Một trong những nội dung đáng chú ý là việc giới hạn số nguyện vọng đăng ký của thí sinh, đồng thời tinh gọn các phương thức tuyển sinh nhằm giảm áp lực cho cả người học và cơ sở đào tạo.
Phần lớn thí sinh trúng tuyển trong nhóm nguyện vọng đầu
Thống kê từ Bộ GD&ĐT cho thấy, tỷ lệ thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng ưu tiên cao chiếm áp đảo. Cụ thể, hơn một phần ba thí sinh trúng tuyển ngay từ nguyện vọng 1 và gần như toàn bộ thí sinh trúng tuyển nằm trong nhóm 10 nguyện vọng đầu. Trong khi đó, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở các nguyện vọng phía sau là rất thấp.
Từ thực tế này, dự thảo quy định mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng, thay vì đăng ký số lượng lớn như những năm trước. Theo Bộ GD&ĐT, quy định mới không làm giảm cơ hội trúng tuyển, mà giúp thí sinh cân nhắc kỹ hơn việc lựa chọn ngành học, trường học phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân, đồng thời rút ngắn thời gian và chi phí tổ chức xét tuyển.
Riêng với các chương trình đào tạo giáo viên sử dụng ngân sách nhà nước, thí sinh được yêu cầu sắp xếp nguyện vọng ở thứ tự ưu tiên cao để các cơ sở đào tạo chủ động xác định quy mô và kế hoạch đào tạo.
Tinh gọn phương thức tuyển sinh
Cùng với việc giới hạn nguyện vọng, dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026 quy định mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh, không bao gồm xét tuyển thẳng.
Theo đánh giá của Bộ GD&ĐT, dù các trường từng triển khai rất nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau, song kết quả trúng tuyển của thí sinh chủ yếu vẫn tập trung ở một số phương thức truyền thống như xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét học bạ hoặc kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển. Việc rút gọn phương thức được kỳ vọng sẽ giảm sự phức tạp trong công tác tuyển sinh và giúp thí sinh dễ tiếp cận, nắm bắt thông tin hơn.
Điều chỉnh điểm cộng và sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ
Dự thảo cũng đưa ra quy định mới đối với việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong xét tuyển. Theo đó, các chứng chỉ như IELTS chỉ được áp dụng theo một hình thức duy nhất: либо quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, hoặc cộng điểm thưởng với mức tối đa 1,5 điểm trên thang điểm 30.
Bộ GD&ĐT cho rằng, ngoại ngữ là năng lực quan trọng trong bối cảnh hội nhập, song việc điều chỉnh nhằm bảo đảm đánh giá đúng năng lực thực chất của thí sinh và hạn chế sự chênh lệch quá lớn về lợi thế giữa các nhóm người học. Đồng thời, tổng điểm cộng trong xét tuyển được khống chế không vượt quá 3 điểm nhằm giữ ổn định mặt bằng đầu vào.
Siết xét học bạ, đánh giá toàn diện quá trình học tập
Với phương thức xét tuyển học bạ, dự thảo quy định việc đánh giá kết quả học tập dựa trên điểm trung bình của cả 6 học kỳ THPT, thay vì chỉ tập trung vào lớp 12 như trước. Yêu cầu này nhằm phản ánh đầy đủ hơn quá trình học tập và năng lực của học sinh trong suốt bậc phổ thông.
Theo Bộ GD&ĐT, các điều chỉnh trong tuyển sinh đại học từ năm 2026 không nhằm thu hẹp cơ hội của thí sinh, mà hướng tới tuyển đúng đối tượng, bảo đảm công bằng và nâng cao chất lượng đào tạo đại học trong dài hạn.
