Ngày 19/9, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 9561/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về việc cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương chỉ đạo các địa phương và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tập trung nguồn lực, điều tiết ngay, đẩy nhanh in ấn, cung ứng đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục phổ thông. Việc cung ứng phải được hoàn thành và báo cáo Thủ tướng trước ngày 22/9.
Đây là bước chỉ đạo mới trong quá trình xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ đã được ngành giáo dục rà soát từ cuối tháng 8.
Còn hơn 3,9 triệu cuốn sách thiếu sau ngày khai giảng
Theo số liệu các địa phương xác nhận đến 18h ngày 14/9, tổng nhu cầu sách giáo khoa năm học 2026-2027 khoảng 245,94 triệu bản. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng khoảng 236,6 triệu bản, trong khi số sách còn thiếu được xác nhận là 3.916.370 cuốn, tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết tình trạng thiếu sách xuất hiện cục bộ tại một số địa phương từ giữa tháng 8. Trước diễn biến này, Bộ đã yêu cầu các địa phương và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát lại nhu cầu đến từng trường, từng lớp, từng môn học và từng đầu sách để xác định chính xác số lượng còn thiếu.
Ngày 10/9, Bộ tiếp tục ban hành Công văn số 6128/BGDĐT-GDPT, yêu cầu các địa phương phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và đơn vị phát hành điều chuyển sách từ nơi thừa đến nơi thiếu, đồng thời cung ứng bổ sung cho những trường còn học sinh chưa có đủ sách.
Đến ngày 16/9, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết đã cung ứng khoảng 239,3 triệu bản sách giáo khoa trên toàn quốc, đồng thời điều chuyển hơn 8 triệu bản giữa các vùng miền và tiếp tục in bổ sung khoảng 17,13 triệu bản trong tháng 9 và đầu tháng 10. Đơn vị này cũng duy trì bộ phận thường trực để tiếp nhận và xử lý nhu cầu phát sinh.
Những con số trên cho thấy nguồn sách đang tiếp tục được bổ sung, điều tiết. Tuy nhiên, việc Thủ tướng ngày 19/9 yêu cầu hoàn thành cung ứng trước ngày 22/9 cho thấy nhiệm vụ bảo đảm sách cho học sinh vẫn được đặt ở mức ưu tiên cao.
Bộ Giáo dục và Đào tạo trước đó cũng xác định trách nhiệm để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ thuộc về Bộ, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các địa phương. Bộ cho rằng công tác dự báo, tổng hợp nhu cầu trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc điều phối nguồn sách ở một số thời điểm chưa đủ nhanh và linh hoạt.
Năm học 2026-2027 cũng có những yếu tố mới tác động đến nhu cầu sách, trong đó có việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên phạm vi toàn quốc, thay đổi về đơn vị hành chính, tổ chức lại mạng lưới trường lớp và chính sách hỗ trợ sách giáo khoa tại một số địa phương. Những biến động này khiến việc dự báo nhu cầu có nhiều thay đổi so với các năm trước.
Rà soát chương trình, sách giáo khoa theo hướng giảm tải
Cùng với nhiệm vụ giải quyết việc thiếu sách trước mắt, chỉ đạo ngày 19/9 đặt ra một vấn đề rộng hơn đối với chương trình và sách giáo khoa.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát, nghiên cứu, xem xét điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm học sinh được trang bị những kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết.
Việc rà soát cũng được yêu cầu chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đối với sách giáo khoa, Bộ được giao tiếp tục hoàn thiện theo hướng thiết thực, hiệu quả, kịp thời điều chỉnh những bất cập; báo cáo Thủ tướng trong tháng 12/2026.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho biết đang xây dựng kế hoạch rà soát, điều chỉnh chương trình và sách giáo khoa theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm và cập nhật những yêu cầu mới. Việc điều chỉnh được đặt theo hướng có lộ trình, tránh gây xáo trộn không cần thiết đối với hoạt động dạy và học.
Như vậy, hai nhiệm vụ đang được đặt song song: giải quyết ngay vấn đề cung ứng sách để việc học không bị gián đoạn và tiếp tục rà soát nội dung chương trình, sách giáo khoa cho những năm học tiếp theo.
Với học sinh, việc có đủ sách vẫn là yêu cầu trước mắt và trực tiếp nhất. Nhưng về lâu dài, chất lượng của chương trình và sách giáo khoa sẽ ảnh hưởng đến cách học sinh hình thành kiến thức, kỹ năng và năng lực nền tảng trước khi bước vào các bậc đào tạo chuyên sâu hoặc thị trường lao động.
Đối với giáo viên, một chương trình hợp lý hơn về khối lượng và nội dung cũng có thể tạo điều kiện để thời gian trên lớp được dành nhiều hơn cho việc hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức, thực hành và phát triển năng lực, thay vì tập trung quá nhiều vào việc hoàn thành khối lượng nội dung.
Trong ngắn hạn, ngành giáo dục phải hoàn thành việc cung ứng số sách còn thiếu theo yêu cầu của Thủ tướng trước ngày 22/9. Còn về dài hạn, việc rà soát chương trình và sách giáo khoa sẽ là một quá trình cần được thực hiện thận trọng, có căn cứ chuyên môn và có lộ trình, để vừa giảm tải cho người học vừa bảo đảm nền tảng kiến thức và kỹ năng cần thiết.
