận dụng phù hợp trong các tình huống giao tiếp và ngữ cảnh cụ thể.
Định hướng đổi mới cũng đặt ra yêu cầu thay đổi phương pháp dạy học tiếng Anh trong nhà trường, chuyển từ cách học nặng về cấu trúc ngữ pháp sang tăng cường kỹ năng giao tiếp, đọc hiểu và ứng dụng ngôn ngữ trong đời sống.
Theo cấu trúc dự kiến, đề thi gồm 40 câu hỏi chia thành 4 phần gồm ngữ âm; từ vựng, ngữ pháp và giao tiếp; đọc hiểu; viết. Trong đó, phần viết chiếm tỷ trọng điểm cao nhất với 4 điểm.
Ở phần ngữ âm, học sinh cần nhận biết cách phát âm, trọng âm của từ. Phần từ vựng và ngữ pháp tập trung đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống giao tiếp cơ bản.
Phần đọc hiểu yêu cầu thí sinh đọc văn bản dài khoảng 180-200 từ để tìm thông tin, đồng thời hoàn thành bài điền khuyết trong đoạn văn ngắn. Trong khi đó, phần viết đòi hỏi học sinh vận dụng đúng dạng từ, cấu trúc ngữ pháp và khả năng diễn đạt để hoàn thành câu theo yêu cầu.
Đáng chú ý, đề thi sẽ xuất hiện thêm dạng câu hỏi yêu cầu học sinh viết cụm từ phù hợp dựa trên thông tin cho sẵn. Đây được xem là dạng bài mới nhằm kiểm tra khả năng tra cứu, hiểu và vận dụng ngôn ngữ trong thực tế.
Theo nhận định của nhiều giáo viên, thay đổi lớn nhất của đề thi không nằm ở việc tăng độ khó ngữ pháp mà ở cách tiếp cận. Nếu trước đây học sinh có thể luyện theo dạng đề quen thuộc để đạt điểm cao, thì nay cần có vốn từ vựng tốt, khả năng đọc hiểu theo ngữ cảnh và phản xạ sử dụng tiếng Anh thực tế.
Việc đổi mới đề thi được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, đồng thời giúp phân loại thí sinh rõ hơn trong kỳ tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM.
